Απόφαση-σταθμό για την πρώτη κατοικία αποτελεί η απόφαση του 5ου τμήματος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του ανθρώπου (ΕΔΔΑ).

Το ΕΔΔΑ, με αφορμή προσφυγή ενός ζευγαριού Βουλγάρων για οποίο εκδόθηκε απόφαση κατεδάφισης της κατοικίας τους, θέσπισε την πλήρη προστασία της πρώτης κατοικίας ακόμα κι αν αυτή είναι αυθαίρετη!

Όπως αποφάσισε το δικαστήριο του Στρασβούργου, για το δικαστήριο του Στρασβούργου και για να μην παραβιάζεται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση, το «πράσινο φως» για την κατεδάφιση της αυθαίρετης, αλλά μοναδικής κύριας κατοικίας δεν μπορεί να δοθεί, εάν δεν έχουν ληφθεί υπόψη τα εξής στοιχεία:

Α) εάν η κατοικία χτίστηκε παράνομα

Β) εάν τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα το γνώριζαν

Γ) ποια ήταν η φύση και η έκταση της παρανομίας

Δ) ποιο είναι το ειδικό δημόσιο συμφέρον που εξυπηρετεί η κατεδάφιση

Ε) εάν υπάρχει άλλη διαθέσιμη εναλλακτική κατάλληλη κατοικία για τα πρόσωπα που θίγονται

ΣΤ) εάν υφίστανται λιγότερο επαχθείς τρόποι για την αντιμετώπιση του θέματος.

Το ιστορικό της υπόθεσης

Η προσφεύγουσα έχτισε με τον σύζυγό της, σε ένα οικόπεδο 625 τ.μ. (στην ιδιοκτησία της είχαν περάσει τα 484 τ.μ.) ένα ακίνητο, το 2004. Ξόδεψαν όλες τις οικονομίες τους για να φτιάξουν αυτό το σπίτι, χωρίς ωστόσο να εκδώσουν οικοδομική άδεια. Δύο χρόνια αργότερα οι συνιδιοκτήτες του οικοπέδου προσέφυγαν στα δικαστήρια, αντιδρώντας στην ανέγερση του κτίσματος. Η γυναίκα ήταν άνεργη, με μόνη πηγή εισοδήματος κάποια μεροκάματα που έκανε σε παραθεριστικές κατοικίες, ενώ ο σύζυγός της είχε υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου, ήταν ανίκανος προς εργασία και λάμβανε σύνταξη αναπηρίας. Το μόνο περιουσιακό του στοιχείο ήταν ένα οικόπεδο, το οποίο πούλησε 1.200 λέβα (614 ευρώ) για να αγοράσουν ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο.

Το 2011 δημοτικοί υπάλληλοι, υποκινούμενοι από συνιδιοκτήτες, ξεκίνησαν τη διαδικασία επιθεώρησης του σπιτιού, προκειμένου να χαρακτηριστεί παράνομο και να γίνει η κατεδάφισή του. Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο επικεφαλής του περιφερειακού γραφείου της αρμόδιας διεύθυνσης έκρινε ότι το σπίτι είχε ανεγερθεί παράνομα και πρέπει να κατεδαφιστεί. Η γυναίκα δεν προέβαλε κάποιο επιχείρημα για το αντίθετο και ως εκ τούτου μόλις η απόφαση οριστικοποιείτο η προσφεύγουσα όφειλε να συμμορφωθεί. Εάν δεν το έπραττε, οι Αρχές θα της το επέβαλλαν.

Τα «πηγαινέλα» στα δικαστήρια και στα περιφερειακά γραφεία διήρκεσαν μέχρι το 2015, με τις βουλγαρικές Αρχές να αναζητούν εναλλακτική στέγη για το ζευγάρι. Τότε ήταν που αποφάσισαν να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

 

Tags: