Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα νοικοκυριά σε όλα τα κράτη-μέλη να είναι σε θέση να καλύψουν βασικές ανάγκες για τουλάχιστον 72 ώρες σε περίπτωση σοβαρής κρίσης. Στόχος της οδηγίας δεν είναι να ενισχύσει την ετοιμότητα απέναντι σε καταστάσεις που μπορεί να διαταράξουν την καθημερινότητα όλων.
Η συζήτηση για το κιτ επιβίωσης 72 ωρών εντάθηκε όταν, στις 3 Νοεμβρίου 2026, η Κομισιόν παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές για την προετοιμασία του πληθυσμού σε έκτακτες συνθήκες.
Από τη Σουηδία και τη Φινλανδία έως τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, η κατεύθυνση είναι κοινή: κάθε σπίτι χρειάζεται ένα ελάχιστο απόθεμα προμηθειών και έναν βασικό σχεδιασμό για ώρα ανάγκης. Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με τις αλλεπάλληλες δοκιμασίες των τελευταίων ετών, που ανέδειξαν αδυναμίες στις υποδομές και στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Eurostat: Το 87% των Ελλήνων δυσκολεύεται να βγάλει τον μήνα
Η Επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείρισης Κρίσεων, Hadja Lahbib, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει άμεση απειλή. Όπως είπε η ίδια, «η ουσία δεν είναι να ζούμε με τον φόβο του απρόοπτου, αλλά να γνωρίζουμε από πριν το σχέδιο εκκένωσης της γειτονιάς μας και το σημείο συγκέντρωσης, και να έχουμε έτοιμο ένα σακίδιο με τα απαραίτητα. Στο τέλος της ημέρας, η πρόληψη είναι η πιο ουσιαστική μορφή ηρεμίας».
Τι πρέπει να περιλαμβάνει το κιτ επιβίωσης 72 ωρών
Ο οδηγός που προωθεί η Κομισιόν στηρίζεται στην ιδέα μιας τσάντας άμεσης φυγής, η οποία θα επιτρέψει σε ένα άτομο ή μια οικογένεια να ανταποκριθεί στις πρώτες ανάγκες αν χρειαστεί να παραμείνει χωρίς βοήθεια ή να απομακρυνθεί γρήγορα από το σπίτι.
Πόσα μετρητά να έχουμε στο σπίτι για τις 72 ώρες έκτακτης ανάγκης
Στην τσάντα αυτή προτείνεται να υπάρχουν:
- τουλάχιστον 2-3 μικρά μπουκαλάκια νερό,
- μπάρες δημητριακών, ξηρούς καρπούς, κονσέρβες με ενσωματωμένο άνοιγμα και άλλες τροφές που διαρκούν καιρό και είναι υψηλής ενέργειας,
- ένα πολυεργαλείο (που να λειτουργεί ως μαχαίρι και ανοιχτήρι),
- ατομικό φαρμακείο με το βασικό σετ πρώτων βοηθειών, όπως είναι οι γάζες, οι επίδεσμοι, τα τσιρότα, το αντισηπτικό, το αιμοστατικό, τα παυσίπονα, τα αντιπυρετικά και τα αντισταμινικά και την όποια φαρμακευτική αγωγή λαμβάνουμε, συν είδη προσωπικής υγιεινής και φροντίδας (μαντηλάκια, αντισηπτικό χεριών, χαρτομάντιλα, μάσκες υψηλής προστασίας για σκόνη, καπνό ή/και ιούς),
- φακό (ιδανικά κεφαλής, ώστε να είναι ελεύθερα τα χέρια), εφεδρικές μπαταρίες, φορτισμένο powerbank και τα καλώδια φόρτισης, μικρό φορητό ραδιόφωνο για να ενημερωνόμαστε για τις εξελίξεις εάν δεν υπάρχει internet, μια σφυρίχτρα για να βοηθήσει στον εντοπισμό μας από σωστικά συνεργεία,
- ταυτότητες, διαβατήρια, βιβλιάρια υγείας, στοιχεία επικοινωνίας συγγενών γραμμένα σε χαρτί (για την περίπτωση που τελειώσει η μπαταρία στο κινητό), αντίγραφα σημαντικών συμβολαίων και ιατρικών γνωματεύσεων και μετρητά, αφού αν δεν υπάρχει ρεύμα, δεν υπάρχουν και ΑΤΜ ή POS. Βάζουμε όλα τα παραπάνω σε μια αδιάβροχη θήκη.
- μια αλλαξιά ρούχα, μια ισοθερμική κουβέρτα και ένας αναπτήρας ή σπίρτα.
Πέρα από την τσάντα έκτακτης ανάγκης, η Κομισιόν συστήνει κάθε σπίτι να έχει σε εύκολα προσβάσιμο σημείο βασικές προμήθειες για τρία 24ωρα. Για το νερό, η οδηγία αναφέρει περίπου 2 λίτρα την ημέρα ανά άτομο για τρεις ημέρες. Στα τρόφιμα προτείνονται επιλογές μακράς διάρκειας που μπορούν να καταναλωθούν άμεσα, χωρίς μαγείρεμα, όπως κονσέρβες, μπάρες δημητριακών και ξηροί καρποί.
Αυτονομία 72 ωρών: Νέες οδηγίες της ΕΕ για την αντιμετώπιση κρίσεων
Γιατί η ΕΕ επιμένει στην ετοιμότητα 72 ωρών
Η ευρωπαϊκή σύσταση δεν αφορά μόνο σενάρια πολεμικής κρίσης. Η λογική της βασίζεται σε ένα ευρύτερο φάσμα απειλών, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμοί, βιομηχανικά ατυχήματα, διακοπές ρεύματος, προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και κυβερνοεπιθέσεις. Η εμπειρία της πανδημίας, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι φυσικές καταστροφές και οι πρόσφατες δυσλειτουργίες σε κρίσιμες υποδομές ενίσχυσαν την ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία σε επίπεδο πολιτών.
Η στρατηγική Preparedness Union της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2025, έθεσε ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ετοιμότητας όχι μόνο των κρατικών μηχανισμών, αλλά και των ίδιων των κοινωνιών. Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερα νοικοκυριά μπορούν να σταθούν προσωρινά στα πόδια τους, τόσο πιο γρήγορα μπορούν οι αρμόδιες αρχές να κατευθύνουν δυνάμεις και πόρους σε όσους έχουν άμεση ανάγκη.
Οι 72 ώρες επιλέχθηκαν ως ένα ελάχιστο διάστημα αυτονομίας. Σε ένα σοβαρό περιστατικό, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης μπορεί να δεχθούν ισχυρή πίεση και να χρειαστεί χρόνος για την αποκατάσταση υποδομών, την οργάνωση παροχής βοήθειας και τη διανομή βασικών αγαθών. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει πρόβλεψη για επερχόμενη καταστροφή ούτε παραδοχή ότι η βοήθεια θα καθυστερήσει υποχρεωτικά τρεις ημέρες. Πρόκειται για ένα κατώτατο επίπεδο προετοιμασίας.