Έρευνα στην Ελλάδα: Εμπιστοσύνη σε οικογένεια και φίλους έχουν οι έφηβοι

Χαμηλή η ικανοποίηση που παίρνουν από το σχολείο

μαθητές

Τη συμπεριφορά των εφήβων απέναντι σε διάφορες συνήθειες και θεσμούς της ζωής μελέτησε το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ).

Η έρευνα άγγιξε τομείς της ζωής όπως η σωματική και ψυχολογική υγεία/ευεξία, η οικογένεια και η επικοινωνία με τους γονείς, το σχολικό περιβάλλον, το bullying και οι βίαιοι καυγάδες, οι διατροφικές συνήθειες, η φυσική δραστηριότητα και η παχυσαρκία, η επικοινωνία και η κοινωνική δικτύωση, ή κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα, η χρήση κάνναβης και η σεξουαλική συμπεριφορά, δίνοντας θετικά και αρνητικά αποτελέσματα.

Στα θετικά είναι ότι οι έφηβοι-μαθητές στη χώρα μας νιώθουν σε υψηλότερο ποσοστό πως λαμβάνουν μεγάλη υποστήριξη από την οικογένειά τους και από τους/τις φίλους/ες τους, ενώ προτιμούν σε πολύ υψηλότερο ποσοστό την προσωπική επαφή από τα ηλεκτρονικά μέσα για την επικοινωνία με την παρέα τους.

Έρευνα: Πιο μελαγχολικοί οι νέοι λόγω καραντίνας

Στα αρνητικά είναι ότι οι έφηβοι-μαθητές στη χώρα μας αντλούν σε χαμηλότερο ποσοστό ικανοποίηση από το σχολείο και σε επίσης χαμηλότερο ποσοστό αισθάνονται ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους εκπαιδευτικούς και από τους συμμαθητές τους. Επίσης σε χαμηλότερο ποσοστό λαμβάνουν καθημερινά πρωινό ή καταναλώνουν φρούτα και σε επίσης χαμηλότερο ποσοστό ασκούνται επαρκώς. Είναι δε, σε υψηλότερο ποσοστό υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Στην έρευνα που έγινε το 2018, συμμετείχαν 3.845 μαθητές της ΣΤ΄ Δημοτικού, της Β' Γυμνασίου και της Α' Λυκείου από 238 σχολικές μονάδες, με επιστημονικά υπεύθυνη για την Ελλάδα την κυρία Άννα Κοκκέβη, Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών και Επικεφαλής του Τομέα Επιδημιολογικών και Ψυχοκοινωνικών Ερευνών του ΕΠΙΨΥ. 

Συνήθειες διατροφής, στοματική υγιεινή, φυσική δραστηριότητα, σωματικό βάρος και εικόνα σώματος:

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

- Σε χαμηλότερο ποσοστό λήψη πρωινού καθημερινά τις ημέρες του σχολείου (48%, έναντι 58% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και κατανάλωση φρούτων σε καθημερινή βάση (31%, έναντι 40% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
- Σε σχεδόν υποτριπλάσιο ποσοστό κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη  (6%, έναντι 16% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
- Σε παρόμοιο ποσοστό ότι τρώνε μαζί με την οικογένειά τους καθημερινά (48%, έναντι 50% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) -ωστόσο, τα κορίτσια στην Ελλάδα αναφέρουν καθημερινά γεύματα με την οικογένεια σε χαμηλότερο ποσοστό (44%) σε σύγκριση με τα κορίτσια στις χώρες του Προγράμματος (48%).
- Σε χαμηλότερο ποσοστό -το 6ο χαμηλότερο- ότι βουρτσίζουν τα δόντια τους περισσότερο από μία φορά την ημέρα (52%, έναντι 65% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
- Σε χαμηλότερο ποσοστό ότι κάνουν φυσική δραστηριότητα καθημερινά (16%, έναντι 19% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
Επίσης,
- Σε υψηλότερο ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (25%) συγκριτικά  με το πρόγραμμα HBSC συνολικά (21%)  είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, κατατάσσοντας τη χώρα μας στην 6η υψηλότερη θέση. Η διαφορά αυτή εμφανίζεται κυρίως στα αγόρια (31% στην Ελλάδα και 25% στις χώρες του προγράμματος HBSC1).
- Σε παρόμοια ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (25%) και στις χώρες του προγράμματος HBSC συνολικά (27%) θεωρούν το σώμα τους «παχύ».

