Σε νέα φάση έντονης πίεσης περνούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις λόγω της ανόδου στο ενεργειακό κόστος, καθώς οι αυξήσεις σε βενζίνη και πετρέλαιο συνδυάζονται με την εκτίναξη του φυσικού αερίου και μεταφέρονται πλέον και στην τιμή του ρεύματος. Οι συνέπειες καταγράφονται ήδη τόσο στην αγορά όσο και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, με τη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας να κινείται πάνω από τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα στην Ελλάδα και σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές.
Επίδομα θέρμανσης: Αυξάνονται τα ποσά - Τι ισχύει με τα κριτήρια
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τις ενεργοβόρες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που βλέπουν το λειτουργικό τους κόστος να αυξάνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση παραμένει κρίσιμος παράγοντας για την επιβίωσή τους. Επαγγελματίες από τον χώρο του λιανεμπορίου και της εστίασης ζητούν παρέμβαση από την Πολιτεία, προειδοποιώντας ότι χωρίς αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους οι αυξήσεις θα περάσουν στα προϊόντα ή θα υπάρξουν λουκέτα.
Πίεση στις μικρές ενεργοβόρες επιχειρήσεις
Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία του Αντώνη Πρινέα, ιδιοκτήτη στεγνοκαθαριστηρίου, ο οποίος περιγράφει στο Starτην ένταση του προβλήματος για έναν κλάδο με υψηλές ανάγκες κατανάλωσης ενέργειας. Όπως είπε: «Είμαστε 40χρονια στον κλάδο αυτό. Είναι η πρώτη φορά που φοβάμαι πως δεν μπρορούμε να αντέξουμε».
Ο ίδιος αποτύπωσε και τη μεταβολή στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος της επιχείρησής του: «Η τιμή που πληρώναμε για ενέργεια το μήνα ήταν περίπου στα 2.5 χιλιάρικα και τώρα μετά από αυτο το διαστημα έχουν πάει στα 3.500 ευρώ».
Οι επιβαρύνσεις αυτές πλήττουν κυρίως τις μικρές επιχειρήσεις που δεν έχουν μεγάλα περιθώρια απορρόφησης του κόστους. Στην αγορά εκφράζεται φόβος ότι αν συνεχιστεί η ανοδική πορεία, η πίεση θα μεταφερθεί τόσο στις τελικές τιμές όσο και στη βιωσιμότητα επιχειρήσεων της γειτονιάς.
Ενεργειακός συναγερμός στην Ευρώπη - Φόβοι για νέα «εκτόξευση» τιμών
Χονδρική τιμή ρεύματος: Πάνω από 200 ευρώ στην Ελλάδα
Το ράλι του φυσικού αερίου συμπαρασύρει την ηλεκτρική ενέργεια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η μέση τιμή της μεγαβατώρας στη χονδρεμπορική αγορά της Ευρώπης ξεπέρασε ξανά το όριο των 200 ευρώ, επιβεβαιώνοντας την ένταση της ενεργειακής κρίσης.
Στην Ελλάδα, η χονδρική τιμή διαμορφώνεται στα 211,76 ευρώ/MWh, αυξημένη σχεδόν κατά 178% σε σχέση με πέρυσι. Τιμές-ρεκόρ καταγράφονται στο μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου, με ακριβότερες αγορές εκείνες της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας, της Γερμανίας και της Αυστρίας.
Μόσχα και AfD της Γερμανίας προετοιμάζουν συνομιλίες για το φυσικό αέριο
Η μεταβολή αυτή εξηγεί γιατί το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει κεντρικό ζήτημα για επιχειρήσεις και καταναλωτές, καθώς η χονδρική αγορά επηρεάζει άμεσα τους λογαριασμούς που φτάνουν σε σπίτια και επαγγελματικούς χώρους.
Αγορά και ανατιμήσεις: Τι λένε οι επαγγελματίες
Οι εκπρόσωποι της αγοράς συνδέουν ευθέως το ενεργειακό κόστος με τον τζίρο, τις τιμές στα ράφια και τη δυνατότητα συνέχισης της δραστηριότητάς τους. Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Κηφισιάς και ιδιοκτήτης ζαχαροπλαστείου Αντώνης Βάρσος περιέγραψε το δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις: «Αν αυξηθούν οι τιμές μειώνεται ο τζίρος Μειώνεται ο τζίρος δεν μπορεί να καλυφθει το αυξημένος κόστος Και καταλήγουμε πάλι στο κόστος της ενέργειας, πόσο θα μειωθεί»
Από την πλευρά του, ο κρεοπώλης k. Λίτσας έθεσε ζήτημα ανατιμήσεων σε βασικά είδη διατροφής, λέγοντας: «Πρεπει να αυξηθουν οι τιμές στο μοσχάρι, πρεπει να αυξηθουν οι τιμές στο χοιρινο και στο αρνι για να μπορέσουμε κι εμείς να ανταπεξέλθουμε».
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτυπώνουν την αλυσίδα επιπτώσεων που προκαλεί η ενέργεια στην πραγματική οικονομία: από το κόστος λειτουργίας των καταστημάτων έως τη διαμόρφωση των τελικών τιμών για τον καταναλωτή.
Το μήνυμα Μητσοτάκη για τα μέτρα στήριξης
Από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε μήνυμα ότι οι παρεμβάσεις στήριξης δεν μπορούν να υπερβούν τις αντοχές της οικονομίας. Όπως ανέφερε: «Αν, για παράδειγμα, μια άλλη κυβέρνηση ερχόταν στην εξουσία και αποφάσιζε ξανά να δαπανά πέρα από τις δυνατότητες της χώρας, δεν θα χρειαζόταν πολύς χρόνος για να στραφούν εναντίον μας οι αγορές ομολόγων».
Η τοποθέτηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για νέα ή ενισχυμένα μέτρα στήριξης επανέρχεται λόγω των ανατιμήσεων στην ενέργεια και στα καύσιμα.
Τι μπορούν να κάνουν τα νοικοκυριά για την κατανάλωση ρεύματος
Η άνοδος στο ρεύμα, σε συνδυασμό με τις υψηλές τιμές στα καύσιμα, αυξάνει την πίεση και στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς ενόψει του χειμώνα. Στο επίπεδο της καθημερινής διαχείρισης, ο μηχανολόγος μηχανικός και ενεργειακός επιθεωρητής Ευάγγελος Πάνος παρέθεσε ορισμένες βασικές κατευθύνσεις για τον περιορισμό της κατανάλωσης.
Όπως είπε: «Θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε για τα ζεστά νερά χρήσης ηλιακούς θερμοσίφωνες αντί για ηλεκτρικούς θερμοσίφωνες , θα πρέπει η θερμοκρασια του κλιματιστικού να είναι για θέρμανση στους 20-22 βαθμούς, θα πρέπει τα φωτιστικά να είναι led χαμηλής κατανάλωσης».
Οι συμβουλές αυτές αφορούν παρεμβάσεις μέσα στο σπίτι που μπορούν να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ειδικά σε περιόδους που η θέρμανση και οι ανάγκες του χειμώνα αυξάνουν τους λογαριασμούς.
Οι παρεμβάσεις Τσίπρα και ΠΑΣΟΚ για φόρους στην ενέργεια
Στο πολιτικό πεδίο, η αντιπολίτευση εστιάζει στη μείωση της φορολογίας στην ενέργεια και στα καύσιμα. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Αλέξης Τσίπρας δήλωσε: «Η κυβέρνηση έχει 4 διαφορετικά εργαλεία στη διάθεσή της για δραστικότερη μείωση των τιμών στην αντλία… Η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης δεν δικαιολογείται να υπερβαίνει τα 1,4 ευρώ το λίτρο».
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς ανέφερε: «Eμείς είμαστε οι πρώτοι που το θέσαμε στη ΔΕΘ να μειωθεί ο ειδικός φορος κατανάλωσης και ο ΦΠΑ».
