Μπλακ άουτ ΗΠΑ: Αναβάθμιση καλωδίων χαλκού προκάλεσε το χάος στις πτήσεις
Θα αποζημιωθούν οι επιβάτες και από ποιον;
Χάος εξακολουθεί να επικρατεί στα αεροδρόμια των ΗΠΑ, σήμερα, Κυριακή, καθώς χιλιάδες επιβάτες παραμένουν εγκλωβισμένοι, αντιμετωπίζοντας νέες καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων, παρά την επαναλειτουργία του εναέριου χώρου. Το τεχνικό μπλακ άουτ που παρέλυσε το σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας για τουλάχιστον 4,5 ώρες έχει προκαλέσει ένα τεράστιο ντόμινο ανατροπών, με τις επιπτώσεις να επεκτείνονται και στα διεθνή δρομολόγια.
Νέα στοιχεία για τα αίτια της πρωτοφανούς αναστάτωσης έδωσε ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, αποκαλύπτοντας ότι το τεχνικό πρόβλημα συνδέεται με εργασίες αναβάθμισης των τηλεπικοινωνιακών υποδομών της εναέριας κυκλοφορίας.
Συγκεκριμένα, όπως είπε, κατά τη διάρκεια των εργασιών αντικατάστασης παλαιών καλωδίων χαλκού με καλώδια οπτικών ινών, ένας δρομολογητής (router) φέρεται να προκάλεσε υπερφόρτωση σε άλλα συστήματα, με αποτέλεσμα να διαταραχθούν οι επικοινωνίες με τα αεροσκάφη.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται πλέον το ενδεχόμενο να υπήρξε αστοχία κατά τις εργασίες της εταιρείας L3Harris, η οποία είχε αναλάβει τον εκσυγχρονισμό των υποδομών, ή να παρουσιάστηκε βλάβη στον εξοπλισμό.
Πώς προκλήθηκε το μπλακ άουτ
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Σον Ντάφι σε συνέντευξη Τύπου, το πρόβλημα εμφανίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών συντήρησης και αναβάθμισης του τηλεπικοινωνιακού δικτύου που υποστηρίζει τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας στις ΗΠΑ.
Η εταιρεία L3Harris, πάροχος τεχνολογικών υπηρεσιών, είχε αναλάβει την αντικατάσταση των παλαιών χάλκινων καλωδίων με σύγχρονες οπτικές ίνες, στο πλαίσιο της προσπάθειας εκσυγχρονισμού του δικτύου.
Συναγερμός στις ΗΠΑ: Καθηλώνονται όλα τα αεροσκάφη με εντολή της FAA
Όπως εξήγησε ο Αμερικανός υπουργός Μεταφορών, ένα router στον οποίο πραγματοποιούνταν εργασίες άρχισε να προκαλεί υπερφόρτωση σε άλλα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Η δυσλειτουργία δημιούργησε προβλήματα επικοινωνίας με τα αεροσκάφη, με αποτέλεσμα οι ελεγκτές να αποφασίσουν την αναστολή των απογειώσεων για λόγους ασφαλείας.
Ο Ντάφι ανέφερε ότι η αμερικανική κυβέρνηση προσπαθεί να διαπιστώσει εάν το περιστατικό προκλήθηκε από «ανικανότητα» της εταιρείας που εκτελούσε τις εργασίες ή από ελαττωματικό εξοπλισμό.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ διέθεταν ένα εξαιρετικά παλιό τηλεπικοινωνιακό σύστημα, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:
«Το καλώδιο ήταν τόσο παλιό που είχε ήδη αποφασιστεί η κατάργησή του».
Στο μικροσκόπιο η L3Harris – Τι απαντά η εταιρεία
Η εταιρεία από την πλευρά της ανακοίνωσε το Σάββατο ότι είχε ολοκληρώσει περισσότερο από το 70% των εργασιών που της είχαν ανατεθεί πριν από τη διακοπή λειτουργίας.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι συνεργάζεται με την FAA στο πλαίσιο της έρευνας για τα αίτια του περιστατικού.
Σε ανακοίνωσή της ανέφερε:
«Η L3Harris αντιμετωπίζει με τη μέγιστη σοβαρότητα την πανεθνική αναστολή απογειώσεων και τις επιπτώσεις της στους ταξιδιώτες, τις αεροπορικές εταιρείες και τις λειτουργίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας».
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αποκλείσει, με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης ή προβλήματος που σχετίζεται με ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA), Μπράιαν Μπέντφορντ, ήταν κατηγορηματικός ως προς αυτό, δηλώνοντας:
«Δεν έχουμε καμία απολύτως ένδειξη για κακόβουλη ενέργεια και καμία απολύτως ένδειξη ότι το περιστατικό σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη».
Χιλιάδες ακυρώσεις και καθυστερήσεις – 1,5 εκατ. επιβάτες επηρεάστηκαν
Παρά την άρση της αναστολής των απογειώσεων το βράδυ της Παρασκευής, η ταλαιπωρία των επιβατών δεν τελείωσε. Αντίθετα, οι αεροπορικές εταιρείες βρέθηκαν αντιμέτωπες με ένα τεράστιο επιχειρησιακό πρόβλημα, καθώς έπρεπε να διαχειριστούν τις πτήσεις που είχαν ακυρωθεί ή καθυστερήσει.
Σύμφωνα με στοιχεία από ιστοσελίδες παρακολούθησης πτήσεων, περισσότερες από 15.000 πτήσεις στις ΗΠΑ καθυστέρησαν ή ακυρώθηκαν την Παρασκευή, επηρεάζοντας περίπου 1,5 εκατομμύριο ταξιδιώτες.
