Ενώ οι συνολικές γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν σημαντικά κατά 30%, σύμφωνα με νέα έρευνα, οι γεννήσεις από γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω αυξήθηκαν κατά 5 φορές από το 1990.
Εγκεφαλικό επεισόδιο: Χαμηλότερος ο κίνδυνος για γυναίκες με τρία παιδιά
Η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα αντιπροσωπεύει πλέον πολύ μεγαλύτερο ποσοστό του συνόλου, αφού μόλις από το 1,8% στις αρχές της δεκαετίας του '80, «εκτινάχθηκε» το 2023-2024 σε ποσοστό άνω του 10%. Την ίδια περίοδο, οι γεννήσεις από γυναίκες ηλικίας 30 έως 39 χρόνων σχεδόν διπλασιάστηκαν, ενώ οι γεννήσεις από τις ηλικιακές ομάδες κάτω των 20 και 20 έως 29 ετών μειώθηκαν αισθητά.
Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα ήρθαν έπειτα από μελέτη του κ. Βύρωνα Κοτζαμάνη, Ομότιμου Καθηγητή Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και Διευθυντή του Ινστιτούτου Ερευνών και Μελετών Δημογραφίας (ΙΔΕΜ).
Οι γεννήσεις από γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω αυξήθηκαν κατά 5 φορές από το 1990, την ώρα που οι συνολικές γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν σημαντικά / Φωτογραφία: Unsplash.com
Τι οδηγεί την «έκρηξη» γεννήσεων σε γυναίκες ηλικιών 40+ στην Ελλάδα;
Η έρευνα εξετάζει κατά πόσο επηρεάζει ο δείκτης γονιμότητας των γυναικών ηλικίας 40-49 τα τρέχοντα ετήσια στοιχεία, τα οποία ξεπερνούν μόλις τα 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, συγκριτικά με 30 χρόνια πριν. Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Κοτζαμάνη, οι απαντήσεις είναι ξεκάθαρες. «Ο βασικός παράγοντας αυτής της έκρηξης είναι η καθυστερημένη ηλικία τεκνοποίησης. Ωστόσο, τα τελευταία 20 χρόνια, δύο άλλοι παράγοντες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο: η αυξανόμενη αριθμητική και αναλογική παρουσία γυναικών ηλικίας 40 και άνω στον αναπαραγωγικό πληθυσμό, καθώς και οι εξελίξεις στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγική τεχνολογία (ART), την οποία αξιοποιεί όλο και μεγαλύτερος αριθμός ζευγαριών».
Υπογεννητικότητα: Γιατί μειώνονται οι γεννήσεις - Τι αναφέρει μελέτη
«Παρόλα αυτά, ενώ η συμβολή των γεννήσεων από γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω στα ετήσια ποσοστά γονιμότητας αυξάνεται, παραμένει σχετικά περιορισμένη, αντιπροσωπεύοντας λιγότερο από 8% αυτών των δεικτών», συμπλήρωσε ο κ. Κοτζαμάνης.
Επιπλέον, ο καθηγητής τονίζει ότι οι εξελίξεις και η διευρυμένη πρόσβαση στην υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (ART) δε θα οδηγήσουν σε αύξηση των γεννήσεων για γυναίκες άνω των 40 τις επόμενες δεκαετίες, ακόμη κι αν η μέση ηλικία τεκνοποίησης συνεχίσει να αυξάνεται.
Αυτό συμβαίνει επειδή ο συνολικός πληθυσμός των γυναικών σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά (συγκεκριμένα κατά 35%) μεταξύ 2025 και 2060, πέφτοντας από 770.000 που είναι σήμερα σε 505.000. Κατά συνέπεια, αυτές οι γεννήσεις θα έχουν περιορισμένη επίδραση στη συνολική γονιμότητα των παιδιών που γεννήθηκαν μετά το 1980.
Ο κ. Κοτζαμάνης προειδοποίησε ότι η επιστροφή στα επίπεδα γεννήσεων της περιόδου 2011–2020 (κατά μέσο όρο 92.000 παιδιά ετησίως) είναι αδύνατη / Φωτογραφία: Unsplash.com
Ολοκληρώνοντας τις δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Κοτζαμάνης προειδοποίησε ότι η επιστροφή στα επίπεδα γεννήσεων της περιόδου 2011–2020 (κατά μέσο όρο 92.000 παιδιά ετησίως) είναι αδύνατη.
Ωστόσο, η μείωση της πτώσης των γεννήσεων και η σταδιακή ανάκαμψη αυτών, είναι εφικτή υπό δύο προϋποθέσεις:
- Τον έλεγχο της πληθυσμιακής μείωσης των γυναικών ηλικίας 25-44 χρόνων, οι οποίες αντιστοιχούν σχεδόν στο 90% των ετήσιων γεννήσεων, μέσω ενός ιδιαίτερα θετικού ισοζυγίου καθαρής μετανάστευσης
- Την αύξηση του δείκτη γονιμότητας των νεότερων γενεών. Αυτό σημαίνει την αύξηση του μέσου αριθμού παιδιών από 1,45 (για γυναίκες που γεννήθηκαν περίπου το 1985) σε 1,7-1,8 (αφορά σε όσες γεννήθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 2010), μέσω της δημιουργίας ενός εξαιρετικά υποστηρικτικού περιβάλλοντος για τις οικογένειες και τα παιδιά.
«Η δημιουργία ενός τέτοιου περιβάλλοντος θα επιβράδυνε την αύξηση της μέσης ηλικίας τεκνοποίησης και θα μείωνε τα σημερινά εξαιρετικά υψηλά ποσοστά ατεκνίας», κατέληξε ο κ. Κοτζαμάνης. «Παράλληλα, θα ενδυνάμωνε όσους επιθυμούν να αποκτήσουν δεύτερο ή τρίτο παιδί ώστε να μπορέσουν πραγματικά να εκπληρώσουν αυτή την επιθυμία».