Πόλεμος Ιράν: Πλέουμε σε αχαρτογράφητα νερά
Μετά από αυτόν τον πόλεμο, τίποτα δε θα είναι πια ίδιο
«Ποτέ, ποτέ, ποτέ μην πιστεύετε ότι κανένας πόλεμος θα είναι ομαλός και εύκολος… Πάντα να θυμάστε, οσοδήποτε σίγουροι κι αν είστε πως μπορείτε να νικήσετε εύκολα, ότι δε θα γινόταν πόλεμος αν και η άλλη πλευρά δε σκεπτόταν ότι έχει επίσης την ευκαιρία να νικήσει». Αυτή η φράση του Ουίνστον Τσώρτσιλ, ίσως να είχε φανεί χρήσιμη στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αν κάποιος από τους συνεργάτες του είχε φροντίσει να του την θυμίσει όταν συσκέπτονταν για να αποφασίσουν την επίθεση στο Ιράν σε συνεργασία με το Ισραήλ.
Όσο κι αν θαυμάζει ο κ. Τραμπ τον Τσώρτσιλ, δεν πιστεύω ότι θα τον απέτρεπε μια υπενθύμιση των λόγων του, απλώς θα τον βοηθούσε να το σκεφθεί περισσότερο πριν δηλώσει ότι «αυτός ο πόλεμος θα έχει τελειώσει σε 3-4 εβδομάδες» ή πριν τον χαρακτηρίσει «εκδρομή». Πολύ πιθανό, τα πράγματα να συμβούν όπως τα έχει προαναγγείλει. Δε θα εκπλαγώ αν τις επόμενες ημέρες βγει στον κήπο του Λευκού Οίκου και κηρύξει τον τερματισμό του πολέμου, έτσι ξαφνικά. Όσο ξαφνικά ανακοίνωσε και την έναρξή του.
Νομίζω πως ήδη προετοιμάζει το έδαφος και αναζητά τρόπο για να βγει από το αδιέξοδο. Γι' αυτό άλλωστε δεν εξέπληξε κανέναν όταν σήμερα με ανάρτησή του ανακοίνωσε πως έδωσε εντολή να σταματήσουν για πέντε ημέρες οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «πολύ καλές και παραγωγικές διαπραγματεύσεις». Κι ας τον διαψεύδει το Ιράν.
Ο Τραμπ «παγώνει» τα στρατιωτικά χτυπήματα εναντίον του Ιράν για 5 μέρες
Το επιτελείο του αλλά και ο ίδιος δηλώνουν σε όλους τους τόνους πως μετά τα χιλιάδες πλήγματα που από αέρος έχουν εξαπολύσει οι δυνάμεις του αμερικανικού και ισραηλινού στρατού σε στόχους στο Ιράν, οι δυνατότητές των Φρουρών της Επανάστασης έχουν περιοριστεί σημαντικά. Επίσης η ηγεσία του καθεστώτος έχει υποστεί σημαντικές απώλειες.
Με τη λογική του προέδρου Τραμπ αυτά αρκούν.
ΗΠΑ και Ισραήλ βρίσκονται κοντά στην υλοποίηση των στόχων τους
Το ερώτημα είναι γιατί αφού έτσι αξιολογούν τα πράγματα, φτάνουν στην περιοχή όλο και περισσότερες δυνάμεις και μάλιστα σύμφωνα με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα ετοιμάζονται να στείλουν χερσαίες και ειδικές δυνάμεις για να επιχειρήσουν στο έδαφος του Ιράν, είτε για να αφαιρέσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο, είτε για να συμβάλουν στην ανατροπή του καθεστώτος.
H μάχη θεωρητικά ήταν εκ των προτέρων κερδισμένη. Ο πόλεμος όμως;
Το Ιράν δε διέθετε αεροπορία και οι όποιες δυνατότητές του για αεράμυνα καταστράφηκαν κατά δήλωση Αμερικανών και Ισραηλινών στον πόλεμο των 12 ημερών το 2025. Οι Ιρανοί όμως ήταν έτοιμοι για έναν διαφορετικό πόλεμο. Διέθεταν χιλιάδες πυραύλους και πολύ περισσότερα φθηνά ντρόουν, φονικά εργαλεία, ικανά να πλήξουν τις χώρες συμμάχους των ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Το Ιράν πέρασε στην επίθεση και ο πόλεμος έγινε παγκόσμια υπόθεση
Για να μιλήσουμε με ποδοσφαιρικούς όρους το Ιράν δεν κλείστηκε στη άμυνα. Πέρασε στην επίθεση ακολουθώντας μια άλλη συμβουλή του Τσώρτσιλ ειπωμένη μεν το 1922, αλλά πάντα επίκαιρη:
Σ’ έναν εναέριο πόλεμο, η μεγαλύτερη μορφή άμυνας θα είναι αναμφίβολα η επίθεση.