Η κατάσταση παρέμεινε ιδιαίτερα δύσκολη και το Σάββατο, όταν ακυρώθηκαν περισσότερες από 5.900 πτήσεις, ενώ περίπου 7.000 παρουσίασαν καθυστερήσεις.
Η αναστάτωση δεν περιορίστηκε στις αίθουσες αναμονής των αεροδρομίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επιβάτες παρέμειναν εγκλωβισμένοι μέσα στα αεροσκάφη, στους διαδρόμους των αεροδρομίων, χωρίς να μπορούν ούτε να απογειωθούν ούτε να επιστρέψουν στις πύλες επιβίβασης.
Το πρόβλημα επηρέασε επίσης τις διεθνείς αερομεταφορές, καθώς οι ανατροπές στο αμερικανικό δίκτυο προκάλεσαν αλυσιδωτές επιπτώσεις σε δρομολόγια σε ολόκληρο τον κόσμο. Ορισμένες πτήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακυρώθηκαν, ενώ οι επιβάτες που ταξιδεύουν από και προς τις ΗΠΑ καλούνται να ελέγχουν διαρκώς την κατάσταση των πτήσεών τους.
Στο επίκεντρο οι αποζημιώσεις των επιβατών
Την ώρα που χιλιάδες ταξιδιώτες προσπαθούν να βρουν λύση για τις μετακινήσεις τους, ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των αποζημιώσεων.
Οι πολύωρες καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις έχουν προκαλέσει σημαντική ταλαιπωρία, με τους επιβάτες να αναζητούν απαντήσεις για το τι δικαιούνται και ποιος αναλαμβάνει το κόστος των ανατροπών στα ταξιδιωτικά τους σχέδια.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει σαφής ενημέρωση για ένα συνολικό πλαίσιο αποζημιώσεων που να αφορά τους εκατομμύρια ταξιδιώτες που επηρεάστηκαν.
Παράλληλα, σημαντικές αναμένονται και οι οικονομικές επιπτώσεις για τις αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν ακυρώσεις, αλλαγές δρομολογίων και πρόσθετες λειτουργικές ανάγκες.
Πότε θα επιστρέψουν στην κανονικότητα τα αεροδρόμια
Η FAA ανακοίνωσε ότι το πρόγραμμα πτήσεων στις ΗΠΑ αναμένεται να επιστρέψει στην κανονικότητα έως το τέλος της Κυριακής 15 Νοεμβρίου.
Ωστόσο, η αποκατάσταση της τεχνικής λειτουργίας των συστημάτων δεν σημαίνει ότι εξαφανίζονται αυτομάτως οι επιπτώσεις των προηγούμενων ημερών.
Οι αεροπορικές εταιρείες πρέπει να επαναφέρουν αεροσκάφη και πληρώματα στις προβλεπόμενες θέσεις τους, να οργανώσουν εκ νέου τα δρομολόγια και να εξυπηρετήσουν τους επιβάτες που έχασαν τις αρχικές πτήσεις τους.
Αυτός είναι και ο λόγος που η κατάσταση παραμένει δύσκολη, ακόμη και μετά την επαναλειτουργία του εναέριου χώρου.
Ο πρώην επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ (TSA), Τζον Πιστόλ, μιλώντας στο BBC, αναγνώρισε ότι η σχετικά γρήγορη επαναφορά του συστήματος αποτελεί θετική εξέλιξη, προειδοποιώντας ωστόσο για τον κίνδυνο επανάληψης ενός αντίστοιχου περιστατικού.
«Το γεγονός ότι κατάφεραν να επαναφέρουν το σύστημα σε λειτουργία μέσα σε τεσσεράμισι ώρες είναι θετικό νέο – δείχνει ότι το σύστημα διαθέτει ανθεκτικότητα. Ωστόσο, ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα συμβεί ξανά αύριο;», αναρωτήθηκε.
Τα 50 δισ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό και ο κίνδυνος νέου μπλακ άουτ
Το περιστατικό επαναφέρει με έντονο τρόπο τη συζήτηση για την κατάσταση των αμερικανικών αεροπορικών υποδομών και την ανάγκη συνολικής αναβάθμισής τους.
Ο Σον Ντάφι προειδοποίησε ότι ένα παρόμοιο περιστατικό θα μπορούσε να συμβεί ξανά, εάν το Κογκρέσο δεν εγκρίνει τις απαραίτητες επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει τη διάθεση 30,1 δισ. δολαρίων για τις συγκεκριμένες αναβαθμίσεις, ενώ ο υπουργός Μεταφορών έχει υποστηρίξει ότι απαιτούνται συνολικά 50 δισ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι ελλείψεις προσωπικού και η παλαιότητα του εξοπλισμού αποτελούν χρόνιες αδυναμίες του αμερικανικού δικτύου.
Η δεύτερη μεγάλη πανεθνική αναστολή μετά την 11η Σεπτεμβρίου
Η αναστολή των απογειώσεων της Παρασκευής ήταν το μεγαλύτερο περιστατικό αυτού του είδους στις ΗΠΑ μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Έκτοτε, αντίστοιχη πανεθνική αναστολή είχε επιβληθεί τον Ιανουάριο του 2023, όταν βλάβη στο σύστημα Notice to Air Missions (NOTAM), το οποίο παρέχει κρίσιμες πληροφορίες και ειδοποιήσεις στους πιλότους, οδήγησε σε προσωρινή διακοπή των πτήσεων.
Τότε, η αναστολή διήρκεσε μία ώρα και 52 λεπτά, προκαλώντας καθυστερήσεις σε περίπου 9.500 πτήσεις και ακυρώσεις περίπου 1.300.
Αυτή τη φορά, όμως, η έκταση των προβλημάτων ήταν πολύ μεγαλύτερη, με περισσότερες από 15.000 πτήσεις να επηρεάζονται μόνο την Παρασκευή.