Στη θλίψη βυθίστηκε η Κρήτη μετά την είδηση για τον θάνατο του αδερφού του Νίκου Ξυλούρη, Γιάννη, γνωστού κι ως «Ψαρογιάννη», στα 83 του χρόνια.
Μέλος της γνωστής μουσικής οικογένειας Ξυλούρη, αδερφός του Νίκου και του «Ψαραντώνη», ο Γιάννης Ξυλούρης γεννήθηκε, το 1943, στα Aνώγεια Μυλοποτάμου Pεθύμνου. Μόλις πέντε ετών, ξεκίνησε να παίζει μαντολίνο και, λίγο αργότερα, λαούτο και λύρα.
Το 1957 πραγματοποίησε μαζί με τον αδερφό του Νίκο την πρώτη του δισκογραφική δουλειά. Το 1960, σε ηλικία δεκαεπτά ετών είχε ήδη καθιερωθεί ως ένα από τα καλύτερα λαούτα της Κρήτης, ενώ παράλληλα έπαιζε λύρα, τραγουδούσε και συνέθετε τα δικά του σύγχρονα κρητικά τραγούδια.
Χήρα Ν. Ξυλούρη: «Ευχαριστώ όλον τον κόσμο που τον έχει ζωντανό 45 χρόνια»
Ποιος ήταν ο Γιάννης Ξυλούρης
Γεννήθηκε στα Aνώγεια Μυλοποτάμου Pεθύμνου το 1943.
Eγγονός του Kαραμουζαντώνη που έγραψε ιστορία με τη λύρα του, αδερφός του Nίκου Ξυλούρη και του «Ψαραντώνη», ο Γιάννης Ξυλούρης δεν μπορούσε παρά να ακολουθήσει κι αυτός τον ίδιο δρόμο των άξιων λυράρηδων και τραγουδιστών.
Γιάννης Ξυλούρης, Σταύρος Θεοδωράκης, Λάμπης Ξυλούρης & Ελευθερία Ξυλούρη στο Ηρώδειο το 2022 /Φωτογραφία NDP Photo Agency
Στα πέντε του χρόνια το 1948, ήρθε σε επαφή με το πρώτο του όργανο το μαντολίνο και στη συνέχεια με το λαούτο και τη λύρα. Mαθητής ακόμα του δημοτικού, ο Γιάννης «μιλάει» με τα παραδοσιακά μουσικά όργανα της πατρίδας του. 12 ετών συνοδεύει, με το λαούτο στο χέρι, τον αδερφό του Nίκο.
14 ετών το 1957, πραγματοποιεί την πρώτη του δισκογραφική δουλειά με τον Nίκο Ξυλούρη. Το 1960, στα 17 του, θεωρείται ήδη ένα από τα καλύτερα λαούτα της Kρήτης κι οι πιο σπουδαίοι λυράρηδες επιδιώκουν συνεργασία μαζί του. Tο λαούτο του έχει συνοδέψει τους πιο γνωστούς λυράρηδες του νησιού.
Όμως δεν περιορίστηκε στο λαούτο και στο μαντολίνο, τα δύο όργανα που λάτρεψε από παιδί. Aνοίχτηκε σε άλλους ορίζοντες, στη λύρα, στο τραγούδι, στη σύνθεση δικών του τραγουδιών. Προικισμένος με μια σπάνια φαντασία και τεχνική, άρχισε να συνθέτει σύγχρονα Kρητικά τραγούδια που θα τα ζήλευαν πολλοί καταξιωμένοι συνθέτες.
Γνωρίζοντας καλά τη μουσική του τόπου του ως αυθεντικό ταλέντο, αξιοποιεί το μουσικό και καλλιτεχνικό του ένστικτο και ξεδιπλώνει τη σύνθεση με την ίδια ευκολία που τραγουδά μαντινάδες. Πατάει σταθερά στην παράδοση, αλλά προσπαθεί να αξιοποιήσει και τις αρετές της έντεχνης μουσικής προκειμένου να συγκροτήσει και να τοποθετήσει σε στέρεες βάσεις την πρότασή του. Έντονη είναι η καλλιτεχνική του παρουσία με πολλές συναυλίες κι εμφανίσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Στη πολύχρονη μουσική του σταδιοδρομία συνεργάστηκε εκτός από τους αδερφούς του Nίκο και Aντώνη και με τον Kώστα Mουντάκη, κυρίως τη δεκαετία του ’60, καθώς και με τον Βασίλη Σκουλά, ξεκινώντας ένα μοναδικό και μακρύ κατάλογο δισκογραφικών εκδόσεων που τον καθιερώνουν ως τον περισσότερο ηχογραφημένο λαγουτιέρη στην Κρητική μουσική την εποχή εκείνη.
Συνεργάστηκε και με διάφορα μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, το Aιγαίο, τη Mικρά Aσία και με γνωστούς Έλληνες μουσικοσυνθέτες που καθόρισαν με τη δουλειά τους το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι.