Πώς μαθαίνει ένας υπολογιστής να καταλαβαίνει ελληνικά; Να μεταφράζει, να ακούει και να μιλά; Να βρίσκει μια πληροφορία ανάμεσα σε εκατομμύρια λέξεις ή μια στιγμή σε ένα οπτικοακουστικό αρχείο; Και πώς μπορεί η τεχνολογία να αποκαλύψει την ιστορία ενός αντικειμένου, να αποτυπώσει ένα μνημείο και να μας επιτρέψει να περιηγηθούμε σε έναν τόπο όπως ήταν κάποτε;
Εδώ και 35 χρόνια, το Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ) του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά μετατρέπει την επιστημονική γνώση σε ψηφιακή καινοτομία για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Η διαδρομή του ξεκινά από τη συνάντηση της γλωσσολογίας με την πληροφορική: επιστήμονες που περιγράφουν τη γλώσσα με λεξικά και γραμματικούς κανόνες συναντούν μηχανικούς που αναπτύσσουν τα πρώτα συστήματα αναγνώρισης και σύνθεσης φωνής. Το 1991, αυτή η συνάντηση αποκτά τη δική της ερευνητική στέγη, με μια φιλόδοξη αποστολή: να δημιουργήσει τις βάσεις για την παρουσία της ελληνικής γλώσσας στην ψηφιακή εποχή.
Η παρουσία του ΙΕΛ στην Ξάνθη και, αργότερα, η συνένωση με το Ινστιτούτο Πολιτιστικής και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας (ΙΠΕΤ) διευρύνουν το επιστημονικό του πεδίο. Οι πολιτιστικές τεχνολογίες συγκροτούν έναν διακριτό άξονα έρευνας, στον οποίο η αρχαιολογία και η μελέτη της πολιτιστικής κληρονομιάς συναντούν τις φυσικές επιστήμες, την πληροφορική και τις τεχνολογίες απεικόνισης.
Αυτή η διεπιστημονική παράδοση αποτελεί σήμερα το έδαφος πάνω στο οποίο το ΙΕΛ αξιοποιεί τις νέες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, από τη γλώσσα και την πολυτροπική επικοινωνία έως την τεκμηρίωση, την κατανόηση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026, το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά γιορτάζει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Banquet) τα 35 χρόνια από την ίδρυση του ΙΕΛ. Μια εκδήλωση αφιερωμένη στους ανθρώπους, στις ιδέες και στις συνεργασίες που έκαναν την επιστημονική γνώση ψηφιακή καινοτομία για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Μια ευκαιρία να ξαναδούμε τη διαδρομή που μας έφερε ως εδώ και να φανταστούμε τις δυνατότητες που ανοίγονται στο μέλλον.
35 χρόνια ΙΕΛ | 4.11.2026 | Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Αίθουσα Banquet)
Πρόγραμμα Εκδήλωσης
16:30-17:00 | Προσέλευση
17:00-17:30 | Έναρξη και επίσημοι χαιρετισμοί
Παρουσίαση και συντονισμός:
Νεφέλη Αγκυρίδου, Δημοσιογράφος και Διευθύντρια Ψηφιακών Μέσων του Star Channel
Δρ. Βασίλης Κατσούρος, Διευθυντής, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά
Χαιρετισμοί:
Τάκης Θεοδωρικάκος, Υπουργός Ανάπτυξης
Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης
Χρίστος Δήμας, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών
Δημήτρης Τερζής, Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας
καθ. Γιάννης Εμίρης, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Γενικός Διευθυντής, Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά
καθ. Γιάννης Ιωαννίδης, πρώην Πρόεδρος, Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά, Καθηγητής στο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΠΑ
Φόρος Τιμής στον Γιώργο Καραγιάννη
Πέτρος Μαραγκός, Υπεύθυνος της Μονάδας HERON, Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά, Καθηγητής στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών
17:30-18:30 | Η ιστορία του ΙΕΛ: Άνθρωποι και επιτεύγματα
18:30-19:30 | ΙΕΛ 2041: Ατενίζοντας το μέλλον
Γιάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού, Προεδρία της Κυβέρνησης
Αγιάτις Μπενάρδου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ευρωπαϊκής ερευνητικής υποδομής DARIAH ERIC
Σπύρος Ράπτης, Επικεφαλής Έρευνας και Ανάπτυξης στη Σύνθεση Φωνής, Samsung Electronics Greece
Κατερίνα Πάστρα, Κύρια Ερευνήτρια, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Τεχνητής Νοημοσύνης
Γιώργος Αλέξης Ιωαννάκης, Κύριος Ερευνητής, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά
Τη συζήτηση συντονίζουν οι: Νεφέλη Αγκυρίδου, Δημοσιογράφος και Διευθύντρια Ψηφιακών Μέσων του Star Channel και ο Δρ. Βασίλης Κατσούρος, Διευθυντής, Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου (ΙΕΛ), Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά
19:30-21:30 | Γιορτάζουμε μαζί: Μουσική και ποτό
