Ανησυχία προκαλεί η αυξημένη παρουσία μωβ μεδουσών στον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι το φαινόμενο θα συνεχιστεί καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αν και οι μέδουσες αποτελούν φυσικό κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος, τα πυκνά σμήνη της συγκεκριμένης μέδουσας θεωρούνται «πονοκέφαλος» για τους λουόμενους, καθώς προκαλούν έντονο ερεθισμό στο δέρμα.
Ο Επαμεινώνδας Χρήστου, Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, εξηγεί στο star.gr ότι η παρουσία μεδουσών στις ελληνικές θάλασσες είναι απολύτως φυσιολογική. Αναφέρει, μάλιστα, πως οι πληθυσμοί αυτοί συνήθως παραμένουν στην περιοχή όπου εμφανίζονται για δύο έως τρία χρόνια και στη συνέχεια εξαφανίζονται σχεδόν ολοκληρωτικά.
«Το πρόβλημα δεν είναι όταν υπάρχουν μία ή δύο μέδουσες. Αυτό είναι φυσιολογικό. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν εμφανίζονται πυκνά σμήνη, ιδιαίτερα της μωβ μέδουσας, η οποία είναι η πιο επικίνδυνη για τον άνθρωπο και έχει την τάση να σχηματίζει μεγάλους πληθυσμούς», τονίζει.
Μωβ Μέδουσες: Πώς εμφανίστηκαν στον Βόρειο Ευβοϊκό
Σύμφωνα με τον κ. Χρήστου, το φαινόμενο που παρατηρείται φέτος δεν είναι καινούργιο.
«Εφιάλτης» για τις ελληνικές παραλίες οι μωβ μέδουσες: Πού εντοπίζονται
Όπως εξηγεί, το καλοκαίρι του 2025 μεμονωμένα άτομα μωβ μεδουσών εισήλθαν από το στενό των Ωρεών στον Βόρειο Ευβοϊκό. Εκεί φαίνεται ότι βρήκαν τις κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθούν και να δημιουργήσουν έναν μόνιμο τοπικό πληθυσμό.
«Ο πληθυσμός που δημιουργήθηκε πέρσι παραμένει ενεργός. Από τις αρχές του 2026 έχουμε ήδη καταγραφές παρουσίας μεδουσών στην περιοχή και η εκτίμησή μας είναι ότι ο Βόρειος Ευβοϊκός θα αντιμετωπίσει το φαινόμενο καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού», αναφέρει.
Σύρος: Τον τσίμπησε μωβ μέδουσα και τον έστειλε στο νοσοκομείο
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί με ακρίβεια σε ποιες παραλίες θα εμφανιστούν οι μέδουσες.
«Ο πληθυσμός βρίσκεται σε κεντρικά σημεία του κόλπου και ανάλογα με τους ανέμους μπορεί να μεταφερθεί το πρωί σε μία παραλία και το απόγευμα σε κάποια άλλη. Δεν υπάρχει σήμερα αξιόπιστο μοντέλο πρόβλεψης για την ακριβή τους μετακίνηση», εξηγεί ο κ. Χρήστου.
Γιατί η μωβ μέδουσα θεωρείται η πιο επικίνδυνη
Η μωβ μέδουσα ξεχωρίζει από τα υπόλοιπα είδη που συναντώνται στις ελληνικές θάλασσες για δύο βασικούς λόγους: είναι σχετικά μικρή και δύσκολα ορατή, ενώ διαθέτει μακριά νημάτια που μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα δύο μέτρα.
«Μπορεί κάποιος να βρίσκεται σε απόσταση ενάμιση ή δύο μέτρων από τη μέδουσα και να έρθει σε επαφή με τα νημάτιά της χωρίς καν να την έχει δει», εξηγεί ο κ. Χρήστου.
Τα κνιδοκύτταρα που υπάρχουν πάνω στα πλοκάμια και τα νημάτιά της προκαλούν τον ερεθισμό, η ένταση του οποίου εξαρτάται από αριθμό των κνιδοκυττάρων, δηλαδή με την ποσότητα της τοξίνης που θα έρθουμε σε επαφή.
«Όταν κάποιος πέσει μέσα σε πυκνό σμήνος, είναι πολύ δύσκολο να αποφύγει το τσίμπημα», τονίζει.
Πληθυσμιακές εξάρσεις Μωβ Μεδουσών: Ένα φαινόμενο που μπορεί να επαναλαμβάνεται κάθε 10-12 χρόνια
Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ένα ιδιαίτερο μοτίβο στην εμφάνιση της μωβ μέδουσας (Pelagia noctiluca).
Όπως σημειώνει ο κ. Χρήστου, οι εξάρσεις των πληθυσμών φαίνεται να επαναλαμβάνονται ανά περίπου 10 έως 12 χρόνια, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί ο λόγος.
Μωβ μέδουσες: Πού έχουν εμφανιστεί - Τι να κάνετε εάν σας τσιμπήσουν
«Πρόκειται για ένα μοτίβο που προκύπτει από τις παρατηρήσεις μας στις ελληνικές θάλασσες από τη δεκαετία του 1980 και μετά. Δεν έχει ακόμη τεκμηριωθεί επιστημονικά γιατί συμβαίνει, αλλά το βλέπουμε να επαναλαμβάνεται», αναφέρει.
Οι πληθυσμοί αυτοί συνήθως παραμένουν στην περιοχή όπου εμφανίζονται για δύο έως τρία χρόνια και στη συνέχεια εξαφανίζονται.
«Αν το μοτίβο συνεχίσει να ισχύει, τότε περιμένουμε ότι ο πληθυσμός θα είναι παρών και φέτος στον Βόρειο Ευβοϊκό, ενώ από το επόμενο διάστημα είτε θα μειωθεί σημαντικά είτε θα εξαφανιστεί», σημειώνει.
Μωβ μέδουσες: Η κλιματική αλλαγή και η υπεραλίευση
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι η κλιματική αλλαγή και η υπεραλίευση ευνοούν την αύξηση των πληθυσμών των μεδουσών.
Η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών επιταχύνει τους ρυθμούς αναπαραγωγής τους, ενώ η υπεραλίευση μειώνει τους φυσικούς θηρευτές τους.
«Υπάρχουν ψάρια που τρέφονται με μέδουσες. Όταν οι πληθυσμοί αυτών των ψαριών μειώνονται λόγω υπεραλίευσης, οι μέδουσες βρίσκουν περισσότερο χώρο για να αναπτυχθούν», εξηγεί ο ερευνητής.
Ωστόσο, διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα σε ένα θερμό καλοκαίρι και στην ξαφνική εμφάνιση ενός μεγάλου πληθυσμού μεδουσών.
Μωβ Μέδουσες: Ποια συμπτώματα προκαλεί το τσίμπημά τους
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η επαφή με μωβ μέδουσα μπορεί να προκαλέσει:
- Έντονο πόνο και αίσθημα καύσου
- Κοκκίνισμα του δέρματος
- Εμφάνιση του αποτυπώματος των πλοκαμιών στο δέρμα
- Κνησμό και ερεθισμό
- Ναυτία
- Κεφαλαλγία
- Ταχυκαρδία
- Εμετό ή διάρροια
- Δύσπνοια και βρογχόσπασμο σε σοβαρότερες περιπτώσεις
Oi ειδικοί προειδοποιούν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο ερεθισμός μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονος και να αφήσει σημάδια στο δέρμα για ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.
Σε περίπτωση εμφάνισης σοβαρών συμπτωμάτων όπως πτώση πίεσης, γενικευμένο εξάνθημα, βραχνάδα, δυσκολία στην αναπνοή ή διαταραχές συνείδησης, απαιτείται άμεση μεταφορά του ασθενούς σε νοσοκομείο.
Τι πρέπει να κάνετε αν σας τσιμπήσει μωβ μέδουσα
Οι ειδικοί συστήνουν:
- Να απομακρύνετε προσεκτικά τα πλοκάμια χωρίς γυμνά χέρια.
- Να ξεπλύνετε την περιοχή μόνο με θαλασσινό νερό.
- Να μην χρησιμοποιήσετε γλυκό νερό ή ξύδι.
- Να εφαρμόσετε πάγο ή κρύες κομπρέσες.
- Να χρησιμοποιήσετε κορτιζονούχο κρέμα ή αντιισταμινικό, κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
- Να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια εάν τα συμπτώματα είναι έντονα.
Ο κ. Χρήστου προσθέτει μία ακόμη χρήσιμη συμβουλή για τους λουόμενους.
«Καλό είναι να υπάρχει στο τσαντάκι της παραλίας λίγη μαγειρική σόδα. Ένα μείγμα μαγειρικής σόδας και θαλασσινού νερού σε αναλογία 1 προς 1 μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της δράσης της τοξίνης και να ανακουφίσει τον ερεθισμό», εξηγεί.
Μωβ Μέδουσες: Πώς μπορούν να ενημερώνονται οι λουόμενοι
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει τρόπος ελέγχου ή διαχείρισης των φυσικών πληθυσμών μεδουσών στη θάλασσα.
Η καλύτερη άμυνα για τους λουόμενους είναι η ενημέρωση.
«Σήμερα υπάρχουν αρκετές διαδικτυακές πλατφόρμες και τοπικές αναφορές που ενημερώνουν για την παρουσία μεδουσών. Πολύτιμη είναι και η πληροφορία από τους ψαράδες της περιοχής, οι οποίοι γνωρίζουν καλύτερα από όλους αν υπάρχουν μέδουσες σε κάποια παραλία», καταλήγει ο Διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ.
Με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι ο Βόρειος Ευβοϊκός θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο του φαινομένου και τους επόμενους μήνες, οι λουόμενοι καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, να ενημερώνονται πριν επισκεφθούν τις παραλίες της περιοχής και να γνωρίζουν τα βασικά μέτρα αντιμετώπισης σε περίπτωση τσιμπήματος.
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο.