«Εδώ Πολυτεχνείο»: 46 χρόνια από την εξέγερση των φοιτητών

«Xρόνια δε μιλώ γι΄αυτό» λέει ένας ένας από τους πρωταγωνιστές της εποχής

Ξημερώματα Σαββάτου. Το ημερολόγιο έδειχνε «17 Νοεμβρίου 1973». Ένα τανκ κινείται προς τη σιδερένια πόρτα του Πολυτεχνείου της Αθήνας. Φοιτητές στέκονται πίσω από την πόρτα. Δεν υποχωρούν. Δε φεύγουν. Βρίσκονται εκεί επί τρεις ημέρες, φωνάζοντας «Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία». Το τανκ ρίχνει την πόρτα. Τίποτα πια δε θα είναι ίδιο. Γιατί λίγους μήνες μετά, θα ακολουθήσει η πτώση της Χούντας των συνταγματαρχών.

Έχουν περάσει 46 χρόνια από τότε. Αναμνήσεις, εξιστορήσεις και μαρτυρίες από εκείνες τις ημέρες έχουν καταγραφεί και έχουν ακουστεί πολλές φορές. Κάθε μία από αυτές, όμως, είναι ξεχωριστή. Όπως ξεχωριστή είναι η ιστορία του καθενός από τους πρωταγωνιστές των ημερών εκείνων. 

Πολυτεχνείο: Κλείνουν τρεις σταθμοί του Μετρό – Δρακόντεια μέτρα ασφαλείας

Φωτογραφία: Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi

«Το Πολυτεχνείο είναι το πνεύμα μιας εποχής»

«Εδώ και χρόνια δεν μιλώ για το Πολυτεχνείο», είναι η πρώτη φράση του κυρίου Μηνά στην άλλη άκρη του ακουστικού. Δεν είναι ο πρώτος που απαντά με αυτή τη φράση. Για την ακρίβεια, οι περισσότεροι που ήταν στο κέντρο των εξελίξεων εκείνων των ημερών δε θέλουν να μιλούν. Ο κ. Μηνάς είχε σημαντικό ρόλο στην οργάνωση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο. Ήταν φοιτητής στην Ανώτατη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς και μέλος της Φοιτητικής Ένωσης Κρητών.

Δε θέλει να μιλήσει για τίποτα από όλα αυτά. Ούτε για το πώς οι φοιτητές από τον Πειραιά «κατέλαβαν» το τρένο για να φτάσουν μέχρι το Πολυτεχνείο και να βοηθήσουν στην οργάνωση του φοιτητικού κινήματος. Ούτε για τότε που μπήκε μέσα το τανκ και οι πρώτες κινήσεις του ήταν να προτρέψει τον Νίκο, που είχε ευθύνη του σταθμού, να τον καταστρέψει και στη συνέχεια, ο ίδιος να κλειδώσει στο συρτάρι του πρύτανη ό,τι πολύτιμο υπήρχε, για να παραμείνει ασφαλές.

Φωτογραφία: Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi

Θυμάται μία κοπέλα, την Ιωάννα, που τη δεύτερη ημέρα μπήκε στο «Ιατρείο» (το νευραλγικό σημείο των ημερών εκείνων, στο κτίριο Γκίνη) πανικόβλητη και στενοχωρημένη γιατί έχασε την τσάντα της. «Αποκλείεται να σου την έκλεψαν. Εδώ μέσα δεν κλέβουνε», της είπε. Λίγο αργότερα, η κοπέλα βρήκε την τσάντα της κρεμασμένη σε ένα κλαδί ενός δέντρου στο προαύλιο.

«Αν θες, θα σου πω για την ουσία του Πολυτεχνείου. Τι συμβολίζει», λέει με αργή και σταθερή φωνή: «Το Πολυτεχνείο είναι το πνεύμα μιας εποχής. Υπήρξε ένας αυθορμητισμός πηγαίος. Μέσα στο Πολυτεχνείο βρίσκονταν νέα παιδάκια. Δεκαεπτά, δεκαοκτώ χρόνων. Το φοιτητικό κίνημα τότε υπερέβη τα κόμματα. Και, κάτι που ίσως δεν ξέρει πολύς κόσμος, είναι ότι δεν ήταν καθόλου ανδροκρατούμενο», σημειώνει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, και προσθέτει ότι τα κορίτσια είχαν σημαντικό ρόλο και χώρο στην οργάνωση του κινήματος.

