Γλυπτά Παρθενώνα: Εκ περιτροπής εκθέσεις προτείνει το Βρετανικό Μουσείο
«Στη ζωή πρέπει κανείς να αποφασίσει αν θέλει να έρθει σε έναν συμβιβασμό»
Σε μια συμφωνία για τα Γλυπτά του Παρθενώνα μέσα στα επόμενα τρία χρόνια ελπίζει ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, προτείνοντας ένα μοντέλο εκ περιτροπής έκθεσης των Γλυπτών στην Αθήνα και το Λονδίνο.
Γλυπτά του Παρθενώνα: Το Βρετανικό Μουσείο τα δανείζει στους Γερμανούς
Σε συνέντευξή του στον διευθυντή της «Καθημερινής», Αλέξη Παπαχελά, ο Όσμπορν δηλώνει ότι παραμένει αισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε διευθέτηση θα πρέπει να κινείται εντός του βρετανικού νομικού πλαισίου.
Όσμπορν: «Παραμένω αισιόδοξος ότι μπορούμε να φτάσουμε σε κάποια συμφωνία»
Απαντώντας στις αναφορές ότι οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Βρετανικό Μουσείο και την ελληνική κυβέρνηση έχουν καταρρεύσει, ο Τζορτζ Όσμπορν εμφανίστηκε αισιόδοξος, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι πρόκειται για ένα ζήτημα με μακρά ιστορία και δύσκολες ισορροπίες.
«Παραμένω αισιόδοξος ότι μπορούμε να φτάσουμε σε κάποια συμφωνία. Είναι ένα μακροχρόνιο ζήτημα. Αν ήταν εύκολο στην επίλυσή του, θα είχε λυθεί κάποια στιγμή τα τελευταία 200 χρόνια», τόνισε.
Μπλόκο στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από 34 επιφανείς Βρετανούς
Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Βρετανικού Μουσείου υποστήριξε ότι η επιδίωξη θα πρέπει να είναι η κοινή αξιοποίηση των πολιτιστικών θησαυρών, ώστε οι επισκέπτες τόσο του Μουσείου της Ακρόπολης όσο και του Βρετανικού Μουσείου να έχουν πρόσβαση σε αντικείμενα που σήμερα βρίσκονται στο Λονδίνο.
«Ελπίζω όμως πως θα μπορέσουμε να φτάσουμε σε μια συμφωνία βάσει της οποίας θα μοιραζόμαστε αυτούς τους απίθανους θησαυρούς και θα έχουμε μια αμοιβαία ανταλλαγή αντικειμένων», σημείωσε.
Γλυπτά Παρθενώνα: Το σχέδιο για εκ περιτροπής έκθεση σε Αθήνα και Λονδίνο
Το βασικό στοιχείο της πρότασης του Όσμπορν είναι η εναλλασσόμενη παρουσία των Γλυπτών του Παρθενώνα στις δύο πόλεις. Όπως εξηγεί, η λύση που θα επιθυμούσε να προωθήσει το Βρετανικό Μουσείο προβλέπει τα Γλυπτά να βρίσκονται για ένα διάστημα στην Αθήνα και για ένα άλλο στο Λονδίνο.
Guardian: «Προχωρημένες οι συζητήσεις για τα Γλυπτά του Παρθενώνα»
«Δεν θέλω να υπεισέλθω σε λεπτομέρειες των συζητήσεων, αλλά κατά βάση αυτό που θα ήθελα να δω εγώ και το Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου είναι αυτά τα πολύτιμα και με μεγάλη ιστορική σημασία Γλυπτά να βρίσκονται για λίγο καιρό στην Αθήνα και για λίγο καιρό στο Λονδίνο, να ακολουθείται δηλαδή ένα μοντέλο εκ περιτροπής, καθώς αυτό θα καθιστούσε τη διαδικασία νόμιμη βάσει βρετανικού δικαίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι μια τέτοια συμφωνία δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην ελληνική επιδίωξη για την επιστροφή των Γλυπτών. Όπως υπογράμμισε ωστόσο, τη θεωρεί ένα σημαντικό βήμα, καθώς θα επέτρεπε για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία του ελληνικού κράτους την παρουσία τους στην Αθήνα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Γλυπτά Παρθενώνα: Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει το φιρμάνι του Έλγιν
«Ξέρετε, πιστεύω πως στη ζωή πρέπει κανείς να αποφασίσει αν θέλει να ικανοποιηθούν πλήρως οι διεκδικήσεις του ή αν θέλει να έρθει σε έναν συμβιβασμό όπου κανείς δεν παίρνει όλα όσα θέλει, αλλά και πάλι θα αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς τα εμπρός», πρόσθεσε.
