Ο Δεκαπενταύγουστος, γνωστός και ως «το Πάσχα του καλοκαιριού», είναι αφιερωμένος στη μνήμη της Παναγίας, μία ημέρα η οποία εορτάζεται από την εκκλησία σε όλη την Ελλάδα.
Το πρόσωπο της Παναγίας, εκτός από θρησκευτική έχει για τους Έλληνες και εθνική σημασία, αφού έχει συνδεθεί με τους αγώνες του έθνους, ενώ κάθε χρόνο το επίκεντρο των εορταστικών εκδηλώσεων βρίσκεται στην Παναγία της Τήνου.
Ας δούμε πώς εορτάζεται η μέρα αυτή σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας.
Τήνος
Στο νησί της Τήνου πραγματοποιείται το μεγαλύτερο προσκύνημα του Δεκαπενταύγουστου, με τους πιστούς γονυπετείς να φτάνουν στο ναό της Παναγίας της Ευαγγελίστριας για να εκπληρώσουν το τάμα τους στην εικόνα της Παναγίας, η οποία θεωρείται από τους πιστούς θαυματουργή.
Το 1836 ο εορτασμός της Παναγίας στην Τήνο καθιερώθηκε με Βασιλικό Διάταγμα να είναι οκταήμερος και να διαρκεί έως τα «εννιάμερα της Θεοτόκου», στις 23 Αυγούστου, όπου μέσα σε ατμόσφαιρα συγκίνησης, κατάνυξης και σεβασμού, ψάλλονται ύμνοι και εγκώμια, μπροστά στον επιτάφιο και την εικόνα.
Παναγία Σουμελά
Οι πιστοί από την Βόρεια Ελλάδα -και όχι μόνο- κατακλύζουν την Παναγία Σουμελά στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά, για την πανηγυρική γιορτή του Δεκαπενταύγουστου.
To «παρών» κάθε χρόνο δίνουν χιλιάδες προσκυνητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Μετά τον εσπερινό της παραμονής στις 14 Αυγούστου γίνεται η λιτάνευση της Αγίας Εικόνας. Ανήμερα της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου, τελείται επίσημη δοξαστική λειτουργία στον ιερό ναό της Παναγίας, ο οποίος είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας ακολουθούν παραδοσιακοί χοροί με τοπικά παραδοσιακά συγκροτήματα.
Πάρος
Στην πανέμορφη Πάρο κάθε Δεκαπενταύγουστο πρωταγωνιστεί μια από τις εντυπωσιακότερες εκκλησίες του Αιγαίου. Ο λόγος για τον παλαιοχριστιανικό ναό της Εκατονταπυλιανής ή Καταπολιανής στο λιμάνι της Παροικιάς, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, έχει ενενήντα εννέα φανερές πόρτες, ενώ η εκατοστή είναι κλειστή και δε φαίνεται. Λέγεται ότι αυτή η πόρτα θα εμφανιστεί και θα ανοίξει, όταν οι Έλληνες πάρουν την Πόλη.
Στο νησί γίνεται η περιφορά του Επιταφίου της Παναγίας και κατόπιν ακολουθεί το γλέντι στον παραλιακό δρόμο της Παροικιάς με μουσικούς και χορευτικά συγκροτήματα. Τα ψαροκάικα βγαίνουν στον κόλπο της Παροικιάς και «φωτίζουν» τον ουρανό με θεαματικά πυροτεχνήματα. Την ίδια ώρα και στο λιμανάκι της Νάουσας, δεκάδες καΐκια με αναμμένες δάδες προσεγγίζουν την προβλήτα και δίνουν το σύνθημα για να αρχίσει η γιορτή.
Στην Πάρο, όπως στη Σαντορίνη, την Ίο και τη Σίφνο, ανήμερα Δεκαπενταύγουστου μία ιδιαίτερη συνταγή δίνει γεύση στη γιορτή, το «κυκλαδίτικο ρόστο». Πρόκειται για ένα πιάτο με ιταλική καταγωγή, που περιλαμβάνει κρέας με πατάτες, καρότα και μανιτάρια, σερβιρισμένο με χοντρά μακαρόνια.
Τα φιδάκια της Παναγιάς στην Κεφαλονιά
Κάθε Δεκαπενταύγουστο, τα «φιδάκια της Παναγιάς» στην Κεφαλονιά είναι πόλος έλξης για χιλιάδες πιστούς, οι οποίοι συγκεντρώνεται στο ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου στα χωριά Mαρκόπουλο και Αργίνια, νότια του νησιού.
Από την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (6 Αυγούστου) εμφανίζονται μέσα κι έξω από το ναό μικρά φίδια, τα λεγόμενα «φίδια της Παναγιάς», τα οποία όπως λέει η παράδοση φέρνουν καλή τύχη.
Όπως αναφέρει η παράδοση, εκεί υπήρχε ένα παλιό μοναστήρι της Παναγιάς, το οποίο όταν δέχτηκε επίθεση από πειρατές, οι καλόγριες για να μην πέσουν στα χέρια τους παρακάλεσαν την Παναγία να τις κάνει πουλιά, ή φίδια. Έτσι, σαν φίδια, ιερά πλέον, γυρίζουν κάθε χρόνο στις αρχές του Αυγούστου και όσο περνούν οι μέρες πληθαίνουν, ενώ την παραμονή της Κοιμήσεως «πλημμυρίζουν» τον ναό.
