Ιστορικά ντοκουμέντα από την πιο σκοτεινή περίοδο της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα θα αποτελούν οι φωτογραφίες που ήρθαν στη δημοσιότητα και φέρονται να απαθανατίζουν τους 200 αντιστασιακούς που εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, εφόσον αποδειχθούν γνήσιες.
Οι φωτογραφίες, αναρτήθηκαν προς πώληση στο eBay από ιδιώτη στο Βέλγιο, όμως η δημοπρασία σήμερα το πρωί σταμάτησε, καθώς οι φωτογραφίες φαίνονται να έχουν αποσυρθεί. Την ίδια ώρα έγιναν και οι πρώτες ταυτοποιήσεις δύο εκ των 200 αγωνιστών που στάθηκαν αγέρωχοι και περήφανοι, χωρίς να δείξουν ίχνος φόβου μπροστά στα όπλα των Ναζί στρατιωτών.
Ο πρώτος που φέρεται να ταυτοποιήθηκε από την οικογένεια του είναι ο ψηλός άνδρας με το λευκό πουκάμισο, που φαίνεται σε μια από τις φωτογραφίες των κρατουμένων τη στιγμή που οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Πρόκειται για τον Βασίλη Ν. Παπαδήμα, αδερφό του εκδότη Δημήτρη Παπαδήμα, ο οποίος είχε συλληφθεί τον Αύγουστο του 1941 από τους Ιταλούς.
Ο Βασίλης Παπαδήμας γεννήθηκε στην Πύλο το 1909. Εργαζόταν στο εργοστάσιο της Ανώνυμης Εταιρείας Οινοπνευματοποιίας στη Γιάλοβα Μεσσηνίας και είχε πολεμήσει στο αλβανικό μέτωπο.
Στις 6 Αυγούστου 1941 συνελήφθη από Ιταλούς καραμπινιέρους και Έλληνες χωροφύλακες, βάσει καταλόγων που είχαν παραδοθεί στους κατακτητές. Αρχικά μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Ναυπλίου και κατόπιν στη Λάρισα, πριν οδηγηθεί τελικά στην εκτέλεση στην Καισαριανή.
Σύμφωνα με «Τα Νέα», η μητέρα του υπέστη εγκεφαλικό και πέθανε σαράντα ημέρες μετά την εκτέλεση του γιου της. Ο αδελφός του, Δημήτρης Παπαδήμας, αντιστασιακός που έφυγε από τη ζωή το 2016, είχε ενταχθεί στην Αντίσταση από νεαρή ηλικία. Όπως έχει καταγραφεί, βρέθηκε και ο ίδιος κοντά στο ενδεχόμενο εκτέλεσης στην Καισαριανή, ενώ αργότερα εξορίστηκε στη Μακρόνησο.
Ο δεύτερος που φέρεται να έχει ταυτοποιηθεί, είναι ένας νεαρός, ο οποίος σε άλλη φωτογραφία κάνει έναν μορφασμό, σαν να χαμογελά. Σύμφωνα με «Τα Νέα» πρόκειται για τον Ηλία Ρίζο του Δημητρίου, ο οποίος δούλευε σε μικρή βιοτεχνία παραγωγής ζυμαρικών, κουλουριών και ψωμιού στη Λαμία, στην περιοχή του Αγίου Λουκά (Κλαραίικα).
Όταν οι ιταλικές δυνάμεις εισέβαλαν στην πόλη, Έλληνες δοσίλογοι τον συνέλαβαν και τον παρέδωσαν. Κρατήθηκε αρχικά στις φυλακές Λαμίας και στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου.
Τα αδέλφια του, Αποστόλης και Βασιλική, είχαν επίσης αντιστασιακή δράση και ήταν μέλη του ΚΚΕ.
Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση των φωτογραφιών, το μνημείο των εκτελεσμένων κομμουνιστών στην Καισαριανή βανδαλίστηκε από άγνωστα άτομα.
Ο δήμος ανακοίνωσε ότι οι ζημιές θα αποκατασταθούν άμεσα και το μνημείο θα προστατεύεται από «όποιον εμποδίζει τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης».
Ο δήμος Καισαριανής τονίζει ότι «η ιστορική μνήμη δεν ξεθωριάζει, όσο κι αν ενοχλεί κάποιους».
Καισαριανή: Ερευνάται η γνησιότητα των φωτογραφιών
Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποδίδονται στην περίοδο της ναζιστικής Κατοχής και αναρτήθηκαν προς πώληση στο eBay από ιδιώτη στο Βέλγιο. Την ύπαρξή τους έκανε γνωστή η ομάδα στο Facebook «Greece at WWII Archives».
Τα «χτυπήματα» από ενδιαφερόμενους, όσο ήταν ενεργή η δημοπρασία ήταν εκατοντάδες και είχαν εκτοξεύσει την αξία κάθε εικόνας ως τα 2.100 ευρώ από τα 36,50 της τιμής εκκίνησης.
Εάν οι εικόνες αποδειχθούν αυθεντικές, η αξία τους θα είναι πολύ μεγαλύτερη από τη χρηματική.
Ιστορικοί και συλλέκτες αναζητούν περισσότερα στοιχεία για τις φωτογραφίες τις οποίες πουλούσε στο ebay Βέλγος παλαιοπώλης.
Αναφέρει ότι μπορεί να προέρχονται από τη συλλογή Γερμανού υπολοχαγού Χέρμαν Χόιερ, που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Batallion με έδρα τη Μαλακάσα και μετά τα Ίσθμια. Είναι πολύ πιθανό οι φωτογραφίες να τραβήχτηκαν από τον αξιωματικό, ο οποίος παρότι είχε μόνο ένα χέρι (το αριστερό, συνεπεία τραυματισμού στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) ήταν ένας από τους διασημότερους ζωγράφους της Γερμανίας και μάλιστα αγαπημένος του Χίτλερ. Δικό του ήταν το έργο «Εν αρχή ην ο λόγος» που αγόρασε ο Αδόλφος Χίτλερ και οι Ναζί τύπωσαν στα προπαγανδιστικά τους αντίτυπα. Ο Χόιερ είχε ενταχθεί εθελοντικά στα SS.
Ένα ακόμα ερώτημα είναι εάν πρόκειται για τις μόνες φωτογραφίες από την εκτέλεση. Σύμφωνα με τον Βέλγο παλαιοπώλη ήταν κολλημένες σε άλμπουμ, κι έτσι είναι πολύ πιθανόν οι συγγενείς του φωτογράφου να έχουν κρατήσει κι άλλες φωτογραφίες, πιθανόν από τη στιγμή της εκτέλεσης, τις οποίες και έχουν αποκρύψει για να αποφύγουν την καταδίκη για εγκλήματα πολέμου. Πιθανόν επίσης να τις έχει ο Βέλγος παλαιοπώλης και να τις κρατά για να τις πουλήσει σε άλλη ιδιωτική δημοπρασία.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της γνησιότητας του φωτογραφικού υλικού.
Καισαριανή: Η αντιπολίτευση ζητά από την κυβέρνηση να αγοράσει τις φωτογραφίες
Η ιστορική σπουδαιότητα των συγκεκριμένων φωτογραφιών προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Αντιπολίτευσης, η οποία ζητά από την κυβέρνηση να παρέμβει ώστε να κριθεί αν οι εικόνες είναι γνήσιες και εφόσον αυτό επαληθευτεί να περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού Δημοσίου.
Ο Αλέξης Τσίπρας με επιστολή του στον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ζητά να αγοραστούν οι φωτογραφίες που αποτυπώνουν το ναζιστικό έγκλημα στην Καισαριανή.
Στην επιστολή του γράφει:
«Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε,
Θα έπεσαν προφανώς στην αντίληψή σας τα δημοσιεύματα, ότι πωλητής από το Βέλγιο έβγαλε σε δημοπρασία στο eBay φωτογραφίες, που κανείς δεν ήξερε την ύπαρξή τους και αφορούν τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή την 1η Μάη του 1944, και σύμφωνα με τις ενδείξεις είναι αυθεντικές.
