Η έκθεση στον ήλιο και το περιβαλλοντικό στρες προκαλούν διαταραχή του δερματικού φραγμού, αφυδάτωση και φωτογήρανση, ανεξάρτητα από την εμφάνιση εγκαύματος. Η άμεση αντιμετώπιση του εγκαύματος απαιτεί ήπια φροντίδα με ενυδάτωση, αποφεύγοντας αυστηρά τα απολεπιστικά προϊόντα και τις επιθετικές αισθητικές θεραπείες.
Το μαύρισμα αποτελεί βιολογικό μηχανισμό άμυνας του οργανισμού απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία και δεν συνιστά ένδειξη υγείας της επιδερμίδας. Συστατικά όπως η νιασιναμίδη και τα ρετινοειδή συμβάλλουν στην αναδόμηση, εφόσον εφαρμοστούν σταδιακά και μόνο μετά την πλήρη επούλωση του δέρματος.
Η μετα-καλοκαιρινή αποκατάσταση πρέπει να γίνεται σε φάσεις, ξεκινώντας από την καταπράυνση και καταλήγοντας σε στοχευμένες θεραπείες με ειδική καθοδήγηση.
Υπάρχει μια ιδιαίτερη περίοδος στο τέλος του καλοκαιριού, μετά από μικρές ή μεγάλες αποδράσεις, όταν το δέρμα μοιάζει να διηγείται τη δική του ιστορία. Επιστρέφουμε από τη θάλασσα ή τις ορεινές δραστηριότητες με πιο σκούρα επιδερμίδα, λίγο περισσότερο χρώμα στο πρόσωπο και συχνά με την αίσθηση ότι το δέρμα μας δείχνει πιο φωτεινό και υγιές. Οι φωτογραφίες των διακοπών, ειδικά μετά την επιβράβευση στα κοινωνικά δίκτυα, φαίνεται να το επιβεβαιώνουν.
Λίγες όμως εβδομάδες αργότερα, κάτι αλλάζει. Το δέρμα γίνεται πιο ξηρό, οι λεπτές γραμμές φαίνονται εντονότερες, η μελάγχρωση γίνεται πιο ανομοιόμορφη - ίσως κάποια καφέ κηλίδα να έχει σκουρύνει -, η επιδερμίδα χάνει τη λάμψη της και ιδιαίτερα γύρω από τα μάτια μπορεί να δείχνει πιο λεπτή κ.λπ.
Σε ορισμένα δε άτομα υπάρχει η αδιαμφισβήτητη απόδειξη της υπερβολικής έκθεσης στον ήλιο, με την ερυθρότητα, το ξεφλούδισμα και την ευαισθησία που συνηθίζουμε να περιγράφουμε με μία φράση: «Βλάβη από τον ήλιο».
Η φράση αυτή όμως κρύβει αρκετές διαφορετικές βιολογικές διαδικασίες.
Η ξηρότητα, η τραχύτητα και η θαμπάδα μετά τις διακοπές συχνά αποτελούν συνδυασμό διαταραχής του δερματικού φραγμού, αφυδάτωσης και περιβαλλοντικού στρες. Η μελάγχρωση μπορεί να αντιπροσωπεύει αυξημένη παραγωγή μελανίνης από την υπεριώδη ακτινοβολία ή μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση.
Και οι λεπτές γραμμές, η απώλεια ελαστικότητας και η σταδιακή αλλαγή της υφής ανήκουν στην πολύ μεγαλύτερη ιστορία της φωτογήρανσης. Η σύγχρονη φωτοβιολογία έχει δείξει ότι αυτές οι διαδικασίες δεν απαιτούν απαραίτητα ένα θεαματικό ηλιακό έγκαυμα για να ξεκινήσουν.
Δείτε πόσο νερό πρέπει να πίνουμε ανάλογα με την ηλικία και το φύλο μας
Η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA, οξειδωτικό στρες, φλεγμονή και μεταβολές στη λειτουργία του ανοσοποιητικού και του συνδετικού ιστού του δέρματος, ακόμη και χωρίς εμφανή ερυθρότητα. Η αντηλιακή προστασία, επομένως, δεν αφορά μόνο την πρόληψη του εγκαύματος. Αφορά επίσης τη φωτογήρανση, τις δυσχρωμίες και, κυρίως, τη μακροπρόθεσμη υγεία του δέρματος.
