Σύνοδος Κορυφής: Πρόσθετα μέτρα για την ενέργεια ζητούν οι «27»
Η παρέμβαση Μητσοτάκη για το χάσμα στον προϋπολιγισμό
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καλείται να εξετάσει νέες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Στα τελικά συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, που δημοσιεύθηκαν τις πρώτες ώρες της Παρασκευής, αποτυπώνεται η ανάγκη για πιο αποτελεσματική ευρωπαϊκή αντίδραση, χωρίς να εγκαταλείπεται ο στόχος της ενεργειακής μετάβασης.
Τι αποφάσισαν οι «27» για την ενεργειακή κρίση
Η αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Μητσοτάκης: «Να υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση στο κόστος ενέργειας»
Έπειτα από πολύωρες διαπραγματεύσεις, οι ηγέτες ζητούν από την Κομισιόν να εξετάσει πρόσθετες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη και τις αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Ειδικότερα, στα τελικά συμπεράσματα αναφέρεται:
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Στη Σύνοδο Κορυφής ο Μητσοτάκης: Μέτρα για το κόστος ενέργειας στην ατζέντα
Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει την αναγνώριση της ανάγκης για πρόσθετη δράση, δεν ισοδυναμεί όμως με άμεση ενεργοποίηση νέων μέτρων επιδότησης ή άλλων παρεμβάσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται πρώτα να εξετάσει τις διαθέσιμες επιλογές και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, να καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιμένουν στη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης και στη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ελληνική πρόταση για τη δημοσιονομική ευελιξία
Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων βρέθηκε η ανάγκη να αποκτήσουν τα κράτη-μέλη μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης των πολιτών και των επιχειρήσεων που πλήττονται από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Μείωση 40 λεπτά στο πετρέλαιο θέρμανσης - Αύξηση 30% στο επίδομα θέρμανσης
Η Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, επέμεινε στο αίτημα για δημοσιονομική ευελιξία, απέναντι στις κυβερνήσεις που τάσσονται υπέρ της αυστηρής τήρησης των υφιστάμενων δημοσιονομικών κανόνων.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε να αξιοποιηθούν τα πρόσθετα δημόσια έσοδα από τον ΦΠΑ, τα οποία συνδέονται με τις αυξημένες ονομαστικές τιμές προϊόντων, για τη δημιουργία ενός πρόσθετου περιθωρίου χρηματοδότησης μέτρων στήριξης.
Η πρόταση αποσκοπεί στη διευκόλυνση στοχευμένων παρεμβάσεων, χωρίς να απαιτείται ανατροπή του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου.
Ο πρωθυπουργός είχε εκφράσει την αντίθεσή του στο αρχικό προσχέδιο των συμπερασμάτων, εκτιμώντας ότι δεν αποτύπωνε επαρκώς τον επείγοντα χαρακτήρα της κρίσης.
Σύμφωνα με Έλληνα αξιωματούχο που επικαλείται το Politico, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε κατά τη συνεδρίαση κεκλεισμένων των θυρών:
«Τα συμπεράσματα, στην τρέχουσα μορφή τους, δεν αντανακλούν τον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης».
Eurostat: Καίνε οι τιμές των καυσίμων στην Ευρώπη - Οι αυξήσεις στην Ελλάδα
Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία εντός των υφιστάμενων δημοσιονομικών κανόνων, ώστε τα μέτρα να είναι προσωρινά και να κατευθύνονται σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Χωρίς συμφωνία για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών - μελών δεν περιορίστηκαν στην ενεργειακή πολιτική. Σημαντικές αποκλίσεις καταγράφηκαν και στις διαπραγματεύσεις για τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
Ενεργειακός συναγερμός στην Ευρώπη - Φόβοι για νέα «εκτόξευση» τιμών
Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατανομή των ευρωπαϊκών πόρων, με ορισμένες χώρες να ζητούν μεγαλύτερη χρηματοδότηση για την ασφάλεια, την άμυνα και την καινοτομία, υποστηρίζοντας παράλληλα περικοπές σε άλλους τομείς.
Αντίθετα, η Ελλάδα και άλλες 15 χώρες, που συγκροτούν την ομάδα των «φίλων της συνοχής», αντιτίθενται σε περικοπές στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική.
Οι δύο αυτοί τομείς αποτελούν βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, με άμεση σημασία για τις περιφερειακές επενδύσεις, τις υποδομές και τον αγροτικό τομέα.
Πετρέλαιο θέρμανσης: «Ένα σπίτι θέλει 1.700 ευρώ» - Ειδικός εξηγεί στο Star
Η διαπραγμάτευση παραμένει ανοιχτή, με την έκβασή της να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθούν οι ευρωπαϊκοί πόροι την επόμενη επταετία.
