Εκατό χρόνια από τη Γενοκτονία των Ποντίων

Ημέρα Μνήμης

Εκδήλωση μνήμης για τα 100 χρόνια από τη γενοκτονία των Ποντίων / Φωτογραφία: Eurokinissi

Η γενοκτονία του ποντιακού ελληνισμού - που από το 1994 αναγνωρίζεται επισήμως από την ελληνική πολιτεία με την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου, ως Ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου - αναφέρεται στα βίαια, μαζικά, φονικά γεγονότα, της δεύτερης και των αρχών της τρίτης δεκαετίας του 20αι., που έλαβαν χώρα στην καταρρέουσα τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία, μέχρι τη δημιουργία του σύγχρονου τουρκικού κράτους, τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα την φυσική εξόντωση, τον αφανισμό, τον εκτοπισμό, την εκρίζωση εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου από τις πατρογονικές τους εστίες.

Τα γεγονότα αυτά πυροδοτήθηκαν από την σταδιακά αυξανόμενη ανάδυση και εντεινόμενη επίδραση του τουρκικού εθνικισμού στην πολυεθνική Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο οποίος προς τα τέλη της πρώτης δεκαετίας του προηγούμενου αιώνα κατέστη κυρίαρχη ιδεολογία, αναλαμβάνοντας δια των πολιτικών εκφραστών του, την εξουσία και τον έλεγχο της αυτοκρατορίας.

Η ανάληψη της εξουσίας από τους Νεότουρκους το 1908 στην Οθωμανική Θεσσαλονίκη θεωρείται η απαρχή του για τους «συστηματικούς» και «οργανωμένους» - όπως υποστηρίζουν σύγχρονοι ιστορικοί και ερευνητές - διωγμούς, εξαντλητικές πορείες εξόντωσης, εγκλεισμούς σε τάγματα καταναγκαστικής εργασίας, λεηλασίες, βιαιότητες, σε βάρος όλων των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής. Όπως επισημαίνουν, οι ίδιοι, οι ωμότητες αυτές πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικούς χρόνους και τόπους και σε διάφορες φάσεις, μέσα στη δεκαετία 1913-1923 και μέσα σε εμπόλεμες συνθήκες, αλλά και σε ειρηνικά μεσοδιαστήματα, στο χώρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων είναι δύσκολο να υπολογιστεί, λόγω των συνθηκών που επικρατούσαν. Ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης αναφέρει:

«Οι Έλληνες σε όλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία, πριν την έναρξη των διωγμών, σε ήταν περίπου 2 με 2.2 εκατομμύρια. Στο χώρο του Πόντου ήταν περίπου 450.000. Στην επίσημη απογραφή του 1928 καταμετρήθηκαν, ως πρόσφυγες στην Ελλάδα, επισήμως, 1.2 εκατομμύρια. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των Ελλήνων που χάθηκαν στην περίοδο 1914-22, αυτών που αγνοείται η τύχη τους, είναι της τάξης των 700.000- 800.000, σε όλη την έκταση της οθωμανικής αυτοκρατορίας».

Το επίσημο τουρκικό κράτος, που διαδέχθηκε την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αρνείται ότι διαπράχθηκε «γενοκτονία» εναντίον των χριστιανικών μειονοτήτων της Ανατολής τα τελευταία χρόνια ύπαρξης της αυτοκρατορίας.

«Η Τουρκική Δημοκρατία, δημιουργείται το 1923, δηλαδή μετά το τέλος των γεγονότων. Τα γεγονότα και τις γενοκτονίες τις προκάλεσε ο ακραίος τουρκικός εθνικισμός, οι Νεότουρκοι στην αρχή και ο Κεμάλ στη συνέχεια. Η σχέση του σύγχρονου τουρκικού κράτους με αυτούς που διέπραξαν τις γενοκτονίες μπορεί να μην είναι θεσμική, είναι όμως οργανική, γιατί ουσιαστικά αυτοί δημιουργούν το τουρκικό κράτος» αναφέρει ο κ. Αγτζίδης.

Ο ίδιος, ο όρος «γενοκτονία» διατυπώθηκε και ενσωματώθηκε στο διεθνές δίκαιο, μεταγενέστερα (1948) από τον Πολωνό νομομαθή Ράφαελ Λέμκιν, με σκοπό τη νομική περιγραφή «μαζικών εγκλημάτων» από κυρίαρχες εξουσίες, με προσχεδιασμό, οργάνωση, συστηματικότητα και με σκοπό «τη μεθοδευμένη εξολόθρευση, ολική, ή μερική» διαφόρων «εθνικών, φυλετικών, θρησκευτικών, ή άλλων μειονοτήτων» και έδωσε το έναυσμα για την ανάπτυξη ενός ευρύτερου επιστημονικού διαλόγου και κοινωνικού προβληματισμού.

Το αίτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας των Ποντίων, σύμφωνα με μελετητές των γεγονότων, είτε εξαιτίας των ελληνοτουρκικών σχέσεων, είτε και του συνεχιζόμενου επιστημονικού διαλόγου και της διαδικασίας τεκμηρίωσης, ή και των δύο, κρατήθηκε χαμηλά για δεκαετίες, ώσπου άρχισε σταδιακά να τίθεται εντονότερα από την προσφυγική «Κοινωνία των Πολιτών», τους επιζήσαντες και τους απογόνους τους, κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα.

Η οργανωμένη μελέτη των πηγών, η αξιοποίηση των μαρτυριών, αλλά και έργα νεώτερων ιστορικών, ελλήνων και ξένων, μεταξύ αυτών και σύγχρονων τούρκων ιστορικών, τις τελευταίες δεκαετίες βοήθησε στην αποσαφήνιση του ιστορικού τοπίου και σε ευρεία επιστημονική τεκμηρίωση του αιτήματος «μνήμης» και αναγνώρισης «γενοκτονικών» πρακτικών, οι οποίες εφαρμόστηκαν κατά των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, μεταξύ αυτών και κατά του ποντιακού ελληνισμού (1916-1922).

Έγκριτοι Έλληνες και ξένοι, ιστορικοί, νομικοί, κοινωνιολόγοι, αποφαίνονται σήμερα, παραθέτοντας στοιχεία και επιχειρήματα, ότι οι διωγμοί, οι θάνατοι, οι πυρπολήσεις χωριών και οι εκτοπίσεις, εκείνη της περιόδου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, αποτελούσαν μέρος ενός «μεθοδευμένου» και «συστηματικού» σχεδίου της εθνικιστικής «ελίτ» των Νεότουρκων, με κύριο στόχο τον «εκτοπισμό», την "εκδίωξη από τα εδάφη της αυτοκρατορίας" με τη χρήση βίαιων, απάνθρωπων πρακτικών που είχαν ως αποτέλεσμα μια τεράστια ανθρωπιστική καταστροφή, με ανεπανόρθωτες συνέπειες για τις χριστιανικές μειονότητες της Ανατολής.

Follow us:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τελευταία Νέα
11.12.19 , 00:33 Ισχυρός σεισμός 5,3 Ρίχτερ μεταξύ Κρήτης και Κάσου
11.12.19 , 00:19 Μακελειό στο Τζέρσεϊ: Νεκροί τρεις πολίτες,ένας αστυνομικός και δύο δράστες
11.12.19 , 00:14 Κακοκαιρία «Διδώ»: Δύσκολη νύχτα για την Αττική
10.12.19 , 23:41 GNTM: Αποχώρησε ένα από τα φαβορί-Μεγάλη ανατροπή!
10.12.19 , 23:40 Ζέτα Μακρυπούλια-Έλενα Παπαρίζου: Οι λαμπερές τους εμφανίσεις στο Σύνταγμα!
10.12.19 , 23:40 Επίθεση αγνώστων στα γραφεία της εφημερίδας «Δημοκρατία»  
10.12.19 , 23:38 Λένα Παπαδοπούλου: Σπάνια δημόσια εμφάνιση με τον σύντροφό της!
10.12.19 , 23:38 GNTM: Γύρισε μπούμερανγκ το disadvantage και πήρε την καλύτερη φωτογραφία!
10.12.19 , 23:20 Αποκλειστικό: Τι ισχυρίστηκε ο ιερέας της Μάνης στην κατάθεσή του
10.12.19 , 23:03 Alex Rodriguez: Ανέβασε βίντεο με την JLO άβαφη και αχτένιστη!
10.12.19 , 22:59 Τουρκία: Δύο ισχυροί σεισμοί άνω των 4 Ρίχτερ με διαφορά λίγων λεπτών!
10.12.19 , 22:54 Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο «Ηρακλής» για τα κόκκινα δάνεια
10.12.19 , 22:46 GNTM: Ακομπλεξάριστη η Βίκυ Καγιά - Αυτοσαρκάζεται για την ηλικία της!
10.12.19 , 22:45 «Φωτιά» αντεισαγγελέα ΑΠ στην προανακριτική Novartis: «Πιέσεις και δόλος»
10.12.19 , 22:41 Νέο «όχι» στην άδεια Κουφοντίνα- Ζήτησε 9 μέρες εκτός φυλακών
07.12.19 , 11:36 Διαβήτης: Τα βότανα που τον εξολοθρεύουν
10.12.19 , 09:27 GNTM - Trailer Τρίτης: Στην μπουλντόζα με... 12ποντα!
10.12.19 , 11:51 GNTM - Κέισι: Αποκαλύπτει το μυστικό που κρατά τόσο καιρό με την Κάτια
09.12.19 , 11:49 GNTM - Αποκλειστικό: Η Άννα... ξεμπροστιάζει τη Μαρία!
09.12.19 , 15:59 GNTM - Trailer Δευτέρας: Τα κορίτσια κάνουν το πρώτο τους διαφημιστικό spot
10.12.19 , 00:10 Διπλή αποχώρηση από το GNTM – Ποιες δεν κατάφεραν να συνεχίσουν;
07.12.19 , 17:20 Δούκισσα Νομικού: Ποζάρει με το νέο της κούρεμα!
08.12.19 , 15:42 Τα 6 superfoods που δεν πρέπει να λείπουν από τη διατροφή σου
10.12.19 , 13:54 Σε αναπηρικό αμαξίδιο η Σταρ Ελλάς 2019 - Τη χτύπησε η Μις Αυστραλία!
09.12.19 , 09:21 Χριστούγεννα στην Αθήνα: Όλα έτοιμα για το άναμμα του δέντρου στο Σύνταγμα
10.12.19 , 08:38 Κωνσταντίνα - Πόπη: Οι πρώτες δηλώσεις μετά την αποχώρησή τους απ' το GNTM
09.12.19 , 13:36 Το μυστικό για να φτιάξεις υπέροχα μακαρόνια με κιμά
07.12.19 , 15:34 Sin Boy: «Εξαφανίστηκε» γιατί βρήκε τον έρωτα!
10.12.19 , 00:40 GNTM: Με ποια θα μοιραζόταν τα χρήματα η Κωνσταντίνα, αν κέρδιζε;
07.12.19 , 11:22 Ελένη Μενεγάκη: Για ψώνια στην Κηφισιά με την κόρη της, Λάουρα
Back to Top