Επικοινωνία με ηλεκτρονικά μέσα

- Σε παρόμοιο ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (33%) και στο πρόγραμμα HBSC συνολικά (35%) αναφέρουν ότι έχουν πολύ συχνή επικοινωνία με φίλους ή άλλους μέσω ηλεκτρονικών μέσων.
- Σε πολύ χαμηλότερο ποσοστό οι έφηβοι στην Ελλάδα (8%) συγκριτικά με το πρόγραμμα HBSC συνολικά (14%) δείχνουν ισχυρή προτίμηση στην κοινωνική αλληλεπίδραση μέσω ίντερνετ έναντι της επαφής «πρόσωπο με πρόσωπο».
- Σε υψηλότερο ποσοστό (10%) οι έφηβοι στην Ελλάδα συγκριτικά με το πρόγραμμα HBSC συνολικά (7%) κάνουν προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τη διαφορά αυτή να είναι πολύ εντονότερη στα κορίτσια (12% στην Ελλάδα έναντι 8% στο Πρόγραμμα, συνολικά).

Ψυχοκοινωνική υγεία

- Σε πολύ υψηλότερο ποσοστό -το 6ο υψηλότερο-  (50%) οι έφηβοι στην Ελλάδα συγκριτικά με τους εφήβους στο σύνολο των χωρών του προγράμματος HBSC (37%) αναφέρουν ότι η υγεία τους είναι πάρα πολύ καλή.
- Χειρότερη αξιολογούν τη ζωή τους οι έφηβοι στην Ελλάδα (Μέση Τιμή:7,6) σε σχέση με τους εφήβους στο Πρόγραμμα HBSC (Μέση Τιμή:7,8). Η διαφορά αυτή είναι εντονότερη στα κορίτσια και στους μεγαλύτερους (3η χαμηλότερη θέση στους 13χρονους) εφήβους, ενώ, αντίθετα, μεταξύ των 11χρονων η Ελλάδα έχει υψηλότερη τιμή από το μέσο όρο του Προγράμματος.
- Σε πολύ υψηλότερο ποσοστό -το 4ο μεταξύ των χωρών του προγράμματος HBSC- οι έφηβοι στην Ελλάδα (44%) συγκριτικά με το Πρόγραμμα συνολικά (35%) αναφέρουν πολλαπλά ψυχολογικά/σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλο, πόνο στο στομάχι, πόνο στη μέση/πλάτη, ακεφιά, δυσθυμία, νευρικότητα, δυσκολία στον ύπνο, ζαλάδα) με τη διαφορά να είναι εντονότερη μεταξύ των κοριτσιών και μεταξύ των μεγαλύτερων εφήβων.

Σεξουαλική συμπεριφορά

- Σε υψηλότερο ποσοστό οι 15χρονοι έφηβοι στην Ελλάδα (26%) -το 3ο υψηλότερο μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα HBSC (19%)- αναφέρουν ότι είχαν τουλάχιστον μία ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή στη ζωή τους, με τη διαφορά αυτή να είναι εντονότερη στα αγόρια (34% και 24% αντίστοιχα, στην Ελλάδα και στο σύνολο των χωρών του Προγράμματος). Μεταξύ των 15χρονων που αναφέρουν σεξουαλική εμπειρία, η Ελλάδα έχει :
- Το 2ο υψηλότερο ποσοστό (74%) εφήβων που αναφέρουν χρήση προφυλακτικού κατά την τελευταία σεξουαλική επαφή. Το αντίστοιχο ποσοστό στο πρόγραμμα HBSC συνολικά είναι 61%.
- Το χαμηλότερο ποσοστό (6%) εφήβων που αναφέρουν χρήση αντισυλληπτικού χαπιού κατά την τελευταία σεξουαλική επαφή. Το αντίστοιχο ποσοστό στο πρόγραμμα HBSC συνολικά είναι 26%.

Σε υψηλά επίπεδα βία και διακρίσεις κατά των LGBTI σε ΕΕ και Ελλάδα

Χρήση ουσιών

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

- Σε ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό ότι έχουν καπνίσει σε όλη τους τη ζωή (15%, έναντι 14% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και πρόσφατα (τις τελευταίες 30 ημέρες πριν από τη διεξαγωγή της έρευνας) (8%, έναντι 7% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά, με τη διαφορά αυτή να είναι εντονότερη στα 15χρονα κορίτσια).
- Στο υψηλότερο ποσοστό του Προγράμματος κατανάλωση αλκοόλ σε όλη τους τη ζωή (μάλιστα για τους 15χρονους ανέρχεται στο 85%, έναντι 59% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και πρόσφατα (30%, έναντι 19% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
- Σε παρόμοια ποσοστά ότι έχουν μεθύσει πρόσφατα (~7%).
- Σε χαμηλότερο ποσοστό χρήση κάνναβης σε όλη τους τη ζωή (9%, έναντι 13% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και πρόσφατα (5%, έναντι 7% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).

Bullying και βίαιη συμπεριφορά

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

- Σε χαμηλότερο ποσοστό ότι κατά τους τελευταίους 2 μήνες στο σχολείο υπέστησαν bullying (7%, έναντι 10% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και συμμετείχαν σε bullying άλλων (3%, έναντι 6% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
- Σε πολύ χαμηλότερο ποσοστό ότι κατά τους τελευταίους 2 μήνες υπέστησαν ηλεκτρονικό bullying (5%, έναντι 13% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά) και συμμετείχαν σε ηλεκτρονικό bullying άλλων (3%, έναντι 10% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
- Σε ελαφρώς υψηλότερο ποσοστό ότι ήρθαν άγρια στα χέρια με κάποιον ή κάποιους άλλους, τουλάχιστον 3 φορές κατά τους τελευταίους 12 μήνες από τη διεξαγωγή της έρευνας (11%, έναντι 10% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).
 
Σχολικό περιβάλλον

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

- Σε σχεδόν υποδιπλάσιο ποσοστό (το 6ο χαμηλότερο) ότι τους αρέσει πολύ το σχολείο (15%, έναντι 28% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά). Η διαφορά αυτή είναι οξύνεται με την ηλικία των εφήβων. Έτσι το αντίστοιχα ποσοστό 15χρονων εφήβων στην Ελλάδα είναι σχεδόν υποτριπλάσιο (8%) συγκριτικά με εκείνο των 15χρονων στο πρόγραμμα HBSC (21%).
- Σε πολύ χαμηλότερο (το 3ο χαμηλότερο) ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους συμμαθητές τους (41%, έναντι 59% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά). Η διαφορά αυτή οξύνεται με την ηλικία των εφήβων με τους 15χρονους να βρίσκονται στην τελευταία θέση της κατάταξης μεταξύ των χωρών συνολικά.
- Σε χαμηλότερο ποσοστό ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους δασκάλους/καθηγητές τους (50%, έναντι 56% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά). Η διαφορά αυτή είναι εντονότερη στα κορίτσια και οξύνεται με την ηλικία των εφήβων.

Έρευνα: Πώς ζουν οι Έλληνες στην πανδημία του κορωνοϊού

Οικογένεια και φίλοι

Οι έφηβοι στην Ελλάδα αναφέρουν:

- Σε παρόμοια ποσοστά ότι είναι «εύκολη» η επικοινωνία με τη μητέρα τους για θέματα που τους απασχολούν (~85% στην Ελλάδα και στο Πρόγραμμα συνολικά).
- Σε χαμηλότερο ποσοστό ότι είναι «εύκολη» η  επικοινωνία με τον πατέρα τους (69%, έναντι 73% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά), με τη διαφορά αυτή να εντοπίζεται κυρίως στα κορίτσια (Ελλάδα 58%, HBSC 66%) και στους 15χρονους (Ελλάδα 59%, HBSC 65%).
- Σε υψηλότερο ποσοστό ότι λαμβάνουν υποστήριξη από την οικογένειά τους (78%, έναντι 72% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά), με τη διαφορά να εντοπίζεται κυρίως στα αγόρια.
- Σε υψηλότερο ποσοστό (το 7ο υψηλότερο) ότι λαμβάνουν υποστήριξη από τους φίλους τους (70%, έναντι 60% των εφήβων του Προγράμματος συνολικά).

Follow us:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Back to Top