Το σαφές συμπέρασμα από τη Σύνοδο Κορυφής είναι ότι η ΕΕ αναγνωρίζει την ανάγκη για πρόσθετες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις στην ενέργεια, αλλά οι αποφάσεις για συγκεκριμένα μέτρα και για την αναβολή του ETS2 παραμένουν ανοιχτές. Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να φανεί αν οι προθέσεις των Ευρωπαίων ηγετών θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες προτάσεις και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις.
Αναβολή υποχρεώσεων για το μεθάνιο
Στο ίδιο κείμενο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού των επιβαρύνσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Ενεργειακή κρίση: Η Ευρώπη ανησυχεί για τα αποθέματα φυσικού αερίου
Οι «27» χαιρετίζουν επίσης την πρόθεση της Κομισιόν να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Στις παρεμβάσεις που αναφέρονται στα συμπεράσματα περιλαμβάνεται η πρόθεση της Επιτροπής να αναπτύξει βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας και της αποδοτικότητας των διυλιστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και να αναλάβει πρωτοβουλίες για την εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας.
Φθηνότερο ρεύμα: Τα μέτρα που φέρνουν μειώσεις στους λογαριασμούς το 2027
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται, τέλος, στην ανάγκη μείωσης των διοικητικών και κανονιστικών επιβαρύνσεων, κυρίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και αποφυγή περιττών γραφειοκρατικών υποχρεώσεων.
ETS2: Γιατί Ελλάδα και άλλες πέντε χώρες ζητούν αναβολή έως το 2030
Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις για τις τιμές της ενέργειας, ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της εφαρμογής του ETS2, του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία προετοιμάζουν κοινή επιστολή με αίτημα να μετατεθεί η εφαρμογή του συστήματος τουλάχιστον έως το 2030.
Πέντε Ευρωπαίοι διπλωμάτες επιβεβαίωσαν στο μέσο ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία της επιστολής. Ωστόσο, το περιεχόμενό της δεν είχε οριστικοποιηθεί, ενώ αναμενόταν νέα εκδοχή με πιθανές πρόσθετες παρατηρήσεις από την Ιταλία.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά τη μεταφορά της πλήρους εφαρμογής του ETS2 από το 2027 στο 2028. Οι έξι χώρες θεωρούν ότι η υφιστάμενη παράταση δεν αρκεί για να περιορίσει τον κίνδυνο πρόσθετων επιβαρύνσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο υψηλού ενεργειακού κόστους.
Απέναντί τους βρίσκονται χώρες, μεταξύ των οποίων σκανδιναβικά κράτη, που υποστηρίζουν τη διατήρηση και την ενίσχυση του συστήματος ως βασικού εργαλείου της ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα.
Τι είναι το ETS2 και πώς μπορεί να επηρεάσει τους καταναλωτές
Το ETS2 επεκτείνει την τιμολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε τομείς που δεν καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο από το υφιστάμενο σύστημα. Στο πεδίο εφαρμογής του περιλαμβάνονται κυρίως τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται στις οδικές μεταφορές και στη θέρμανση των κτιρίων.
Με βάση τον σχεδιασμό του, οι εταιρείες που διαθέτουν στην αγορά καύσιμα, όπως βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης και πετρέλαιο θέρμανσης, θα πρέπει να καλύπτουν τις αντίστοιχες εκπομπές με δικαιώματα εκπομπών.
Το πρόσθετο κόστος ενδέχεται να μετακυλιστεί στους τελικούς καταναλωτές, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος θέρμανσης. Το πραγματικό ύψος μιας πιθανής επιβάρυνσης θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από την εξέλιξη των τιμών των δικαιωμάτων και τον βαθμό μετακύλισης του κόστους.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο οι έξι χώρες ζητούν νέα αναβολή. Υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή του συστήματος σε συνθήκες ενεργειακής ακρίβειας μπορεί να εντείνει την οικονομική πίεση στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
Προς το παρόν, πάντως, το αίτημα για μετάθεση έως το 2030 δεν έχει εγκριθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης Συνόδου Κορυφής.
Μητσοτάκης: «Κινδυνεύουμε με αποβιομηχάνιση της Ευρώπης»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε επίσης το ζήτημα της αναθεώρησης του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους στην ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Σύμφωνα με Έλληνα αξιωματούχο που επικαλείται το Politico, ο πρωθυπουργός ανέφερε κατά τη διάρκεια των συζητήσεων:
«Χωρίς μια σημαντική αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, κινδυνεύουμε με αποβιομηχάνιση της Ευρώπης».
Ο πρωθυπουργός δεν αμφισβήτησε, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τον ρόλο του συστήματος στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την απανθρακοποίηση. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι απαιτούνται προσαρμογές στις νέες οικονομικές και ενεργειακές συνθήκες.
Το ζήτημα του ETS2 συνδέεται με μια ευρύτερη διαφωνία στους κόλπους της ΕΕ, όσον αφορά στο πώς θα επιταχυνθεί η πράσινη μετάβαση χωρίς να υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και χωρίς να αυξηθούν υπέρμετρα οι επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές.