Το στεγαστικό πρόβλημα και η εκρηκτική άνοδος στις τιμές των ενοικίων βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης στο νέο επεισόδιο της εκπομπής Οι Συμφοιτητές που προβάλλεται κάθε Τετάρτη στο YouTube.
Η Μάρα Ζαχαρέα και ο Γιώργος Κουβαράς φιλοξένησαν τον μεσίτη, Θέμη Μπάκα, ο οποίος περιέγραψε με αριθμούς και παραδείγματα την πραγματική εικόνα της αγοράς κατοικίας στην Αθήνα – και όχι μόνο.
Το στεγαστικό δεν είναι πια «αθηναϊκό» πρόβλημα
Όπως εξήγησε ο Θέμης Μπάκας, το ζήτημα της στέγασης έχει πάψει να αφορά μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα. Πλέον επεκτείνεται και σε μικρότερες πόλεις και αγροτικές περιοχές, γεγονός που το καθιστά εθνικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά στην κορυφή της Ευρώπης ως προς το κόστος στέγασης, με πάνω από το 40% του εισοδήματος να κατευθύνεται σε ενοίκιο ή στεγαστικές υποχρεώσεις για περισσότερους από έναν στους τρεις πολίτες.
Αθήνα: Όταν ο μισθός δεν φτάνει για το ενοίκιο
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η αναφορά στον δείκτη ενοικίου–εισοδήματος. Η Αθήνα βρίσκεται στο 0,8, γεγονός που σημαίνει ότι ένας ενοικιαστής υπολείπεται περίπου κατά 20% του απαιτούμενου εισοδήματος για να μπορέσει να πληρώσει το ενοίκιό του, ακόμη και «πιεσμένα».
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες του Νότου, όπως η Μαδρίτη ή η Λισαβόνα, όπου οι δείκτες βρίσκονται πιο κοντά στο 1, στην Αθήνα το οικονομικό κενό είναι εμφανές.
Η συνεχής άνοδος των τιμών σε βόρεια και νότια προάστια έχει οδηγήσει μεγάλο μέρος των ενοικιαστών να αναζητούν κατοικία στην υπόλοιπη Αττική.
Περιοχές που παλαιότερα δεν βρίσκονταν στις περιζήτητες περιοχές, πλέον έχουν αυξημένη ζήτηση.
Στο κέντρο της Αθήνας, ορισμένες γειτονιές όπως η Ακαδημία Πλάτωνος και ο Κολωνός καταγράφουν ακόμη πιο συγκρατημένες τιμές σε σύγκριση με άλλες περιοχές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θεωρούνται φθηνές.
Αντιθέτως, επτά στα δέκα διαμερίσματα με δύο υπνοδωμάτια στο κέντρο ζητούν ενοίκιο άνω των 700 ευρώ, ενώ πέντε από αυτά ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ.
Στα βόρεια και νότια προάστια, η εικόνα είναι ακόμη πιο πιεστική: εννέα στα δέκα οικογενειακά διαμερίσματα έχουν ζητούμενο μίσθωμα πάνω από 800 ευρώ, με τα περισσότερα να κινούνται πάνω από τα 1.000 ευρώ για κατοικίες 85 έως 110 τετραγωνικών μέτρων.
Οι νέοι μένουν ακόμα στο παιδικό τους δωμάτιο
Η πιο ανησυχητική διάσταση του προβλήματος αφορά τους νέους. Σύμφωνα με τη Eurostat, επτά στους δέκα νέους ηλικίας 18–34 ετών εξακολουθούν να ζουν με τους γονείς τους, ενώ το ποσοστό ανεβαίνει στο 85% για τις ηλικίες 18–25.
Το αποτέλεσμα είναι οι μαθητές και φοιτητές να επιλέγουν σχολή με βάση τον τόπο κατοικίας και όχι τα ακαδημαϊκά τους ενδιαφέροντα ή τις επαγγελματικές τους προοπτικές.
Ο Θέμης Μπάκας τόνισε στους Συμφοιτητές ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με επιδοτήσεις ενοικίου ή δανείων. Αντίθετα, ανέδειξε την ανάγκη για ουσιαστικές πολιτικές κοινωνικής κατοικίας, στα πρότυπα χωρών όπως η Γαλλία, η Αυστρία και η Ισπανία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο ισπανικό μοντέλο εγγύησης δανείων, όπου το κράτος καλύπτει τα ίδια κεφάλαια των νέων που πληρούν τα τραπεζικά κριτήρια, χωρίς άμεση επιβάρυνση του προϋπολογισμού.
Η συζήτηση έκλεισε με τη διαπίστωση ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν είναι πλέον απλώς οικονομικό, αλλά κοινωνικό και δημογραφικό, επηρεάζοντας άμεσα το μέλλον των νέων ανθρώπων.
