Ιστορικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής: 86 χρόνια για να φτάσει στο… «Δ»

Ο πρώτος τόμος κυκλοφόρησε το 1933

Αρχειο ιστορικού λεξικού

Με έναν νέο, τον έβδομο, τόμο απαντούν εμμέσως πλην σαφώς τα στελέχη της Ακαδημίας Αθηνών σε όσους αντιμετωπίζουν με πολιτική απάθεια το τιτάνιο έργο της έκδοσης του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής (ΙΛΝΕ).

Ο έβδομος τόμος του Λεξικού έχει ολοκληρωθεί και, μετά τα διαδικαστικά, εκτιμάται ότι θα εκδοθεί από το Εθνικό Τυπογραφείο στις αρχές του 2020.

Ο νέος τόμος παίρνει το νήμα από τη λέξη «διάλεκτος» με την οποία κλείνει ο έκτος τόμος και, ξεκινώντας τη λέξη «διάλεξη» θα περιλαμβάνει όλες τις λέξεις του «δ» που ακολουθούν. «Η έκδοση του ΙΛΝΕ είναι θέμα μείζονος εθνικής σημασίας. Το “άρθρο πρώτον” του κανονισμού της Ακαδημίας ορίζει πως “είναι εθνική ανάγκη όπως η Ακαδημία μελετά και κανονίζει τα της εθνικής ημών γλώσσης”» ανέφερε ο τέως πρόεδρος της Ακαδημίας κ. Αντώνης Κουνάδης, στον οποίο άλλωστε οφείλεται η αναζωογόνηση των ρυθμών για την έκδοση του Λεξικού.

Ο πρώτος τόμος του ΙΛΝΕ κυκλοφόρησε το 1933, και το Λεξικό συνέχισε να εκδίδεται σταθερά, με ρυθμό περίπου έναν τόμο ανά πενταετία, ακόμα και στα δύσκολα χρόνια του πολέμου και της Κατοχής.

Ωστόσο, ενώ από το 1933 μέχρι το 1953 εκδόθηκαν τρεις τόμοι και το πρώτο τεύχος του τέταρτου, έκτοτε υπήρξαν τεράστιες καθυστερήσεις.

Είναι ενδεικτικό ότι στελέχη του ΙΛΝΕ, πριν από την επιτάχυνση των εργασιών επί Α. Κουνάδη το 2018, εκτιμούσαν ότι εάν δεν αλλάξει η κατάσταση για την ολοκλήρωση του Λεξικού θα απαιτηθούν 375 χρόνια.

Όπως ανέφερε, ο νυν πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών κ. Στέφανος Ημελλος στη Γαλλία το αντίστοιχο λεξικό χρειάστηκε περί τα 80 χρόνια, ενώ το σουηδικό οδεύει προς τον 110ο χρόνο ζωής και είναι στα τελευταία γράμματα.

Ειδικότερα, το ΙΛΝΕ μελετά την ιστορία του ελληνικού λεξιλογίου από το 1800 και μετά, αναδρομικά μέχρι την πρώτη εμφάνιση της κάθε λέξης.

Ακόμα και οι δύο αυτοί αιώνες ιστορίας συνεπάγονται τεράστιο όγκο υλικού, καθώς μελετώνται όχι μόνον η Κοινή Νέα Ελληνική, αλλά και όλες οι διάλεκτοι και τα ιδιώματα, τα οποία πολύ συχνά διασώζουν ώς σήμερα μεγάλο πλούτο της αρχαίας γλώσσας που δεν έχει διατηρηθεί στην κοινή, και μπορούν να αποτελέσουν πολύ καλύτερη πηγή για την ιστορία της ελληνικής γλώσσας.

Έτσι, σε αντίθεση με τα ιστορικά λεξικά άλλων γλωσσών, το ελληνικό είναι ταυτόχρονα και ένα λεξικό της κοινής νέας ελληνικής, και ένα (το μοναδικό που διαθέτουμε) παν-διαλεκτικό λεξικό. Για κάθε λέξη, καταγράφει όχι μόνο τι σημαίνει σήμερα και την ετυμολογία της, αλλά και πότε εμφανίζεται για πρώτη φορά, από πότε καταγράφεται κάθε αλλαγή στη μορφή και στη σημασία της, και ποιες διαφορετικές μορφές παρουσιάζει σε όλες τις διαλεκτικές ποικιλίες της γλώσσας μας (ποντιακά, καππαδοκικά, κυπριακά, κρητικά, κατωιταλιώτικα, μακεδονίτικα, νησιώτικα του Αιγαίου και του Ιονίου). Η παρουσίαση κάθε λέξης μπορεί να εκταθεί σε πέντε σελίδες.

Follow us:

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τελευταία Νέα
14.11.19 , 23:59 Δείτε πώς είναι σήμερα η «Νάνσυ» από το «Και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή»
14.11.19 , 23:56 Σλοβακία: Γυναίκες προσπάθησαν να σώσουν σκύλους από πλημμύρα και πνίγηκαν
14.11.19 , 23:40 Σοβαρό τροχαίο για τον Άγγελο Αναστασιάδη
14.11.19 , 23:37 Έλλη Κοκκίνου: Η αποκάλυψη για την προσωπική της ζωή
14.11.19 , 23:24 Βενετία: Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά την ιστορική πλημμυρίδα
14.11.19 , 23:09 Καλιφόρνια: 16χρονος άνοιξε πυρ στο σχολείο του - Δύο μαθητές νεκροί
14.11.19 , 22:59 Κρήτη: Καυγάδισαν για τα χωριά τους και ο 15χρονος έβγαλε ψεύτικο όπλο
14.11.19 , 22:52 Το τέλειο look της Βανδή στο X-Factor-Έκοψε τα μαλλιά της μακρύ καρέ
14.11.19 , 22:38 Ιρανός αντιεξουσιαστής στο στόχαστρο της Αντιτρομοκρατικής
14.11.19 , 22:13 Κατερίνη: Θρίλερ με την εξαφάνιση της 17χρονης και της μητέρας της
14.11.19 , 22:02 Πάιατ: Είναι σημαντικό να μείνει η Τουρκία στη Δύση
14.11.19 , 21:57 Ιδρύθηκε η διεθνής ένωση φίλων Αρχιεπισκοπής Θυατείρων & Μεγάλης Βρετανίας
14.11.19 , 21:49 Γιώργος Λιάγκας: Η πρώτη ανάρτηση μετά το περιστατικό με το ΑΠΘ
14.11.19 , 21:43 Συνεχίζεται η περιοδεία Τσίπρα στη Δυτική Μακεδονία
14.11.19 , 21:31 Κακοκαιρία «Βικτώρια»: Ξαφνική νεροποντή «σφυροκόπησε» την Αττική
11.11.19 , 23:49 GNTM: Κι όμως αυτή η κοπέλα πήρε την καλύτερη φωτογραφία!
12.11.19 , 08:36 GNTM - Σπυρούλα: Τα πρώτα λόγια μετά την αποχώρησή της
13.11.19 , 12:47 GNTM - Μαρίνα: «Έχω πάθει σοκ με την Ασημίνα - Οι FF ζήλευαν την Ελευθερία»
13.11.19 , 00:14 GNTM: Αποχώρησε η Μαρίνα-Τα κλάματα της Κέισι και της Χαράς
13.11.19 , 00:08 GNTM: Ποια πήρε την καλύτερη φωτογραφία;
13.11.19 , 08:46 GNTM - Μαρίνα: Οι πρώτες δηλώσεις και η ανάρτηση μετά την αποχώρησή της
12.11.19 , 10:10 Οι 12 του GNTM «συναντούν» 12 σχεδιάστριες - Δείτε το trailer
12.11.19 , 23:23 Ατύχημα στο πλατό για παίκτρια του GNTM – Κατατρόμαξε η Βίκυ Καγιά!
11.11.19 , 12:00 Χριστίνα Μπόμπα: Η απάντηση στον Βαρθακούρη που είπε ότι δεν τη γνωρίζει!
11.11.19 , 17:09 Η Άση Μπήλιου στο star.gr: Αυτά είναι τα ζώδια που έχουν καρμική σχέση!
12.11.19 , 12:38 GNTM: Σπυρούλα: «Δεν περίμενα ότι θα φύγω εγώ αλλά η Άννα!»
14.11.19 , 08:55 «Βαριές, αφόρητες, τσιμεντένιες μέρες»: Το post της Γκαγκάκη μετά τον σάλο
12.11.19 , 12:25 GNTM - Σουζάνα: Ποζάρει αγκαλιά με τον αγαπημένο της!
12.11.19 , 14:02 Στο Πειθαρχικό της ΕΣΗΕΑ ο Λιάγκας για το «ατόπημα» στην εκπομπή του
13.11.19 , 15:46 «Δεν είναι 100% αληθινή!»: Ο Χάρης «έδωσε» την Αντελίνα Βαρθακούρη!
Back to Top