Η Βουλή της Λιβύης ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο - Ελληνική αντίδραση
ΥΠΕΞ: Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση για το ψευδεπίγραφο μνημόνιο
Το κοινοβούλιο της Λιβύης ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση που είχε τηρήσει το 2020 απέναντι στη συμφωνία με την Τουρκία. Η απόφαση ελήφθη την Τρίτη από τη Βουλή των αντιπροσώπων της Λιβύης και αφορά το μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο, που είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 με την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης, χωρίς τη συμφωνία της κυβέρνησης της Βεγγάζης. Η κίνηση της Τρίπολης είχε φέρει στις σχέσεις της με την Ελλάδα στο ναδίρ. Στις 6 Αυγούστου 2020 η Ελλάδα απάντηση με τη σύμφωνία - καθόλα νόμιμη σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας - οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας - Αιγύπτου, την οποία υπέγραψε ο τότε ΥΠΕΞ της χώρας μας Νίκος Δένδιας με τον ομόλογό του Σάμεχ Σούκρι στο Κάιρο.
Στην Αθήνα ο γιος Χάφταρ: Συνάντηση με Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη
Την πληροφορία μετέδωσε αρχικά το Reuters, επικαλούμενο δηλώσεις δύο βουλευτών. Λίγο αργότερα, την εξέλιξη επιβεβαίωσε επίσημα ο εκπρόσωπος της Βουλής των αντιπροσώπων της Λιβύης, Αμπντάλα Μπλιχέκ, με ανάρτησή του, ανακοινώνοντας ότι το κοινοβούλιο ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Με την ίδια διαδικασία, η Βουλή αποφάσισε επίσης να ακυρώσει τις αποφάσεις του 2020, με τις οποίες είχε απορρίψει την επικύρωση των δύο μνημονίων συνεργασίας με την άγκυρα και είχε προχωρήσει σε διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Tουρκία.
Μεσόγειος και Λιβύη: τι αποφάσισε η βουλή των αντιπροσώπων
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί επίσημη μεταβολή στη θέση του σώματος που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη. Το κοινοβούλιο, που βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Βεγγάζης και συνδέεται με τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, βρισκόταν επί χρόνια σε αντιπαράθεση με την Τρίπολη και δεν είχε κυρώσει τη συμφωνία όταν αυτή υπογράφηκε.
Το νοέμβριο του 2019, η Τουρκία είχε υπογράψει το μνημόνιο με την τότε κυβέρνηση της τρίπολης, την GNA. Η συμφωνία είχε προκαλέσει έντονη αμφισβήτηση και το 2020 το κοινοβούλιο της λιβύης την είχε κηρύξει άκυρη, επιλέγοντας τότε και πολιτικό μποϊκοτάζ.
Η νέα απόφαση αλλάζει αυτή τη θεσμική γραμμή. Πλέον, η Bουλή των Aντιπροσώπων όχι μόνο ενέκρινε τη συμφωνία, αλλά κατήργησε και τις προηγούμενες αποφάσεις που είχαν ληφθεί εναντίον της συνεργασίας με την Άγκυρα.
Τουρκικά ΜΜΕ: οι πρώτες αντιδράσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Μετά την απόφαση, τουρκικά μέσα ενημέρωσης συνέδεσαν αμέσως την εξέλιξη με τον ενεργειακό και γεωπολιτικό σχεδιασμό στην περιοχή. «Η έγκριση θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για διευρυμένες τουρκικές υπεράκτιες έρευνες στα λιβυκά ύδατα» σχολίασαν τουρκικά ΜΜΕ, σε μια πρώτη αντίδραση.
Η εφημερίδα ahaber ανέφερε: «Η επικύρωση της εν λόγω συμφωνίας επαναφέρει στο προσκήνιο το μνημόν κατανόσης για την οριοθέτηση των ζωνών θαλάσσιας δικαιοδοσίας —το οποίο υπεγράφη το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης».