Ο στόχος του Ιράν προφανής. Χτυπώντας τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου και κλείνοντας τα στενά του Ορμούζ απ’ όπου περνάει το 20% των παγκόσμιων αναγκών σε πετρέλαιο και το 17% φυσικού αερίου, ο πόλεμος παύει να είναι μια περιφερειακή σύγκρουση. Γίνεται παγκόσμια υπόθεση. Ο πλανήτης μοιράζεται σε εχθρούς και φίλους. Κι ο καθένας καλείται να τοποθετηθεί με βάση τα εθνικά του συμφέροντα.
Το καθεστώς της Τεχεράνης έχει χάσει μεν τη μάχη, αλλά παλεύει να μη χάσει τον πόλεμο. Επιδιώκει να διασπάσει τους συμμάχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ πιστεύοντας ότι έτσι δε θα αναγκαστεί να παραδοθεί άνευ όρων όπως ζήτησε ο πρόεδρος Τραμπ. Και μέχρι τώρα φαίνεται να τα καταφέρνει.
Το μάθημα του Θουκυδίδη: "Μην προδίδεις τους συμμάχους σου"
Αν ο Πρόεδρος Τραμπ είχε διαβάσει έστω λίγες σελίδες Θουκυδίδη, θα γνώριζε το πάθημα των Αθηναίων μετά τη μετατροπή της συμμαχίας της Δήλου σε Αθηναϊκή ηγεμονία και θα εδιδάσκετο από αυτό.
Όσο ισχυρός κι αν είσαι, χωρίς συμμάχους δεν μπορείς να κερδίσεις κάποιον που έχει μάθει να ζει σε ανελεύθερο καθεστώς και στερήσεις. Εδικά αν πρόκειται για μια χώρα 90 εκατομμυρίων ανθρώπων όπως είναι το Ιράν.
Το κυριότερο, ο κόσμος της δημοκρατικής και φιλελεύθερης διακυβέρνησης είναι ισχυρός κι ελκυστικός, στο βαθμό που οι αρχές του είναι σεβαστές στην κοιτίδα του. Όταν αυτές οι αξίες προσβάλλονται και αμφισβητούνται από τους θεματοφύλακες, τότε χάνουν τη λάμψη τους και δημιουργούν ρήγματα που υποσκάπτουν τα θεμέλια του οικοδομήματος.
Οι ΗΠΑ έμειναν μόνες τους με το Ισραήλ σε αυτή τη μάχη με δική της ευθύνη (βλέπε δασμούς, απειλές σε Ευρώπη και Καναδά, απειλές για κατάληψη της Γροιλανδίας κλπ.).
Πραγματική απειλή το καθεστώς της Τεχεράνης
Κι όμως στη βάση της σύγκρουσης τα γεγονότα δείχνουν ότι ο πρόεδρος Τραμπ είχε δίκιο όταν έλεγε πως το Ιράν δυνητικά ήταν απειλή για την παγκόσμια ασφάλεια. Από τη στιγμή που διαθέτει πυραύλους με βεληνεκές πάνω από 2.600 μίλια που μπορούν να πλήξουν εκτός από τους γειτονές του ακόμη και ευρωπαικές πρωτεύουσες και ενδεχομένως σε λίγο θα ήταν έτοιμο να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα, ήταν απειλή.
Στον βαθμό μάλιστα που η ρητορική της ιρανικής ηγεσίας του έναντι του Ισραήλ οδηγούσε εύκολα στο συμπέρασμα ότι οι απειλές του δεν ήταν κούφια λόγια, ο κίνδυνος ήταν υπαρκτός και αδιαμφισβήτητος.
Επίσης είναι γεγονός ότι το καθεστώς καταπιέζει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της χώρας και εκτελεί δια απαγχονισμού όποιον εκφράζει διαφορετική άποψη.
Ο πρόεδρος Τραμπ όμως έχασε τον στόχο του όταν έμπλεξε σε μια σύγκρουση που θυμίζει ένα επικίνδυνο σπιράλ που τραβάει την ανθρωπότητα όλο και πιο βαθιά μέσα στη δίνη ενός πολέμου χωρίς ορατή διέξοδο και τείνει να μετατραπεί σε μια οικονομική κρίση με ασύλληπτες επιπτώσεις.
Τίποτα πλέον δε θα είναι όπως παλιά. Πλέουμε σε αχαρτογράφητα νερά.