Η σωστή ερώτηση που πρέπει να θέτει ο καθένας στον εαυτό του κατά τη διάρκεια και το τέλος του καλοκαιριού είναι: Τι κάνουμε όταν το δέρμα έχει καεί από τον ήλιο; Τι συνέβη πραγματικά στο δέρμα μου - και τι χρειάζεται να κάνω γι’ αυτό;
Πρώτος κανόνας - Δώστε αγάπη - Μην «επιτίθεστε» στο κατεστραμμένο δέρμα
Το ηλιακό έγκαυμα είναι οξεία φλεγμονώδης βλάβη του δέρματος και η αντιμετώπισή του πρέπει να είναι απλή, υποστηρικτική και κυρίως να μην προκαλεί επιπλέον ερεθισμό. Το πρώτο βήμα είναι η άμεση απομάκρυνση από τον ήλιο (πράγμα δύσκολο αν έχει γίνει με την έναρξη των διακοπών) και η αποφυγή νέας έκθεσης μέχρι να επουλωθεί το δέρμα.
Επαναλαμβανόμενα ντους με δροσερό νερό ή δροσερές, υγρές κομπρέσες για 10 - 15 λεπτά μπορούν να μειώσουν το αίσθημα καύσου και τη φλεγμονή. Στη συνέχεια εφαρμόζεται μια απλή, άοσμη ενυδατική κρέμα, κατά προτίμηση (για αποφυγή επιπλέον αντίδρασης από άλλα συστατικά), ενώ το δέρμα είναι ακόμη ελαφρώς νωπό, ώστε να περιοριστεί η απώλεια νερού. Απλά προϊόντα με αλόη ή σόγια μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση, χωρίς όμως να υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι «διορθώνουν» τη βλάβη από την υπεριώδη ακτινοβολία.
Για τον πόνο ή έντονη φλεγμονή, ένα μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες, όπως π.χ. η ιβουπροφαίνη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί εφόσον δεν υπάρχει αντένδειξη και σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης.
Η επαρκής λήψη υγρών είναι επίσης σημαντική, ιδιαίτερα σε εκτεταμένα εγκαύματα, καθώς η φλεγμονή και η θερμική απώλεια μπορούν να συμβάλουν στην αφυδάτωση. Αν εμφανιστούν φυσαλίδες, δεν πρέπει να τις τρυπάμε ή να αφαιρούμε το δέρμα που τις καλύπτει, καθώς λειτουργεί ως φυσικός προστατευτικός φραγμός.
Το δέρμα χρειάζεται χρόνο για να επουλωθεί. Η πρώτη αντιμετώπιση δεν είναι ένα peeling, ένα laser, ένα ρετινοειδές ή ένας ακριβός ορός «after-sun». Σε αυτή τη φάση όχι μόνο δεν επιταχύνουν την αποκατάσταση, αλλά, αντίθετα, μπορούν να παρατείνουν τη φλεγμονή και να αυξήσουν τον κίνδυνο μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης. Το «ξεφλούδισμα» δεν πρέπει να απομακρύνεται με το χέρι ούτε με scrub ή peeling. Οι φολίδες δεν είναι «βρωμιά», είναι το ορατό αποτέλεσμα της επιδερμικής βλάβης. Επομένως, μέχρι την πλήρη αποκατάσταση αποφεύγουμε ρετινοειδή, οξέα, απολεπιστικά προϊόντα, αλκοολούχα ή αρωματισμένα καλλυντικά και οποιαδήποτε επιθετική αισθητική θεραπεία.
Στο ηλιακό έγκαυμα, η καλύτερη θεραπεία είναι συχνά η λιγότερο παρεμβατική.
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν το έγκαυμα είναι εκτεταμένο ή σοβαρό, υπάρχουν μεγάλες ή πολλές φυσαλίδες, έντονος πόνος, πυρετός, ρίγος, ναυτία, ζάλη, σύγχυση, σημεία αφυδάτωσης ή λοίμωξης, καθώς τότε δεν πρόκειται πλέον απλώς για ένα αισθητικό πρόβλημα αλλά για σημαντικό θερμικό τραύμα που χρήζει άμεσης ιατρικής φροντίδας.
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο για την αποκατάσταση του δέρματος στο Mylife.com.cy
Συντάκτης άρθρου: Δρ.Παναγιώτης Ερμογένους
Διαβάστε όλα τα lifestyle νεα, για Celebrities και Media.