Πρόκειται για μοναδικά ντοκουμέντα μιας περιόδου σκότους, τρόμου, αλλά και ηρωισμού του λαού μας. Οι Έλληνες πατριώτες που απεικονίζονται εκεί, τα πρόσωπα που δεν βολεύτηκαν παρά μόνο στον ήλιο και κανένας φόβος δεν τα αλλοιώνει λίγο πριν στηθούν στον τοίχο, δίνουν υπόσταση σε μια συγκλονιστική στιγμή της σύγχρονης ιστορίας μας.
Παίρνω λοιπόν το θάρρος να σας προτείνω, το Ίδρυμα της Βουλής να αγοράσει αυτές τις φωτογραφίες, ως φόρο τιμής στην αντίσταση και τους νεκρούς της, αλλά και ως τεκμήριο του ηρωισμού με τον οποίο ο ελληνικός λαός αντιμετώπισε τη λαίλαπα της ναζιστικής κατοχής. Πιστεύω, όπως είμαι βέβαιος κι εσείς, αλλά και κάθε Ελληνίδα και Έλληνας, ότι οι τελευταίες στιγμές Ελλήνων πατριωτών, η απεικόνιση της τραγωδίας αλλά και του θάρρους τους, δεν πρέπει να γίνουν αντικείμενο συναλλαγής, αλλά να περιέλθουν στην ιδιοκτησία της Βουλής και της πατρίδας».
ΠΑΣΟΚ: «Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό»
Το ΠΑΣΟΚ σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι «το υπουργείο Πολιτισμού οφείλει άμεσα να συγκροτήσει επιτροπή με αποστολή τη διαπίστωση της αυθεντικότητας των φωτογραφιών και αν αυτή επιβεβαιωθεί, να προχωρήσει στην αγορά τους».
Όπως τονίζει, «αποτελούν τεκμήρια μιας εμβληματικής στιγμής της ελληνικής ιστορίας. Είναι αποδείξεις του ηρωισμού και του πατριωτισμού όσων θυσιάστηκαν για την ελευθερία, την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία. Η ιστορία δεν μπαίνει σε πλειστηριασμό».
ΣΥΡΙΖΑ: «Το ιστορικό δράμα έγινε συγκεκριμένη εικόνα»
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, από την πλευρά του τόνισε ότι «αυτά τα ντοκουμέντα δεν είναι εμπόρευμα. Είναι η ιστορία μας. Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να τα αποκτήσει και να τα αναδείξει ως αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορίας και της Παιδείας».
ΚΚΕ: «Αυτές οι φωτογραφίες δεν μπορεί να βρίσκονται σε εμπόρους»
Από την πλευρά του ο Γ.Γ. του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας έκανε λόγο για «συγκλονιστικά ντοκουμέντα» και σημείωσε ότι «πρόκειται για ήρωες, μέλη, στελέχη του ΚΚΕ και αυτές οι φωτογραφίες δεν μπορεί να βρίσκονται σε εμπόρους, σε ιδιώτες».
«Πρέπει να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το ΚΚΕ θα πάρει τις απαραίτητες πολιτικές και άλλες πρωτοβουλίες, έτσι ώστε το κράτος, η Βουλή των Ελλήνων να μπορέσει να αποδώσει αυτά στον δήμο Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου, στο ΚΚΕ έτσι ώστε να κρατιέται ζωντανή η ιστορική μνήμη και γνώση», είπε.
Νέα Αριστερά: Τηλεφώνημα Χαρίτση στη Μενδώνη
Παρέμβαση υπήρξε και από τη Νέα Αριστερά, με τον Αλέξη Χαρίτση να επικοινωνεί τηλεφωνικά με τη Λίνα Μενδώνη, ζητώντας «να διεκδικηθούν θεσμικά ως κομμάτι της εθνικής μας ιστορίας και να περιέλθουν στην κυριότητα του Ελληνικού Κράτους αφού ελεγχθεί η αυθεντικότητά τους». Ο κ. Χαρίτσης ζητά «να υπάρξει σοβαρή μουσειακή πλαισίωση, ώστε να ενταχθούν σε δημόσιο χώρο μνήμης και γνώσης». Η Νέα Αριστερά θα καταθέσει κοινοβουλευτική ερώτηση για το θέμα.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.