Το βλέμμα στραμμένο στην Τουρκία έχουν Αθήνα, Λευκωσία και Παρίσι, καθώς σήμερα, Δευτέρα, αναμένεται, εκτός απροόπτου, να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo, προκειμένου να ξεκινήσει τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η επανεκκίνηση των εργασιών έρχεται έπειτα από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με επίκεντρο τη γραπτή ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία και τις προσπάθειες της Άγκυρας να εμφανίσει την επικοινωνία ως διαδικασία που απαιτεί τη δική της συγκατάθεση.
Η ελληνική κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια και ότι οι προβλεπόμενες διαδικασίες αδειοδότησης ολοκληρώθηκαν από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές. Ωστόσο, το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής επικοινωνίας με την Άγκυρα δεν έχει δημοσιοποιηθεί, αφήνοντας ανοιχτό ένα σημαντικό διπλωματικό ζήτημα.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Το διπλωματικό παρασκήνιο και η γαλλική ενημέρωση
Στο επίκεντρο βρίσκεται η επικοινωνία του Παρισιού με την τουρκική πλευρά, η οποία πραγματοποιήθηκε μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX και την αντίδραση της Άγκυρας με αντι-NAVTEX.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η γαλλική πλευρά προχώρησε σε γραπτή ενημέρωση χωρών της περιοχής, με αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Η Αθήνα επιμένει ότι η γνωστοποίηση μιας δραστηριότητας σε τρίτη χώρα δεν ισοδυναμεί με αίτημα άδειας ούτε συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη στην Άγκυρα, μεταξύ της Γαλλίδας πρέσβεως Ιζαμπέλ Ντιμόν και του Τούρκου υφυπουργού Εξωτερικών Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι. Η συνάντηση επιβεβαιώθηκε, χωρίς όμως να δοθούν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των συνομιλιών.
Το κρίσιμο ερώτημα αφορά στο εάν η γαλλική ενημέρωση περιλάμβανε πρόσθετες πληροφορίες για τις έρευνες, όπως τις συντεταγμένες της περιοχής δραστηριοποίησης του πλοίου. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί το σχετικό έγγραφο, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί με ασφάλεια η ακριβής διατύπωσή του.
Η Αθήνα, πάντως, υπογραμμίζει ότι η γαλλική εταιρεία Nexans υπέβαλε αίτημα αδειοδότησης στις αρμόδιες ελληνικές αρχές και όχι στην Τουρκία. Ακολούθησε η έκδοση της ελληνικής NAVTEX, ενώ αντίστοιχες διαδικασίες πραγματοποιήθηκαν και από την κυπριακή πλευρά.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Η αντι-NAVTEX και το μήνυμα Φιντάν
Η Άγκυρα είχε αντιδράσει έντονα στην ελληνική NAVTEX, εκδίδοντας αντι-NAVTEX και αμφισβητώντας την ελληνική αρμοδιότητα σε τμήμα της περιοχής των ερευνών.
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι οι εργασίες του γαλλικού πλοίου αφορούν περιοχή που η Τουρκία θεωρεί μέρος της υφαλοκρηπίδας της, ενώ έκανε αναφορά και στην ανάγκη εξασφάλισης τουρκικής συγκατάθεσης.
Ωστόσο, το Σάββατο ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, εμφανίστηκε να χαμηλώνει τους τόνους, δηλώνοντας ότι «όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά».
Η μεταβολή στο ύφος των δηλώσεών του δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα εγκατέλειψε τις διεκδικήσεις της. Η Αθήνα εκτιμά ότι η Τουρκία εξακολουθεί να επιδιώκει να διατηρήσει ενεργό ρόλο στην περιοχή, προβάλλοντας τις θέσεις της τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και μέσω των ανακοινώσεών της.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Το μήνυμα Μητσοτάκη και οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Σαφές μήνυμα για την ελληνική θέση έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με την κυριακάτικη ανάρτησή του.
«Ελλάδα και Κύπρος είναι οι χώρες που αδειοδοτούν τις εργασίες των ερευνών για ένα έργο το οποίο έχει χαρακτηριστεί ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος και στο οποίο συμμετέχουν γαλλικές εταιρείες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι «είναι σημαντικό να είναι απολύτως κατανοητό ότι έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ο GSI αποτελούν στρατηγικές επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια και την περιφερειακή συνεργασία και σταθερότητα, συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή».
Η υπόθεση, ωστόσο, έχει προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις, κυρίως εξαιτίας της μη δημοσιοποίησης του ακριβούς περιεχομένου της γαλλικής επικοινωνίας.
Το ΠΑΣΟΚ χαρακτηρίζει σημαντική την επανεκκίνηση του έργου, ζητώντας να προχωρήσει χωρίς υποχωρήσεις απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις. Παράλληλα, ο Δημήτρης Μάντζος και ο Γιάννης Μανιάτης ζητούν αναλυτική ενημέρωση για τις ενέργειες της γαλλικής πλευράς, καθώς και διευκρινίσεις για το εάν η Αθήνα γνώριζε και είχε εγκρίνει τη συγκεκριμένη επικοινωνία.
Το ΚΚΕ και η Νέα Αριστερά εκφράζουν επίσης προβληματισμό για τις πληροφορίες περί γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, θέτοντας ζητήματα σχετικά με τις πιθανές συνέπειες για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Η παρέμβαση των ΗΠΑ και η θέση για τον GSI
Την ίδιά ώρα, οι διπλωματικές αρχές των ΗΠΑ σε Άγκυρα, Αθήνα και Λευκωσία φέρονται να μεταφέρουν τη θέση της Ουάσιγκτον υπέρ της απρόσκοπτης προώθησης του έργου.
Το μήνυμα είναι ότι «σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται να προβληθεί ένσταση ή αντίρρηση (objection) από καμία πλευρά».
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση κινείται στη γραμμή που είχε παρουσιάσει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα.
Ο Great Sea Interconnector αποτελεί έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος (PCI), με χρηματοδότηση 657 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους. Στη μετοχική σύνθεση συμμετέχει με πλειοψηφικό ποσοστό 66% ο γαλλικός όμιλος Meridiam, ενώ συμμετέχει και ο ΑΔΜΗΕ.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Τα τρία σενάρια για την τουρκική αντίδραση
Το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται στο πεδίο, καθώς η αναχώρηση του Abeille Marengo αναμένεται να δοκιμάσει στην πράξη τις διαθέσεις της Άγκυρας.
Στην Αθήνα έχουν εξεταστεί διαφορετικά ενδεχόμενα:
- Το πρώτο σενάριο: Η Τουρκία περιορίζεται σε διπλωματικές διαμαρτυρίες, αντι-NAVTEX και προειδοποιήσεις προς το γαλλικό πλοίο, χωρίς να επιχειρήσει να εμποδίσει τις έρευνες.
- Το δεύτερο σενάριο: Τουρκικά πολεμικά πλοία εμφανίζονται στην ευρύτερη περιοχή, επιδιώκοντας να υποδηλώσουν την παρουσία και τις διεκδικήσεις της Άγκυρας.
- Το τρίτο και δυσμενέστερο σενάριο: Επιχειρείται ουσιαστική παρεμπόδιση των εργασιών, κατά το προηγούμενο του 2024 στην Κάσο. Τότε, η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων είχε οδηγήσει στη διακοπή των ερευνών του ιταλικού πλοίου Ievoli Relume, προκαλώντας νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει προετοιμασμένη για όλα τα ενδεχόμενα, ενώ το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει επεξεργαστεί τα αντίστοιχα επιχειρησιακά σενάρια. Η επιτήρηση της περιοχής και η ενδεχόμενη παρουσία μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού περιλαμβάνονται στις δυνατότητες αντιμετώπισης πιθανών προκλήσεων.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