Φωτογραφία: Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi

«Ήταν μια ειρηνική εξέγερση, της οποίας το περιεχόμενο δεν είχε ίχνος βίας. Ήταν αριστερής αξιακής έμπνευσης και η δύναμη της ηθικής του βεβαιότητας ήταν το πρόταγμα της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Εκφράζει το πνεύμα μιας γενιάς», επισημαίνει.

Για τον κ. Μηνά, το Πολυτεχνείο είχε «νεανική, πληθωρική και μαζική μορφή» και για αυτόν τον λόγο -αν και «συνέβη και τελείωσε εκεί»- παρήγαγε αποτέλεσμα. Συνεχίζει, όμως: «Αυτή ακριβώς η μορφή του ήταν που το κάνει "καθαρτήριο" μιας κοινωνίας ολόκληρης. Μπορούσαν πια όλοι να χωρέσουν εκεί».

Δεν του αρέσει να λέει ότι ήταν εκ των πρωταγωνιστών των ημερών. «Φυσικά υπήρξαν πρωταγωνιστές. Φυσικά το Πολυτεχνείο έχει ταυτότητα και η πρωτοπορία του έπαιξε ρόλο στη διαμόρφωση της δημοκρατίας μας», σχολιάζει. «Αλλά δεν πρέπει να προσωποποιείται», επιμένει, «εξέφρασε και εκφράζει μία γενιά ολόκληρη».

Φωτογραφία: Γιάννης Παναγόπουλος/Eurokinissi

«Πηγαίναμε στο σχολείο και δεν κάναμε μάθημα»

Ο Μανώλης το 1973 έμενε στον Άγιο Ελευθέριο και ήταν μαθητής της Ε' γυμνασίου στο 18ο Γυμνάσιο Πατησίων. Οι μνήμες από τις ημέρες πριν και μετά το Πολυτεχνείο είναι ακόμα ζωντανές. «Ζήσαμε πολύ έντονα εκείνες τις ημέρες, όχι μόνο γιατί το σπίτι μας ήταν πολιτικοποιημένο», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Αθηνά Καστρινάκη. «Πηγαίναμε στο σχολείο και δεν κάναμε μάθημα. Μπαίναμε στην τάξη και οι καθηγητές δε μιλούσαν. Ήταν σιωπηλοί. Κάποιοι έκλαιγαν», θυμάται.

Μάλιστα, στο σχολείο του οργανώθηκαν οι μαθητές για να πάνε στο Πολυτεχνείο και να μπουν μέσα. «Φύγαμε από το σχολείο ομαδικά. Ξεκινήσαμε από το τέρμα Πατησίων που ήταν το σχολείο και αρχίσαμε να κατεβαίνουμε την Πατησίων. Ήταν πολύ παρακινδυνευμένο αυτό που κάναμε. Ήμασταν μικρά παιδιά. Στο ύψος της ΑΣΟΕΕ μάς σταμάτησε η αστυνομία με διάφορα, δακρυγόνα, καπνογόνα... Κι έτσι, γυρίσαμε πίσω. Δεν προλάβαμε να μπούμε στο Πολυτεχνείο. Άλλα σχολεία πρόλαβαν και πήγαν», λέει.

Η πληροφόρηση όλο εκείνο το διάστημα ήταν ακόμα πιο δύσκολη. «Θυμάμαι τον πατέρα μου να μην κοιμάται εκείνα τα βράδια. Άκουγε ξένους σταθμούς, από το Παρίσι, τη Μόσχα, την Deutche Welle και το BBC...», λέει. Στο σπίτι, η αγωνία ήταν μεγάλη γιατί στο Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης σπούδαζαν τα δύο αδέρφια του Μανώλη και μάλιστα, ο μεγάλος αδερφός του είχε συλληφθεί. «Δεν είχες τρόπο να μάθεις τι πραγματικά συμβαίνει και γι' αυτό τα μαθαίναμε όλα από τους ξένους σταθμούς και μυστικά, ο ένας με τον άλλον. Στα ΜΜΕ, που ήταν όλα της Χούντας, έβλεπες άλλον κόσμο. Εκεί, όλα πήγαιναν ρολόι», καταλήγει.

Follow us:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τελευταία Νέα
06.12.19 , 21:30 Αποκλειστικό Star: Στο στόχαστρο κακοποιών τα Νότια Προάστια
06.12.19 , 21:25 Άναψε το «Δέντρο των Ευχών» στην Ογκολογική Μονάδα Παίδων
06.12.19 , 21:18 Επέτειος Γρηγορόπουλου: Μολότοφ, δακρυγόνα και προσαγωγές στα Εξάρχεια
06.12.19 , 21:13 Πάτρα: Μολότοφ και επεισόδια στην πορεία για τον Γρηγορόπουλο
06.12.19 , 21:13 Μύρισε Χριστούγεννα στον Πειραιά!
06.12.19 , 21:13 Χανιά: Μαθητής έβγαλε σουγιά και απείλησε συμμαθητή του
06.12.19 , 20:59 Βόλος: Πιτ μπουλ επιτέθηκε και τραυμάτισε ταχυδρόμο
06.12.19 , 20:58 Παντρεύεται τον σύντροφό της; Η Ελευθερία Ελευθερίου ντύθηκε… νυφούλα! 
06.12.19 , 20:38 Ιωάννινα: Αυτή είναι η Βουλγάρα που απέσπασε 155.000 ευρώ από ηλικιωμένους
06.12.19 , 20:28 Αποκλειστικό Star: Συνελήφθη 44χρονος με κατηγορία ότι βίασε 20χρονο ΑΜΕΑ
06.12.19 , 20:19 GNTM - Σπυρούλα: «Μετά τον διαγωνισμό, μου κάνουν όλοι προτάσεις γάμου!»
06.12.19 , 20:06 Δείτε πώς είναι σήμερα ο «Αστέρης» από το «Καφέ της Χαράς»
06.12.19 , 20:05 Βουλή: Εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία το φορολογικό νομοσχέδιο
06.12.19 , 19:50 Αντώνης Ρέμος - Υβόννη Μπόσνιακ: Τα τρυφερά φιλιά στη μέση του δρόμου!
06.12.19 , 19:45 H Άνγκελα Μέρκελ για πρώτη φορά στο Άουσβιτς
03.12.19 , 00:34 GNTM 2019: Τέλος για την... εφτάψυχη διαγωνιζόμενη!
03.12.19 , 12:53 Τραγωδία Ίλιον: «Σήκωσα το κρεβάτι και βρήκα το παιδί μου σκασμένο»
04.12.19 , 00:46 GNTM: Και η καλύτερη φωτογραφία πάει στην....
03.12.19 , 00:13 GNTM 2019: Eίχε για μία ακόμα φορά την καλύτερη φωτογραφία
03.12.19 , 10:13 Trailer Τρίτης: Καζαριάν, Περράκη, Ασημάκη «εισβάλλουν» στο GNTM
05.12.19 , 12:12 Ελευθερία από GNTM: Ανέβασε φωτογραφία με εσώρουχα και χωρίς γυαλιά!
04.12.19 , 14:33 Επιχειρηματίας ο σύντροφος της Κάτιας από το GNTM!
04.12.19 , 00:49 GNTM 2019: Διαγωνιζόμενη αποχώρησε για… δεύτερη φορά!
03.12.19 , 15:03 GNTM: Απόψε τα κορίτσια φωτογραφίζονται με παρτενέρ τις... μαμάδες τους!
04.12.19 , 00:56 GNTM - Trailer Δευτέρας: Τα κορίτσια κάνουν το πρώτο τους διαφημιστικό spot
04.12.19 , 14:09 Δολοφονία δασκάλου: Τα μηνύματα που του έστειλε η σύζυγός του λίγο πεθάνει
04.12.19 , 09:48 Οι εντυπωσιακές εμφανίσεις στη δεξίωση του Μπάκιγχαμ
04.12.19 , 11:41 Πληρωμές πριν τα Χριστούγεννα: Πότε θα καταβληθούν ΚΕΑ και επιδόματα
04.12.19 , 15:08 Ντρίο: Η στιγμή που μαθαίνει ότι ο πρώην της έχει σχέση με την Ιωαννίδου!
04.12.19 , 00:30 GNTM: Άννα Μαρία και Κωνσταντίνα εξήγησαν τι... πήγε λάθος με την Περράκη!
Back to Top