Τον «κουμπαρά» της νέας γενιάς θεσπίζει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο ψηφίζεται τις ερχόμενες ημέρες στη Βουλή, σε εφαρμογή των μέτρων που ανακοινώθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκξη.
Για κάθε παιδί που θα ανοίξει τον νέο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, το ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει να καταβάλλει το ίδιο ποσό με την οικογένεια, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο. Με άλλα λόγια, αν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ τον μήνα για το παιδί τους, το κράτος προσθέτει άλλα 100 ευρώ τον μήνα. Στο τέλος της χρονιάς το παιδί θα διαθέτει στον λογαριασμό του 2.400 ευρώ, πριν καν υπολογιστούν τα κέρδη από τις επενδύσεις.
Ωστόσο το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς δεν μένει «παγωμένο». Θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, ακολουθώντας σταδιακά την αύξηση των τιμών και των εισοδημάτων.
Ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) που θεσπίζεται, δημιουργεί ένα μακροχρόνιο αποταμιευτικό και επενδυτικό εργαλείο για τα παιδιά. Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται από τις αρχές του 2027, από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού και μπορεί να ξεκινήσει πριν συμπληρώσει τα δύο του χρόνια. Σε πρώτη φάση, δηλαδή, θα αφορά γεννηθέντες από το 2025 και μετά.
Πού μπορεί να «ανοίξει» ο λογαριασμός
Ο δικαιούχος πρέπει να είναι ανήλικος, έως δύο ετών με ελληνική ιθαγένεια, ή με ιθαγένεια κράτους-μέλους της ΕΕ εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Ο λογαριασμός ανοίγεται σε πάροχο, ο οποίος μπορεί να είναι τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, ασφαλιστική επιχείρηση ή άλλος κατάλληλος χρηματοπιστωτικός φορέας.
Στον λογαριασμό μπορεί να καταβάλλει χρήματα οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο: γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί, ή ακόμα και επιχειρήσεις (νομικά πρόσωπα). Το συνολικό όριο εισφορών ανά παιδί ορίζεται σε 10.000 ευρώ ετησίως.
Το Δημόσιο θα εισφέρει από μεριάς του, καταβάλλοντας το ίδιο ποσό, με μέγιστο τα 1.200 ευρώ ετησίως αρχικά. Η κρατική συνεισφορά πιστώνεται στον λογαριασμό εντός 30 ημερών μετά την κάθε καταβολή που γίνεται στον λογαριασμό του παιδιού από ιδιώτες.
Τι επιλέγει η οικογένεια
Το κεφάλαιο του λογαριασμού επενδύεται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα και προϊόντα: αμοιβαία κεφάλαια και ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Αποκλείονται επενδύσεις σε κρυπτοστοιχεία και παράγωγα προϊόντα, προϊόντα μόχλευσης, δομημένα προϊόντα και ορισμένες εναλλακτικές επενδύσεις.
Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία χρηματαγοράς θεωρούνται μετρητά και δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων. Υπάρχουν επίσης κανόνες διασποράς και όρια έκθεσης, ώστε να μην εξαρτάται το κεφάλαιο από μία μετοχή ή μία αγορά.
Ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος θα επιλέγει το επενδυτικό προφίλ για τον λογαριασμό του παιδιού, δηλαδή έναν συνδυασμό σταθερού εισοδήματος και μετοχών.
Θα προσφέρονται τέσσερα διαφορετικά επενδυτικά μοντέλα:
* Συντηρητικό: 100% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 0% σε μετοχές.
* Ισορροπημένο: 70% σταθερό εισόδημα και 30% μετοχές.
* Αναπτυξιακό: 30% σταθερό εισόδημα και 70% μετοχές.
* Δυναμικό: 100% σε μετοχές.
Αν δεν δηλώσει καμία επιλογή ο γονέας, τα κεφάλαια τοποθετούνται από προεπιλογή στο αναπτυξιακό μοντέλο, με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση, η προεπιλεγμένη επιλογή μεταβαίνει αυτόματα στο ισορροπημένο προφίλ, εκτός αν ο γονέας ή εκπρόσωπος του παιδιού δηλώσει διαφορετικά.
Ανεξαρτήτως προηγούμενων αλλαγών, όμως, επιτρέπεται μετάβαση σε προφίλ χαμηλότερου κινδύνου κατά την τελευταία τριετία πριν από τα 18.
Η «εγγύηση κεφαλαίου»
Η «εγγύηση κεφαλαίου» (κεφαλαιακή προστασία) καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές έως το ετήσιο ποσό που δικαιούται κρατική αντιστοίχιση -- αρχικά έως 1.200 ευρώ -- αλλά και την αντίστοιχη κρατική συνεισφορά. Στην ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων που αποκτήθηκαν με αυτά τα ποσά δεν πρέπει να υπολείπεται του ονομαστικού τους ποσού.
Αναλήψεις και προστασία του κεφαλαίου
Τα κεφάλαια δεν μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως θάνατο γονέα ή νόμιμου εκπροσώπου, θάνατο του δικαιούχου ή σοβαρούς λόγους υγείας του παιδιού.
Πριν από την ενηλικίωση δεν επιτρέπεται ενεχυρίαση, εκχώρηση ή κατάσχεση των δικαιωμάτων του δικαιούχου, με επιφύλαξη ειδικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Ο λογαριασμός δεν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία του γονέα ή κηδεμόνα.
Φορολογικά κίνητρα
Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν αποτελούν εισόδημα του ανηλίκου και δεν λαμβάνονται υπόψη σε εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. Το ίδιο ισχύει για την κρατική συνεισφορά.
Οι εισφορές εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ απαλλάσσονται από φόρο εισοδήματος τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό.
Τι ισχύει στα 18 έτη
Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους του παιδιού, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Το παιδί μπορεί να πραγματοποιήσει ολική ανάληψη, να μεταφέρει τα κεφάλαια σε καταθετικό λογαριασμό, σε επενδυτικό λογαριασμό ή σε επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν, ή να πραγματοποιήσει μερική ανάληψη.
Η ανάληψη ή μεταφορά του ποσού που θα έχει συγκεντρωθεί, δεν θα υπόκειται σε φόρο. Σε περίπτωση μεταφοράς σε επενδυτικό λογαριασμό, διατηρείται το ιστορικό των επενδύσεων και δεν θεωρείται νέα εισφορά.
