82 χρόνια μετά την εκτέλεση των 200 κρατουμένων στην Καισαριανή φαίνεται ότι δεν ήταν μόνο ένας ο υπεύθυνος για τα όσα έγιναν.
Καισαριανή: Ο συλλέκτης μιλά στο Star για τις φωτογραφίες των αντιστασιακών
Το βέβαιο είναι ότι επρόκειτο για αντίποινα για τον θάνατο του Υποστράτηγου Φραντς Κρεχ, Γερμανού διοικητής της 41ης Μεραρχίας Πεζικού (Βέρμαχτ), ο οποίος σκοτώθηκε στις 27 Απριλίου 1944 από μια διμοιρία του ΕΛΑΣ στη Λακωνία.
Συνολικά, τουλάχιστον 325 άτομα εκτελέστηκαν, ενώ υπήρξαν και άλλοι νεκροί στο δρόμο της επιστροφής της 117ης Μεραρχίας από τους Μολάους στη Σπάρτη.
Οι 200 της Καισαριανής ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία πολιτικοί κρατούμενοι, εξόριστα μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ, ενώ ανάμεσά τους υπήρχε και μικρός αριθμός τροτσκιστών και αρχειομαρξιστών.
Εκτελεσθέντες Καισαριανής: Η Βουλή θέλει να αποκτήσει τις φωτογραφίες
Όσον αφορά τους 100 και πλέον εκτελεσθέντες στην Πελοπόννησο πρωτεργάτης ήταν ο συνταγματάρχης Διονύσιος Παπαδόγγονας, που το ίδιο έτος είχε αναλάβει αρχηγός του Β΄ Αρχηγείου Χωροφυλακής Πελοποννήσου, οργανώνοντας τα Τάγματα Ασφαλείας Πελοποννήσου, συνεργαζόμενος με τους Γερμανούς.
Για την εκτέλεση στην Καισαριανή η πιθανότερη εκδοχή είναι ότι ευθύνεται ο «σκληρός» Γερμανός Υποστράτηγος Καρλ Χανς Μαξιμίλιαν Φον Λε Σουίρ, όπως και στη Σφαγή των Καλαβρύτων, ο οποίος εκμεταλλεύθηκε την απουσία στη Θεσσαλονίκη του πιο «διστακτικού» Πτέραρχου Χέλμουτ Φέλμυ που ήταν Φρούραρχος Αθηνών.
Ο Λε Σουίρ είχε ραγδαία εξέλιξη επί ναζιστικού καθεστώτος και με την έναρξη του πολέμου και την εκστρατεία κατά της Πολωνίας χρησιμοποιήθηκε ως επιτελικός αξιωματικός στην 30ή Μεραρχία Πεζικού στην εισβολή , ενώ πολέμησε με τη μονάδα του και στο Μέτωπο του Καυκάσου.
Στις 27 Φεβρουαρίου 1943 μετατέθηκε στην εφεδρεία του Χίτλερ προκειμένου να προετοιμαστεί να αναλάβει τη δημιουργία μιας νέας στρατιωτικής μονάδας καταδρομών για να αντιμετωπιστεί μια ενδεχόμενη απόβαση των συμμαχικών δυνάμεων στην Πελοπόννησο, όπως είχαν καταφέρει να παραπλανήσουν οι Σύμμαχοι τους Γερμανούς με την «επιχείρηση Κιμάς» που έχει γίνει και κινηματογραφική ταινία.
Καισαριανή: Οι φωτογραφίες των 200 εκτελεσθέντων – Ταυτοποιήθηκαν δύο
Την 1η Μαΐου 1943 προβιβάζεται σε Υποστράτηγο και αναλαμβάνει διοικητής της 117ης Μεραρχίας Ορεινών Καταδρομών, αναδιοργανώνει τη μεραρχία με νέους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς αλλά και με νέο πολεμικό υλικό και έρχεται με τη Μεραρχία στην Πελοπόννησο μέσω της Γιουγκοσλαβίας, όπου ακολούθησε «σκληρή» τακτική κατά του τοπικού πληθυσμού και των αντάρτικων ομάδων.
Μετά την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα αιχμαλωτίστηκε από τους Σοβιετικούς τον Μάιο του 1945 και πέθανε κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του στις 8 Ιουνίου 1954.
Ο Πτέραρχος Φέλμυ παραπέμφθηκε σε δίκη στη Νυρεμβέργη, στην πόλη όπου δικάστηκαν όλοι οι κατηγορούμενοι αξιωματικοί για εγκλήματα πολέμου. Υποστήριξε ότι δεν ήταν σε γνώση του η Σφαγή στα Καλάβρυτα για την οποία ευθύνονταν ο Λε Σουίρ και ο επικεφαλής των SS Βάλτερ Σιμάνα (ο οποίος αυτοκτόνησε πριν ξεκινήσει η δίκη στη Νυρεμβέργη), ούτε η εκτέλεση στην Καισαριανή.
Όσον αφορά την εκτέλεση στην Καισαριανή ανέφερε ότι, λόγω προσωπικής συμπάθειας προς τον Κρέχ, ο συνταγματάρχης Παπαδόγγονας είχε διατάξει χωρίς ανωτέρα εντολή (ούτε από την γερμανική διοίκηση, ούτε από το Υπουργείο Εσωτερικών) την θανάτωση 100 αντιστασιακών ή ύποπτων για αντιστασιακή δράση. Παράλληλα, οι Γερμανοί σκότωσαν άλλους 25 στην Αθήνα. Ο Φέλμυ δικαιολόγησε τον μεγάλο αριθμό των ανθρώπων που εκτελέστηκαν επικαλούμενος την ιδιότητα του Κρεχ ως διοικητή Μεραρχίας.
Υποστήριξε επίσης ότι χάρη σε δικές του ενέργειες αποτράπηκαν τα χειρότερα κατά την αποχώρηση των Γερμανών από την Αθήνα, παρά τις οδηγίες που είχε λάβει για μαζική καταστροφή των υποδομών της πρωτεύουσας. Καταδικάστηκε σε 15ετή φυλάκιση, αλλά 2,5 χρόνια μετά, στις 15 Ιανουαρίου του 1951, αφέθηκε ελεύθερος.