Ο ιός του Δυτικού Νείλου (West Nile virus, WNV) έχει απασχολήσει αρκετά την τελευταία περίοδο τον τομέα δημόσιας υγείας. Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ, έως τις 26 Αυγούστου 2026 είχαν διαγνωστεί και δηλωθεί 232 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ οι θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από τον ιό ανέρχονται στους 19 (άτομα ηλικίας άνω των 69 ετών).
Υπενθυμίζουμε, ότι στην Αττική έχουν καταγραφεί κρούσματα σε 37 δήμους, στην Κεντρική Μακεδονία σε 12, στη Θεσσαλία σε 9, στη Στερεά Ελλάδα σε 2 και στην Πελοπόννησο σε 1.
Έκτακτα μέτρα για τον ιό του Δυτικού Νείλου ανακοίνωσε ο Χαρδαλιάς
Όπως αναφέρει ο καθηγητής Λοιμωξιολογίας Χαράλαμπος Γώγος, διευθυντής της Παθολογικής-Λοιμωξιολογικής Κλινικής Metropolitan General: «Η λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου απασχολεί τη Δημόσια Υγεία γιατί παρουσιάζει έντονη εποχικότητα, λόγω της μεγαλύτερης κυκλοφορίας του ιού, άρα και της εμφάνισης κρουσμάτων από το καλοκαίρι έως τις αρχές του φθινοπώρου, ενώ ο έλεγχός της χρειάζεται σημαντικά μέτρα επιτήρησης και πρόληψης από την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η αύξηση της θερμοκρασίας, η παρουσία υδάτινων επιφανειών και ευνοϊκών οικοσυστημάτων για τα κουνούπια, καθώς και οι μετακινήσεις των πτηνών, ευνοούν την εξάπλωσή του. Η Ελλάδα -όπως και η Ιταλία, η Ρουμανία, η Γαλλία, η Ισπανία κ.λπ.- είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες όπου ο ιός έχει εγκατασταθεί και προκαλεί ανθρώπινα κρούσματα, όπως συμβαίνει αυτή την περίοδο τα τελευταία χρόνια».
Ο ιός του Δυτικού Νείλου προκαλεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες λοιμώξεις που μεταδίδονται από κουνούπια σε Αμερική, Αυστραλία, Αφρική, Μέση Ανατολή αλλά και στην Ευρώπη, ιδιαίτερα στις χώρες της Μεσογείου. Η φυσική δεξαμενή είναι τα πτηνά, ενώ τα κουνούπια μολύνονται τσιμπώντας τα πτηνά και ο άνθρωπος θεωρείται τυχαίος και «αδιέξοδος» ξενιστής.
Ιός Δυτικού Νείλου: Πώς μεταδίδεται - Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις μετάδοσης του ιού στον άνθρωπο είναι μέσω τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Η μετάδοση δε γίνεται συνήθως από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω κουνουπιών ή με την καθημερινή κοινωνική επαφή, παρόλα αυτά, έχουν αναφερθεί και σπάνιες περιπτώσεις μετάδοσης από μεταγγίσεις αίματος.
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι η πλειονότητα των ανθρώπων (60-80%) που μολύνονται δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα. Περίπου 20-40% εμφανίζουν ήπια εμπύρετη νόσο, ενώ περίπου 0.5-1% αναπτύσσει νευροδιηθητική νόσο με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος και θνητότητα που μπορεί να φτάσει και το 5-10%. Σε ευάλωτους και ηλικιωμένους ασθενείς, που αναπτύσσουν νευροδιηθητική νόσο, η θνητότητα μπορεί να φτάσει έως και το 20%. Τέλος, οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσο είναι η προχωρημένη ηλικία, η παρουσία σοβαρής υποκείμενης νόσου, όπως οι σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η νεφρική νόσος, οι αιματολογικές / κακοήθεις παθήσεις και κυρίως ορισμένες καταστάσεις ανοσοκαταστολής.
Συμπτώματα και τρόποι διάγνωσης και αντιμετώπιση
Όπως αναφέρει ο κ. Γώγος: «Η περίοδος επώασης είναι συνήθως 2–7 ημέρες, ενώ σε ανοσοκατεσταλμένους μπορεί να είναι μεγαλύτερη. Η ήπια μορφή, γνωστή ως πυρετός του Δυτικού Νείλου, μπορεί να προκαλέσει πυρετό, κεφαλαλγία, μυαλγίες, κακουχία, κόπωση, γαστρεντερικά συμπτώματα, εξάνθημα και οφθαλμικό πόνο, που διαρκούν 3-10 ημέρες. Τα συμπτώματα είναι μη ειδικά και επομένως μπορεί να μοιάζουν με πολλές άλλες ιογενείς λοιμώξεις, ενώ στην περίπτωση της επινέμησης του κεντρικού νευρικού συστήματος, με παρουσία μηνιγγίτιδος, εγκεφαλίτιδας και παράλυσης, η διαφοροδιάγνωση περιλαμβάνει άλλες ιογενείς εγκεφαλίτιδες και μηνιγγίτιδες, όπως η ερπητική μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, καθώς και η βακτηριακή μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα από άλλους αρμποϊούς κ.λπ.
Η διάγνωση είναι εύκολη και βασίζεται στην υποψία λόγω συμπτωμάτων και τον συνδυασμό της κλινικής εικόνας, του επιδημιολογικού ιστορικού (τόπος κατοικίας) και εργαστηριακών εξετάσεων, όπως η ανίχνευση ειδικών IgM αντισωμάτων στον ορό και, όταν υπάρχει νευρολογική προσβολή, στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό. Η ανίχνευση του RNA του ιού με μοριακές τεχνικές, όπως η PCR, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί τόσο στο αίμα όσο και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, με χαμηλότερη όμως ευαισθησία».
Όσον αφορά στην αντιμετώπιση της νόσου, δεν υπάρχει κάποιο ειδικό φάρμακο ή ειδική προφυλακτική θεραπεία για τη λοίμωξη από τον ιό και η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική και υποστηρικτική. Στις ήπιες μορφές περιλαμβάνει επαρκή ενυδάτωση, ανάπαυση και αντιμετώπιση του πυρετού και του πόνου. Οι ασθενείς με εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση χρειάζονται νοσηλεία και στενή παρακολούθηση, συχνά σε νοσοκομειακό περιβάλλον υψηλής φροντίδας.
Ιός του Νείλου: Μέτρα πρόληψης
Αφού δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική αντιιϊκή θεραπεία, η πρόληψη είναι το σημαντικότερο μέτρο καταπολέμησης της νόσου - και, κυρίως, η πρόληψη μέσω αποφυγής των τσιμπημάτων από κουνούπια.
Οι ειδικοί υγείας συνιστούν:
- Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών χώρου και σώματος - σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος
- Κατάλληλη ενδυμασία με χρήση ρούχων που καλύπτουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος
- Τοποθέτηση σίτας σε παράθυρα και πόρτες και χρήση κουνουπιέρας - ιδιαίτερα για μικρά παιδιά
- Χρήση κλιματισμού στους εσωτερικούς χώρους
- Απομάκρυνση στάσιμων νερών γύρω από κατοικίες, κήπους και αυλές, όπου μπορούν να αναπαραχθούν κουνούπια
- Αποφυγή έκθεσης (π.χ., πότισμα γκαζόν) όταν η δραστηριότητα των κουνουπιών είναι αυξημένη.
Συμπερασματικά, «ο ιός του Δυτικού Νείλου, επομένως, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη καλοκαιρινό εμπύρετο νόσημα. Η πιθανότητα εποχιακής επιβάρυνσης στη συνήθη κυκλοφορία του ιού και σημαντικής αύξησης των κρουσμάτων, η μεγάλη συχνότητα ασυμπτωματικών λοιμώξεων, και κυρίως οι συνέπειες στους ηλικιωμένους και ευάλωτους συνανθρώπους μας, καθιστούν την έγκαιρη αναγνώριση, τη σωστή διάγνωση και, κυρίως, την πρόληψη βασικούς στόχους δημόσιας υγείας», τονίζει ο λοιμωξιολόγος.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.