Αγιάσος Λέσβου
Στη Λέσβο και συγκεκριμένα στη γραφική Αγιάσο, ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου γίνεται με μοναδικό τρόπο. Με επίκεντρο την ξακουστή εκκλησία της Παναγίας της Αγιάσου, οι πιστοί, επισκέπτες και ντόπιοι, απολαμβάνουν ένα από τα ωραιότερα πανηγύρια του ανατολικού Αιγαίου.
Πολλοί από τους προσκυνητές, με αφετηρία την πόλη της Μυτιλήνης, περπατούν 25 χιλιόμετρα για να φθάσουν στον αυλόγυρο της εκκλησίας, όπου και διανυκτερεύουν. Την ημέρα της γιορτής της Παναγίας, ύστερα από τη καθιερωμένη λειτουργία, γίνεται η περιφορά της εικόνας γύρω από το ναό, ενώ οι εορταστικές εκδηλώσεις φθάνουν στο αποκορύφωμά τους με τις μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις στην πλατεία του χωριού.
Πάτμος
Στο νησί της Αποκάλυψης, όπου τα πάντα περιστρέφονται γύρω από το ιστορικό μοναστήρι, οι μοναχοί του τηρούν το έθιμο του επιταφίου της Παναγίας, ένα έθιμο με βυζαντινές καταβολές. Ο χρυσοποίκιλτος επιτάφιος της Παναγίας περιφέρεται στα σοκάκια του νησιού σε μεγαλοπρεπή πομπή, ενώ οι καμπάνες του μοναστηριού και των άλλων εκκλησιών ηχούν ασταμάτητα.
Οι ψαράδες κάθε Δεκαπενταύγουστο βγάζουν τα καΐκια τους στη θάλασσα και με τη συνοδεία της εικόνας από την περιοχή Κονσολάτο του λιμένα Σκάλας Πάτμου κατευθύνονται στον όρμο της Παναγίας του Γερανού. Η ευχή των σταφυλιών είναι στο πέρας του Εσπερινού και ακολουθεί το κέρασμα παραδοσιακών προϊόντων.
Ψέριμος
Η εορτή της Παναγίας στο νησί των Δωδεκανήσων, όπου δεσπόζει η εκκλησία της Παναγιάς της Μελαχρινής, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι λόγω του σκούρου χρώματος της ρωσικής τεχνοτροπίας εικόνας, είναι ιδιαίτερη. Με πλοία κάτοικοι από την Κάλυμνο, την Κω και τη Νίσυρο καταφθάνουν για να ζητήσουν τη χάρη της Παναγίας.
Οι καμπάνες ηχούν πανηγυρικά τη στιγμή που γίνεται η περιφορά του επιταφίου της Θεοτόκου. Άπαντες συμμετέχουν στη λιτανεία η οποία περνά από τους δρόμους και τα σοκάκια του νησιού της Ψερίμου, ακόμη και από την αμμουδιά στην άκρη της θάλασσας.
Κέρκυρα
Η Παναγιά της Κέρκυρας τιμάται σε δεκάδες εκκλησίες και μοναστήρια του νησιού. Με λιτανείες των Επιταφίων που στολίζονται από εκατοντάδες πολύχρωμες κορδέλες και βασικό έδεσμα τα «ορφανά» μακαρόνια (την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου), αλλά και το ζωμό από κρέας, γιορτάζεται με πάσα λαμπρότητα ο Δεκαπενταύγουστος στην Κέρκυρα, που από τους ντόπιους, αλλά και τους επισκέπτες.
Οι εκδηλώσεις ξεκινούν την παραμονή της εορτής του Δεκαπενταύγουστου με τη λιτανεία των Επιταφίων και διαρκούν περίπου ένα δεκαήμερο ως τα Εννιάμερα της Παναγίας. Οι επιτάφιοι είναι στολισμένοι με εκατοντάδες πολύχρωμες κορδέλες που συμβολίζουν την Τίμια Ζώνη που έδωσε η Παναγία στους Αποστόλους.
Πρόκειται για ένα μοναδικό έθιμο που αναβιώνει στην Κέρκυρα κάθε χρόνο.
Καλάβρυτα
Αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου είναι ηιερά μονή Μακελλαριάς, που βρίσκεται κοντά στην κοινότητα κοντά Λαπαναγοί και σε απόσταση 30 χιλιομέτρων από την πόλη των Καλαβρύτων. Η μονή κτίστηκε το 532 πάνω σε ένα γυμνό και απότομο βράχο.
Tα τελευταία χρόνια κάτοικοι από την γειτονική κοινότητα Μάνεσι πηγαίνουν με τα πόδια στο μοναστήρι για να προσκυνήσουν, ακολουθώντας μία διαδρομή μέσα από το δάσος της Κάνισκας ή το μονοπάτι κατά μήκος του ποταμού Σελινούντα, διάρκειας περίπου τεσσάρων ωρών.
Ζαγοροχώρια
Ξακουστά σε ολόκληρη την Ελλάδα είναι τα πανηγύρια της Παναγίας που γίνονται τον Δεκαπενταύγουστο στα Ζαγοροχώρια. Σε χωριά όπως η Βίτσα και το Τσεπέλοβο, οι εκδηλώσεις στη μνήμη της Κοίμησης της Θεοτόκου είναι τριήμερες και προσφέρουν την ευκαιρία για ατελείωτο γλέντι με παραδοσιακούς ηπειρώτικους χορούς.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