Γλυπτά Παρθενώνα: Η βρετανική νομοθεσία
Κεντρικό σημείο της συνέντευξης αποτελεί το νομικό πλαίσιο που, σύμφωνα με τον Όσμπορν, περιορίζει τις δυνατότητες του Βρετανικού Μουσείου. Ο ίδιος διαχώρισε τις αρμοδιότητες της διοίκησης του μουσείου από τις αποφάσεις που μπορούν να ληφθούν σε επίπεδο βρετανικής κυβέρνησης και Κοινοβουλίου.
Η αντίδραση του Μουσείου της Ακρόπολης για την απρέπεια Σούνακ
Όπως εξήγησε, το μουσείο έχει τη δυνατότητα να δανείζει αντικείμενα σε άλλους πολιτιστικούς οργανισμούς, ακόμη και όταν αυτά συνδέονται με ευαίσθητες ιστορικές σχέσεις. Υποστήριξε, όμως, ότι δεν έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει οριστικά τα Γλυπτά, καθώς αυτό δεν επιτρέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο.
«Το Βρετανικό Μουσείο μπορεί να δανείσει αντικείμενα, και έχει δανείσει πολλά, ας το πούμε, “ευαίσθητα” αντικείμενα σε μουσεία ανά τον κόσμο», ανέφερε και πρόσθεσε:
«Επομένως, μπορούμε να δανείσουμε αντικείμενα· αυτό που δεν μπορούμε να κάνουμε είναι απλώς να επιστρέψουμε αντικείμενα. Δεν μας επιτρέπεται από το βρετανικό νομικό πλαίσιο, το οποίο δεσμεύει όχι μόνο το Βρετανικό Μουσείο αλλά και άλλα μουσεία».
«Αδειάζει» τον Σούνακ το Βρετανικό Μουσείο για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
Σύμφωνα με τον ίδιο, αλλαγή του νόμου θα μπορούσε να γίνει μόνο από το βρετανικό Κοινοβούλιο, με την ευθύνη να ανήκει στους βουλευτές και όχι στη διοίκηση του μουσείου.
Γλυπτά Παρθενώνα: Η θέση της Ελλάδας και η διαφωνία για τον δανεισμό
Η ελληνική θέση παραμένει διαφορετική από εκείνη που περιγράφει ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου.
Μητσοτάκης στον Guardian: «Ας επανενώσουμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα»
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει απορρίψει το ενδεχόμενο μιας ρύθμισης που θα οδηγούσε την Ελλάδα να αναγνωρίσει την κυριότητα των Γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο ή να αποδεχθεί την επιστροφή τους ως δανεισμό.
Σε άρθρο γνώμης του στην εφημερίδα «The Guardian», ο κ. Μητσοτάκης διατύπωσε τη θέση της ελληνικής πλευράς ως εξής:
Βρετανικό Μουσείο: Η πρόταση που κατέθεσε για τα Γλυπτά του Παρθενώνα
«Η Ελλάδα δεν μπορεί να δεχτεί καμία ρύθμιση που θα την υποχρέωνε να αναγνωρίσει την κυριότητα των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο ούτε ένα σχέδιο που θα σήμαινε ότι θα ''δανειζόμασταν'' τμήματα του δικού μας μνημείου».
Η διαφωνία δεν αφορά, συνεπώς, μόνο στον τόπο έκθεσης των Γλυπτών. Αγγίζει τον πυρήνα της ελληνικής διεκδίκησης: την επανένωση των τμημάτων ενός ενιαίου μνημείου και το καθεστώς υπό το οποίο αυτά θα επιστρέψουν στην Αθήνα.
Η θέση του Βρετανικού Μουσείου για την προέλευση των Γλυπτών
Στη συνέντευξη, ο Αλέξης Παπαχελάς θέτει στον Όσμπορν το ζήτημα της νομιμότητας της μεταφοράς των Γλυπτών από τον λόρδο Έλγιν, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με ερευνητές που έχουν μελετήσει και οθωμανικά αρχεία, δεν υπήρξε επίσημο φιρμάνι που να επιτρέπει τη μεταφορά τους.
Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου απάντησε ότι το ίδρυμα απέκτησε τα Γλυπτά από τη βρετανική κυβέρνηση, η οποία με τη σειρά της τα είχε αποκτήσει από τον λόρδο Έλγιν. Αναγνώρισε ότι ορισμένα αντικείμενα της συλλογής έχουν αμφισβητούμενο ή ευαίσθητο ιστορικό, επέμεινε, ωστόσο, στη θέση του μουσείου ότι τα Γλυπτά μεταφέρθηκαν νόμιμα στη Βρετανία.
«Ωστόσο, την ίδια ώρα, είμαστε σαφείς πως τα Γλυπτά ήρθαν νομίμως εδώ», δήλωσε.
Στη συνέχεια, επανέλαβε ότι θα επιθυμούσε να εκτίθενται και στην Αθήνα, χαρακτηρίζοντας τη σχετική τοποθέτηση ως μια νέα δημόσια δήλωση από την πλευρά του Βρετανικού Μουσείου.
Γλυπτά Παρθενώνα: Το παράδειγμα άλλων πολιτιστικών συμφωνιών
Για να υποστηρίξει το μοντέλο συνεργασίας που προτείνει, ο Όσμπορν ανέφερε συμφωνίες του Βρετανικού Μουσείου με άλλες χώρες. Μεταξύ των παραδειγμάτων που επικαλέστηκε είναι ο δανεισμός των κοσμημάτων του βασιλικού στέμματος των Ασάντι στην Γκάνα, καθώς και η συνεργασία με κυβερνήσεις για την έκθεση πολιτιστικών αντικειμένων με ιδιαίτερη ιστορική σημασία.
Γλυπτά Παρθενώνα: Υπέρ της επιστροφής τους οι Times του Λονδίνου
Αναφέρθηκε, επίσης, στον Κύλινδρο του Κύρου, τον οποίο το μουσείο έχει δανείσει στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι τέτοιου είδους συμφωνίες μπορούν να επιτρέψουν την πρόσβαση περισσότερων ανθρώπων σε σημαντικά αντικείμενα πολιτιστικής κληρονομιάς.
Κατά τον ίδιο, τα Γλυπτά του Παρθενώνα μπορούν να ενταχθούν σε μια αντίστοιχη λογική συνεργασίας, με την Αθήνα και το Λονδίνο να φιλοξενούν εκ περιτροπής μέρος του συνόλου.
Γλυπτά Παρθενώνα: «Ναι» στον δανεισμό τους από τον Τζορτζ Όσμπορν
Παράλληλα, εξήγησε ότι το Βρετανικό Μουσείο παρουσιάζει τα Γλυπτά ως μέρος μιας ευρύτερης αφήγησης για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και τη σχέση του με άλλους πολιτισμούς, ενώ το Μουσείο της Ακρόπολης εστιάζει στην ιστορία του συγκεκριμένου μνημειακού χώρου και της αθηναϊκής δημοκρατίας.
Γλυπτά Παρθενώνα: Η ανακαίνιση και το χρονοδιάγραμμα της συμφωνίας
Η επικείμενη ανακαίνιση της πτέρυγας όπου εκτίθενται τα Γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο δημιουργεί, σύμφωνα με τον Όσμπορν, μια ευνοϊκή συγκυρία για την επίτευξη συμφωνίας. Όπως ανέφερε, ακόμη και αν δεν υπάρξει συμφωνία, τα Γλυπτά θα συνεχίσουν να εκτίθενται δημόσια σε άλλο χώρο του μουσείου κατά τη διάρκεια των εργασιών.
Γλυπτά Παρθενώνα: Υπέρ της επιστροφής τους ο βρετανικός λαός
Ο ίδιος επεσήμανε ότι αντίστοιχα μεγάλης κλίμακας έργα ανακαίνισης πραγματοποιούνται και στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα.
Ο Όσμπορν, ο οποίος έχει ήδη συμπληρώσει πέντε χρόνια ως πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και έχει ακόμη τρία χρόνια θητείας, έθεσε ως προσωπικό στόχο την επίλυση του ζητήματος μέσα σε αυτό το διάστημα.
«Το ελπίζω. Ειλικρινά το ελπίζω. Συμμετέχω στη συζήτηση με καλή πίστη. Θα ήθελα να καταλήξουμε σε μια συμφωνία και νομίζω ότι η χρονική συγκυρία είναι καλή», κατέληξε.