Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκαθάρισε με σημερινή του απόφαση, ότι τα κράτη μέλη που επιτρέπουν την είσοδο στο έδαφός τους σε μετανάστες για ανθρωπιστικούς λόγους, καθίστανται αυτομάτως υπεύθυνα για αυτούς και παρανομούν αν τους επιτρέπουν ελέυθερη διέλευση και μετάβαση σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Το ΔΕΕ έκρινε επί υποθέσεως της Κροατίας, από την οποία πέρασαν μαζικά μετανάστες το 2015- 2016 για να μεταβούν στην Αυστρία και την Γερμανία.

Κατά το ΔΕΕ, η Κροατία είναι υπεύθυνη για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας των προσώπων που διέβησαν τα σύνορά της μαζικά κατά τη μεταναστευτική κρίση των ετών 2015-2016. Πράγματι, τα πρόσωπα αυτά πρέπει να θεωρηθεί ότι διέβησαν παράνομα τα εξωτερικά σύνορα της Κροατίας κατά την έννοια του κανονισμού Δουβλίνου.

Tο Δικαστήριο έκρινε σήμερα Τετάρτη ότι η εισδοχή στην επικράτεια κράτους μέλους ενός υπηκόου χώρας εκτός ΕΕ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί "θεώρηση", ακόμη και αν η εισδοχή αυτή οφείλεται στη συνδρομή εξαιρετικών περιστάσεων λόγω της μαζικής εισροής εκτοπισμένων προσώπων στην ΕΕ.

Επιπροσθέτως, το Δικαστήριο εκτιμά ότι η διάβαση συνόρων κατά παράβαση των προϋποθέσεων που επιβάλλει η εφαρμοστέα στο συγκεκριμένο κράτος μέλος νομοθεσία πρέπει οπωσδήποτε να θεωρείται «παράνομη» κατά την έννοια του κανονισμού του Δουβλίνου.

Όσον αφορά στη δυνατότητα που παρέχεται στα κράτη μέλη, δυνάμει του κώδικα συνόρων του Σένγκεν, να επιτρέπουν για ανθρωπιστικούς λόγους σε υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ, οι οποίοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εισόδου να εισέλθουν στην επικράτειά τους, το Δικαστήριο υπενθυμίζει ότι η άδεια αυτή ισχύει μόνο για την επικράτεια του συγκεκριμένου κράτους μέλους και όχι για την επικράτεια των λοιπών κρατών μελών.

Επιπλέον, τυχόν παραδοχή ότι η είσοδος υπηκόου χώρας εκτός ΕΕ, η οποία επετράπη από κράτος μέλος για ανθρωπιστικούς λόγους, κατά παρέκκλιση από τις προϋποθέσεις εισόδου που καταρχήν επιβάλλονται σε έναν τέτοιο υπήκοο, δεν συνιστά παράνομη διάβαση των συνόρων θα συνεπαγόταν ότι το κράτος μέλος αυτό δεν είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας που υπέβαλε το πρόσωπο αυτό σε άλλο κράτος μέλος. Πλην όμως, τέτοια διαπίστωση δεν θα ήταν συμβατή με τον κανονισμό Δουβλίνο ΙΙΙ, που αναθέτει στο κράτος μέλος της αρχικής εισόδου ενός τέτοιου προσώπου στην επικράτεια της Ένωσης την ευθύνη να εξετάσει την αίτηση διεθνούς προστασίας που υποβάλλει το εν λόγω πρόσωπο. Επομένως, δεν μπορεί να απαλλάσσεται από την ευθύνη αυτή το κράτος μέλος που αποφάσισε, για ανθρωπιστικούς λόγους, να επιτρέψει την είσοδο στην επικράτειά του υπηκόου χώρας εκτός ΕΕ ο οποίος δεν διαθέτει θεώρηση και δεν έχει τύχει απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, το Δικαστήριο κρίνει ότι η έννοια της «παράνομης διάβασης συνόρων» καλύπτει επίσης και την περίπτωση στην οποία κράτος μέλος κάνει δεκτούς στην επικράτειά του υπηκόους χώρας εκτός ΕΕ για ανθρωπιστικούς λόγους και κατά παρέκκλιση των προϋποθέσεων εισόδου που καταρχήν επιβάλλονται στους υπηκόους χωρών εκτός ΕΕ.

Επιπλέον, παραπέμποντας στους μηχανισμούς που εγκαθιδρύουν ο κανονισμός Δουβλίνο III, η οδηγία 2001/55  και το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι δεν είναι καθοριστική η περίσταση ότι η διάβαση των συνόρων πραγματοποιήθηκε σε μια κατάσταση χαρακτηριζόμενη από την άφιξη εξαιρετικά μεγάλου αριθμού υπηκόων χωρών εκτός ΕΕ που ζητούσαν να τους χορηγηθεί διεθνής προστασία.

Το Δικαστήριο υπογραμμίζει επίσης ότι η ανάληψη των εν λόγω υπηκόων χωρών εκτός ΕΕ μπορεί να διευκολυνθεί από την εκ μέρους άλλων κρατών μελών άσκηση, μονομερώς ή συντονισμένα σε πνεύμα αλληλεγγύης, της «ρήτρας κυριαρχίας», η οποία τους παρέχει τη δυνατότητα να αποφασίσουν να εξετάσουν αιτήσεις διεθνούς προστασίας που τους υποβλήθηκαν, ακόμη και αν δεν είναι αρμόδια να προβούν στην εξέταση αυτή βάσει των κριτηρίων του κανονισμού Δουβλίνο III.

Του Θάνου Αθανασίου

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ EUROKINISSI

Tags: