Πριν γίνει ένα εμβληματικό αυτοκίνητο στην κατηγορία των σπορ αυτοκινήτων, η ιστορία ξεκινά με το ίδιο το BX: αποκαλύφθηκε με φόντο τον Πύργο του Άιφελ και στη συνέχεια λανσαρίστηκε στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Παρισιού τον Οκτώβριο του 1982, σχεδιασμένο από τον Ιταλό κατασκευαστή αμαξωμάτων Bertone υπό την καθοδήγηση του Marcello Gandini, και εξελίχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της Citroën, με πάνω από 2,3 εκατομμύρια μονάδες να έχουν παραχθεί μέχρι το 1994.
Όταν το BX GTi εισήχθη στη γκάμα ως μέρος της ανανέωσης του μοντέλου τον Ιούλιο του 1986, αντικατέστησε το BX 19 GT και το BX Sport. Με επικεφαλής τον σχεδιαστή Carl Olsen -ο οποίος είχε σχεδιάσει επίσης το AX και το CX Series 2- είχε μία σαφή φιλοδοξία: να συνδυάσει τα σπορ διαπιστευτήρια του BX Sport με βελτιωμένη άνεση, αντάξια ενός πραγματικού οικογενειακού sedan. Αυτή η ανανέωση εισήγαγε φαρδύτερα εμπρός και πίσω φτερά, πιο περιμετρικά εκτεταμένους προφυλακτήρες στο χρώμα του αμαξώματος και λευκά φλας που τώρα ευθυγραμμίζονται με τους προβολείς, ενώ ολόκληρο το αμάξωμα υποβλήθηκε σε επεξεργασία γαλβανισμού για την αποφυγή διάβρωσης. Με μήκος 4,24 μέτρα, το BX GTi διέθετε μια άμεσα αναγνωρίσιμη σιλουέτα, με την πίσω αεροτομή, τα μπροστινά φώτα ομίχλης από το BX Sport, τις χαρακτηριστικές ζάντες και τα εξειδικευμένα ελαστικά. Τα διακριτικά λογότυπα «GTI» στα πίσω πλαϊνά πάνελ και την πίσω πόρτα υποδήλωναν τη θέση του στην σπορ οικογένεια της γκάμας BX.
Κάτω από το καπό, ο 4κύλινδρος, 8βάλβιδος κινητήρας με ηλεκτρονικό ψεκασμό καυσίμου απέδιδε 125 ίππους DIN και 175 Nm ροπής στις 4.500 σ.α.λ. – στοιχεία που επέτρεπαν γρήγορη επιτάχυνση και τελική ταχύτητα που άγγιζε το συμβολικό ορόσημο των 200 χλμ./ώρα, με χρόνο σπριντ από 0–1 χλμ. σε 30,5 δευτερόλεπτα, αξιοσημείωτο για την εποχή. Αυτή η απόδοση οφείλονταν επίσης στον βελτιστοποιημένο σχεδιασμό: με βάρος μόλις 1.025 κιλά, το BX GTi διέθετε αναλογία ισχύος προς βάρος 8,2 κιλά/ίππο – αντάξια ενός πραγματικού σπορ αυτοκινήτου και καλύτερη από αυτή των περισσότερων ανταγωνιστών του – η οποία συνέβαλλε άμεσα στην ευελιξία και τον δυναμισμό του στο δρόμο. Τέσσερα δισκόφρενα, υδραυλικό τιμόνι και προαιρετικό ABS ολοκλήρωναν μια εμπειρία χειρισμού που ήταν ταυτόχρονα άμεσης απόκρισης και άνεσης. Αυτή η τεχνολογία απορροφούσε αποτελεσματικά τις κακοτεχνίες του οδοστρώματος, εξασφαλίζοντας παράλληλα ακλόνητο κράτημα στο δρόμο, ακόμη και σε υψηλές ταχύτητες.
Πιστό στην κληρονομιά της μάρκας, το BX GTi διέθετε την εμβληματική υδροπνευματική ανάρτηση, η οποία είχε ενισχυθεί σε σύγκριση με άλλες εκδόσεις της σειράς BX για να τονίσει τον σπορ χαρακτήρα του χωρίς να κάνει ποτέ συμβιβασμούς στην άνεση. Ένα σημαντικό σημείο καμπής ήρθε για το μοντέλο του 1988, με την άφιξη του BX GTI 16-Valve, με τον ολοκαίνουργιο κινητήρα XU9J4 1.905 cm³, που απέδιδε 160 ίππους στις 6.500 σ.α.λ. Η τελική του ταχύτητα έφτανε τα 218 χλμ./ώρα και επιτάχυνε από 0 στα 100 χλμ./ώρα σε 7,9 δευτερόλεπτα, με το ABS ως στάνταρ. Έτσι, έγινε το πρώτο γαλλικό αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής που εξοπλίστηκε με πολυβάλβιδο κινητήρα.
Το 1989, προστέθηκε στη γκάμα μια νέα έκδοση του 8βάλβιδου GTi: το BX GTi 4X4, το οποίο προσέφερε εκπληκτικά αποτελεσματικό χειρισμό στο δρόμο, καθώς και εντυπωσιακή απόδοση σε κακές οδικές επιφάνειες. Το μόνιμο σύστημα τετρακίνησης αποτελείτο από ένα κεντρικό διαφορικό και ένα διαφορικό περιορισμένης ολίσθησης στον πίσω άξονα, με ροπή κατανεμημένη 53/47% μεταξύ εμπρός και πίσω. Ένας ηλεκτρικός έλεγχος επέτρεπε το κλείδωμα του κεντρικού διαφορικού για να βοηθήσει το αυτοκίνητο να αντιμετωπίσει από τις πιο δύσκολες καταστάσεις.
Η γκάμα GTi συνέχισε να εξελίσσεται με την πάροδο των ετών: από το 1990 και μετά, ολόκληρη η γκάμα προσαρμόστηκε για να λειτουργεί με αμόλυβδη βενζίνη premium, η οποία μείωσε την ισχύ της στους 123 ίππους χωρίς να επηρεαστεί ούτε η απόδοση ούτε η κατανάλωση καυσίμου. Τον Ιούλιο του 1991, οι ζάντες αλουμινίου και το σπορ τιμόνι από το 16-Valve μοντέλο έγιναν στάνταρ, ενώ το υδραυλικό τιμόνι εισήχθη ως στάνταρ σε ολόκληρη τη γκάμα, μαζί με βελτιωμένη ηχομόνωση. Ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούλιο του 1992, ο κλιματισμός τοποθετήθηκε επίσης ως στάνταρ, όπως και η μαύρη ταπετσαρία και ένα ρεζερβουάρ καυσίμου 66 λίτρων για ολόκληρη τη γκάμα BX. Τελικά, τον Ιούλιο του 1993, με την ευρεία εισαγωγή του καταλυτικού μετατροπέα, το BX GTi αποσύρθηκε από την παραγωγή, κλείνοντας έτσι μια δεκαετία κατά την οποία η Citroën καινοτομούσε συνεχώς και ενσωμάτωνε γρήγορα νέες τεχνολογίες