Από την πλευρά της, η εφημερίδα OHA έγραψε: «Η συμφωνία —την οποία η Αθήνα αγνοούσε επί χρόνια— βρίσκεται πλέον επίσημα στο τραπέζι, έχοντας λάβει την έγκριση του λιβυκού κοινοβουλίου. Μήπως έχει αλλάξει η ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο;».
Ο ιστότοπος στρατηγικών αναλύσεων Geopolitical Desk έκανε λόγο το πρωί για σημαντική πρόοδο στις σχέσεις τουρκίας – ανατολικής λιβύης.
Παρασκήνιο με Χαφτάρ, Καλίν και πιέσεις από την Άγκυρα
Στο παρασκήνιο της υπόθεσης καταγράφονται και επαφές με πολιτικοστρατιωτικά πρόσωπα της ανατολικής λιβύης. Ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, ιμπραήμ καλίν, αναμενόταν στην τρίπολη το πρωί της τρίτης για συναντήσεις με ανώτερους αξιωματούχους ασφαλείας.
Παράλληλα, όπως είχε μεταδώσει την προηγούμενη εβδομάδα ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην κωνσταντινούπολη μανώλης κωστίδης, η κυβέρνηση ερντογάν ασκούσε πιέσεις προς τον σαντάμ χαφτάρ, γιο του στρατάρχη χαλίφα χαφτάρ, με στόχο να υπάρξει επιρροή προς τον νέο πρόεδρο του λιβυκού κοινοβουλίου για την επίσημη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019.
Οι ίδιες αναφορές συνδέονται χρονικά με την απομάκρυνση του προηγούμενου προέδρου του κοινοβουλίου της λιβύης, αγκίλα σάλεχ, στοιχείο που δίνει πολιτικό βάρος στη συγκυρία της απόφασης.
Τι αλλάζει μετά την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου
Η ουσία της απόφασης είναι ότι μια συμφωνία που είχε υπογραφεί το 2019 από την Τουρκία και την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης, αλλά είχε απορριφθεί από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης, αποκτά πλέον την έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Πρόκειται για μια κίνηση που στρέφεται ευθέως κατά των συμφερόντων της Ελλάδας στην περιοχή και αποτελεί μία ακόμη τουρκική πρόκληση κατά της χώρας μας καθώς το μνημόνιο... αγνοεί την επήρεια Κρήτης και άλλων νησιών στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Το ποιος αποφάσισε, τι ενέκρινε, πού λήφθηκε η απόφαση, πότε έγινε η ανατροπή και γιατί η εξέλιξη θεωρείται κρίσιμη, προκύπτει καθαρά από τα γεγονότα: η βουλή των αντιπροσώπων της λιβύης ενέκρινε την Τρίτη το τουρκολιβυκό μνημόνιο για τις θαλάσσιες ζώνες στη μεσόγειο, ακυρώνοντας τις απορριπτικές αποφάσεις του 2020 και επαναφέροντας στο επίκεντρο μια συμφωνία που η άγκυρα και τουρκικά μέσα παρουσιάζουν ως βάση για ευρύτερες κινήσεις στην περιοχή.
ΥΠΕΞ: Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση για το ψευδεπίγραφο μνημόνιο
Σε ανακοίνωσή του το ελληνικό Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, απορρίπτει κατηγορηματικά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης και επισημαίνει ότι «η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις»
Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.
Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.
Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
Τηλεφωνικές επικοινωνίες Γεραπετρίτη με ΥΠΕΞ Αιγύπτου και Κύπρου
O υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επικοινώνησε τηλεφωνικά την Τρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Badr Abdelatty.
«Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις εξελίξεις γύρω από το Μνημόνιο Τουρκίας-Λιβύης και τις επιπτώσεις τους στην ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο», αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών στο Χ.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης συνομίλησε επίσης τηλεφωνικά με τον Κύπριο ομόλογό του Κωνσταντίνο Κόμπο. Σύμφωνα με την ανάρτηση του υπουργείου Εξωτερικών στο X, στο επίκεντρο βρέθηκαν «οι εξελίξεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι κίνδυνοι για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο».
Α.Κόστα και φον ντερ Λάιεν κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου
Με ανάρτησή τους στο Χ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταδίκασαν το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας πως «η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη».