Καθαρά Δευτέρα: Τι συμβολίζει η ονομασία, η λαγάνα και το πέταγμα χαρταετού

Τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας σε όλη την Ελλάδα

Με περιοριστικά μέτρα το πέταγμα του χαρταετού φέτος- ρεπορτάζ κεντρικού δελτίου ειδήσεων Star 14/3

Μπορεί η φετινή Καθαρά Δευτέρα να μας βρίσκει σε lockdown, ωστόσο οι Έλληνες κρατούν τις παραδόσεις κι έτσι θα τιμήσουν τα σαρακοστιανά εδέσματα, την κατανάλωση της λαγάνας αλλά και το πέταγμα του χαρταετού...που επιτρέπεται αλλά με κανόνες φυσικής απόστασης και αποφυγής του συνωστισμού. 

Καθαρά Δευτέρα: Με κανόνες το πέταγμα του χαρταετού φέτος - Τι ισχύει

Αλήθεια όμως, γνωρίζετε γιατί αποκαλούμε την ημέρα Καθαρά Δευτέρα, γιατί τρώμε λαγάνα και τι συμβολίζει το πέταγμα του χαρταετού;

Χαρταετοί προς πώληση στο κέντρο της Αθήνας- φωτογραφία Eurokinissi

Χαρταετοί προς πώληση στο κέντρο της Αθήνας- φωτογραφία Eurokinissi

Γιατί ονομάζεται η έναρξη της Σαρακοστής «Καθαρά Δευτέρα»

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινάει η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη Εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημαίνει το τέλος των Αποκριών. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονται» πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς.

Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο. Εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή της Ανάστασης του Χριστού, το χριστιανικό Πάσχα.

Καλό μήνα! Εσείς ξέρετε γιατί φοράμε Μάρτη;

Γιατί τρώμε λαγάνα, η οποία φτιάχνεται μόνο μια φορά τον χρόνο... την Καθαρά Δευτέρα

Η λαγάνα είναι ο άζυμος άρτος (ψωμί), ο οποίος φτιάχνεται με παραδοσιακό τρόπο στην Ελλάδα μόνο μια μέρα του χρόνου, την Καθαρή Δευτέρα, ενώ το όνομά της προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό «λάγανον, μια πλακωτή ζύμη που παρασκευάζεται από αλεύρι και νερό και σηματοδοτεί την έναρξη της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής.

Η λαγάνα αναφέρεται ως έδεσμα σε πολλά κείμενα της Αρχαιότητας. Ένα από αυτά είναι οι Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη, όπου αναφέρεται η φράση λαγάνα πέττετται δηλαδή λαγάνες γίνονται.

Οι φούρνοι υποδέχονται τους καταναλωτές με παραδοσιακή λαγάνα- φωτογραφία Eurokinissi

Οι φούρνοι υποδέχονται τους καταναλωτές με παραδοσιακή λαγάνα- φωτογραφία Eurokinissi

Μια θεωρία θέλει η λαγάνα να παρομοιάζεται με τον άρτο που κατανάλωσαν οι Ισραηλίτες κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο, από τότε και μέχρι τη στιγμή που ο Χριστός ευλόγησε τον ένζυμο άρτο. Τα αρτοποιεία μένουν ανοικτά τη συγκεκριμένη μέρα, αντίθετα με τα περισσότερα εμπορικά καταστήματα, αποκλειστικά για την παρασκευή και διάθεση λαγάνας.

Τι συμβολίζει το πέταγμα του χαρταετού

Το πρώτο πέταγμα του χαρταετού χρονολογείται στο 200 π.Χ και είναι διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο. Φέρεται να ξεκίνησε από την Κίνα και τη Μαλαισία, αλλά είναι έθιμο που τηρούμε και στη χώρα μας. Βάσει της θρησκευτικής διάστασης της ημέρας, πετάμε χαρταετό την Καθαρά Δευτέρα, συμβολικά δείχνοντας ότι προορισμός του πνεύματος του ανθρώπου είναι στον ουρανό δίπλα στον δημιουργό του. 

Πέταγμα χαρταετών στον Πειραιά - φωτογραφία Eurokinissi

Πέταγμα χαρταετών στον Πειραιά - φωτογραφία Eurokinissi

Το έθιμο γίνεται κάθε χρόνο την Καθαρά Δευτέρα, την πρώτη μέρα της Σαρακοστής, όποτε οι χριστιανοί ξεκινούν τη σωματική και πνευματική τους κάθαρση μέσω της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής.

Τα έθιμα της Καθαράς Δευτέρας σε όλη την Ελλάδα

Η ημέρα της Καθαράς Δευτέρας, γιορτάζεται έντονα σε όλη την Ελλάδα, με διάφορα έθιμα και αποτελεί επίσημη αργία. Συνηθίζεται πανελλαδικά να τρώγεται λαγάνα, δηλαδή άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα, ταραμάς, χαλβάς, θαλασσινά, λαχανικά, ελιές και φασολάδα χωρίς λάδι.

Κύρια έθιμα σε όλη την Ελλάδα είναι το πέταγμα του χαρταετού, αλλά και το λεγόμενο Γαϊτανάκι, έθιμο που έφεραν από τη Μικρά Ασία οι πρόσφυγες.

Στα Μεστά και στους Ολύμπους και στο Λιθί της Χίου, αναβιώνει το Έθιμο του Αγά με τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία, όπου σε ένα θεατρικό ο Αγάς ως δικαστής, καταδικάζει με χιούμορ τους θεατές. Άλλο έθιμο με ρίζες στην Τουρκοκρατία είναι εκείνο της μεταμφίεσης κάποιου κατοίκου της Αλεξανδρούπολης σε Μπέη και της περιφοράς του στην πόλη μοιράζοντας ευχές.

Οι κάτοικοι του Πόρου καθαρίζουν τα μαγειρικά σκευάσματά τους από τα λίπη των κρεάτων που καταναλώθηκαν τις Απόκριες σε ένα έθιμο που αποκαλείται ξάρτυσμα.

Σε ορισμένα χωριά της Κέρκυρας λαμβάνει μέρος ο Χορός των Παπάδων όπου οι ιερείς στήνουν χορό που ακολουθείται από τους γέροντες. Στην Κάρπαθο οδηγούνται στο Λαϊκό Δικαστήριο Ανήθικων Πράξεων από τους Τζαφιέδες, δηλαδή τους χωροφύλακες, οι κάτοικοι που αντάλλαξαν απρεπείς χειρονομίες, ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη από τους σεβάσμιους της πόλης.

Το αλευρομουτζούρωμα στο Γαλαξίδι, όπου οι καρναβαλιστές πασαλείφονται με αλεύρι και χορεύουν κυκλικά. Στη Μεθώνη Μεσσηνίας γίνεται του Κουτρούλη ο γάμος, αναπαράσταση ενός πραγματικού γάμου του 14ου αιώνα,[3] ενώ στη Νέδουσα οι αγρότες προσκαλούν την ευημερία με το αγροτικό καρναβάλι τους.

Στη Βόνιτσα ένας αχυρένιος ψαράς δεμένος σε γάιδαρο γυρνώντας μέσα από το χωριό καταλήγει σε μια φλεγόμενη βάρκα στο έθιμο του Αχυρένιου-Γληγοράκη, ενώ στη Θήβα λαμβάνει μέρος ο βλάχικος γάμος όπου ξυρίζεται ο γαμπρός για να παντρευτεί κάποιον άντρα συγχωριανό του μεταμφιεσμένο σε νύφη. Τέλος, οι Μουτζούρηδες στο Πολύσιτο Βιστωνίδας, μουτζουρώνουν με κάπνα τους επισκέπτες του χωριού.

Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
Follow us:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Back to Top