Η Ελλάδα μπορεί να έχει επιστρέψει σε τροχιά ανάπτυξης και να αποσπά θετικά σχόλια από τις αγορές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ωστόσο η καθημερινότητα πολλών πολιτών παραμένει δύσκολη, επισημαίνει σε εκτενές δημοσίευμά του το Bloomberg, τονίζοντας πως η οικονομική ανάκαμψη δεν έχει μεταφραστεί σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου για μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο, ακόμη και νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στο αυξημένο κόστος ζωής, με αποτέλεσμα οι καλοκαιρινές διακοπές να μετατρέπονται πλέον σε «άπιαστη πολυτέλεια» για πολλούς Έλληνες.
Ανάπτυξη στην οικονομία, πίεση στα νοικοκυριά
Το Bloomberg σημειώνει ότι η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ενώ η χώρα εμφανίζει πλεονασματικό προϋπολογισμό και αναμένεται σύντομα να πάψει να είναι η πιο χρεωμένη οικονομία της Ευρώπης.
Χωρίς διακοπές φέτος οι μισοί Έλληνες – Δεν μπορούν να καλύψουν τα έξοδα
Παρά τα θετικά μακροοικονομικά στοιχεία, η εικόνα για τα νοικοκυριά είναι διαφορετική. Ο πληθωρισμός παραμένει από τους υψηλότερους στην Ευρωζώνη, ενώ ο μέσος ετήσιος μισθός – περίπου 18.000 ευρώ – εξακολουθεί να βρίσκεται σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μαζί με τη Βουλγαρία, η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ σε όρους αγοραστικής δύναμης και κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ εμφανίζει και από τα υψηλότερα ποσοστά πολιτών που κινδυνεύουν από φτώχεια ή κοινωνικό αποκλεισμό.
Η ακρίβεια στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης
Με φόντο τις επόμενες εκλογές, που αναμένονται έως το καλοκαίρι του 2027, η αντιμετώπιση της ακρίβειας αποτελεί βασική προτεραιότητα για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Μητσοτάκης για Κτηματολόγιο: Μία εκκρεμότητα 200 ετών επιλύθηκε
Το Bloomberg αναφέρεται στις φορολογικές ελαφρύνσεις, στα μέτρα στήριξης για την ενέργεια και τα τρόφιμα, αλλά και στην πλατφόρμα «posokanei», που στόχο έχει τη σύγκριση τιμών και την ενίσχυση της διαφάνειας στην αγορά.
Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση που επικαλείται το δημοσίευμα, μόλις το 7% των πολιτών δήλωσε ότι η οικονομική του κατάσταση βελτιώθηκε μέσα στο προηγούμενο έτος.
Στέγαση: Το μεγάλο βάρος για τα ελληνικά νοικοκυριά
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο στεγαστικό πρόβλημα. Το 2024, οι Έλληνες δαπάνησαν κατά μέσο όρο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για έξοδα στέγασης, ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε περίπου ένα στα τρία νοικοκυριά, το κόστος στέγασης ξεπέρασε το 40% του εισοδήματος, γεγονός που καταδεικνύει τη μεγάλη επιβάρυνση από τα ενοίκια και τις αυξήσεις στις τιμές ακινήτων.
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, αποδίδει το πρόβλημα στην περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα που ακολούθησε την κρίση του 2010.
«Υπάρχει υστέρηση στην προσφορά κατοικιών, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένες περιοχές και για ακίνητα με τα κατάλληλα χαρακτηριστικά», ανέφερε χαρακτηριστικά στο Bloomberg.
Οι μισθοί δεν ακολουθούν το κόστος ζωής
Το δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι η ελληνική κρίση χρέους κόστισε σχεδόν το 25% του ΑΕΠ της χώρας και οδήγησε σε δραστική υποχώρηση του βιοτικού επιπέδου.
Παρότι οι μισθοί αυξήθηκαν περίπου 12% την περίοδο 2019-2024, οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν περισσότερο από 16% στο ίδιο διάστημα, εξανεμίζοντας μεγάλο μέρος των αυξήσεων.
Ο Νίκος Βέττας επισημαίνει ότι οι αυξήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια και στέγαση συνεχίζουν να πιέζουν σημαντικά τα νοικοκυριά, χωρίς να διαφαίνεται άμεση αποκλιμάκωση.
Τουρισμός και φοροδιαφυγή
Το Bloomberg συνδέει επίσης την ακρίβεια με δύο διαχρονικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας: τη φοροδιαφυγή και την έντονη εξάρτηση από τον τουρισμό.
Όπως αναφέρεται, οι καταναλωτικές δαπάνες στην Ελλάδα εμφανίζονται υψηλότερες σε σχέση με αρκετές χώρες της ΕΕ, γεγονός που υποδηλώνει ύπαρξη αδήλωτων εισοδημάτων.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, εκτιμά ότι η φοροδιαφυγή αντιστοιχεί στο 20%-21% του ελληνικού ΑΕΠ, όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη κυμαίνεται μεταξύ 15% και 17%.
Παράλληλα, ο τουρισμός – που αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της ελληνικής οικονομίας – συμβάλλει στην άνοδο των τιμών, ιδιαίτερα στα νησιά και στους δημοφιλείς προορισμούς, αυξάνοντας τα ενοίκια αλλά και το κόστος αγαθών και υπηρεσιών.
Για πολλούς Έλληνες, καταλήγει το Bloomberg, οι διακοπές που κάποτε θεωρούνταν δεδομένες αποτελούν πλέον μια δύσκολα προσιτή επιλογή.