StarLight - Κερασία Σαμαρά: «Τώρα πια, θα προτιμούσα τη σκηνοθεσία»

Ακόμα κι αν κάποιος δεν έχει παρακολουθήσει την πορεία της στο θέατρο, αλλά την έχει γνωρίσει μόνο μέσα από τους τηλεοπτικούς της ρόλους, καταλαβαίνει ότι έχει να κάνει με μία πολυσχιδή καλλιτέχνιδα.

«Επικίνδυνος οίκτος» του Stefan Zweig στο θέατρο Χώρος για 15 παραστάσεις

Εκτός από ιδιαίτερα ταλαντούχα, η Κερασία Σαμαρά είναι και μια πάρα πολύ ευγενική γυναίκα, με μια αμεσότητα που σε σκλαβώνει. Μόλις λίγες ημέρες μετά τη συνάντησή μας την είδα στη σκηνή του θεάτρου Χώρος, στην παράσταση Επικίνδυνος οίκτος, την οποία διασκεύασε και σκηνοθετεί, κρατώντας τον κομβικό ρόλο του αφηγητή.

Το χειροκρότημα τόσο για την ίδια, όσο και για τον θίασό της, ήταν εκκωφαντικό. Τυχαίο; Δε νομίζω!

Για ποιο λόγο αποφάσισες να διασκευάσεις και να σκηνοθετήσεις για πρώτη φορά στην Ελλάδα το Επικίνδυνος οίκτος του Stefan Zweig;

Ο Επικίνδυνος οίκτος υπήρξε ανέκαθεν το αγαπημένο μου μυθιστόρημα. Το έχω διαβάσει πολλές φορές στη διάρκεια της ζωής μου και κάθε φορά ανακάλυπτα κάτι εξίσου συναρπαστικό. Θέλησα να το μοιραστώ με το θεατρικό κοινό. Επίσης, τα σύννεφα του πολέμου, που πυκνώνουν πάνω από τα κεφάλια μας, μοιάζουν με εκείνα του 1939, όταν ο Zweig έγραφε το μυθιστόρημα, ως μία κραυγή αγωνίας ενάντια στην έλευση του πολέμου.

Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αυτήν τη στιγμή, η παράσταση μοιάζει πιο επίκαιρη από ποτέ. Πώς το σχολιάζεις;

Ήταν ένας από τους λόγους για τους οποίους το ανέβασα. Όλες οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες: η ευμάρεια, η μακρά περίοδος ειρήνης, η πολιτισμική ανάπτυξη, το κριμαϊκό, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η κατάλυση του διεθνούς δικαίου προσομοιάζουν με τις τότε συνθήκες που επικρατούσαν, όταν ξέσπασε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Ας διδαχθούμε απ’ αυτό, όχι ως λαοί, αλλά ως άτομα.

Υπάρχει μία ατάκα από το έργο που έχεις ξεχωρίσει; Αν ναι, για ποιο λόγο;

«Τα μεγαλύτερα εγκλήματα δε γίνονται από βαρβαρότητα, αλλά από αδυναμία», αποτελεί έναν οδηγό για να αποφεύγει κανείς τις συμφορές. Κυρίως όσον αφορά στο θύμα κι όχι στον θύτη. Η «αδυναμία» του θύματος είναι αυτή που καταστρέφει. Η αναποφαστιστικότητα, η λαχτάρα για «ηρεμία», η ανησυχία μας μήπως ταράξουμε τα «καλώς κείμενα»… Όχι, η ατομική ευθύνη πρέπει να αναλαμβάνεται πάση θυσία.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολείσαι με τη σκηνοθεσία. Πώς είναι αυτή η εμπειρία; Κάθε φορά και διαφορετική να υποθέσω…

Κάθε φορά κι άλλο ταξίδι, κι άλλος κόσμος που γεννιέται με κόπο, μέσα στα χέρια σου και που τον πλάθεις, τον διαμορφώνεις ξανά και ξανά, τον μοιράζεσαι με τους συνεργάτες και κατόπιν με το κοινό σου. Είναι συναρπαστικό και συγκινητικό.

Πόσο δύσκολο είναι να καθοδηγείς καταξιωμένος συναδέλφους όπως ο Κώστας Αρζόγλου, αλλά και οι υπόλοιποι του θιάσου;

Δεν το αντιμετωπίζω έτσι. Συνεργαζόμαστε in vivo. Οι συνάδελφοί μου εμπιστεύονται το πολύτιμο υλικό τους και μαζί το στρέφουμε προς την κατεύθυνση που εξυπηρετεί τον συγγραφέα και τη σκηνοθεσία. Ασφαλώς, η εμπειρία βοηθάει και τον σκηνοθέτη και τον ηθοποιό. Όμως, αυτό που βοηθάει ακόμη περισσότερο είναι η αθωότητα κι η περιέργεια του καλλιτέχνη απέναντι στην απροσδόκητη πορεία της σκηνοθεσίας και της παράστασης. Κι αυτό το έχουν οι ηθοποιοί του θιάσου μας. Ο Κώστας πολύ περισσότερο απ’ όλους…

Τι σε κάνει να πεις το «ναι» σε ένα κείμενο; Είναι η ποιότητα του λόγου, ο χαρακτήρας ή οι συνεργάτες;

Νομίζω ότι είναι ο συγγραφέας κι αυτό που ο πρεσβεύει. Είναι επίσης η εποχή, αλλά και το έργο του. Για παράδειγμα, ο Στρίντμπεργκ, θα μπορούσε να εκφράσει μια περίοδο ή μια κατάσταση θυμού, μ’ έναν ασφαλή τρόπο εξαίσιας έκφρασης.

Ποιο είναι το όραμα που προσπαθείς να μεταφέρεις στις παραστάσεις σου;

Θέλω να τονίσω τη δυνατότητα να μεταπηδά κανείς από τη λεγόμενη «πραγματικότητα» στον κόσμο του ονείρου. Αν αυτό μπορεί να συμβαίνει πάνω σε μια σκηνή θεάτρου, γιατί όχι και στη ζωή;

Μέσα από τα σεμινάρια και τη διδασκαλία, τι προσπαθείς να εμφυσήσεις στους νέους ηθοποιούς;

Τη χαρά της δημιουργίας και τον σεβασμό στον άλλον.

Αν έπρεπε να επιλέξεις μόνο ένα ανάμεσα στην υποκριτική, τη σκηνοθεσία, το τραγούδι ή τη διδασκαλία ποιο θα προτιμούσες και γιατί;

Το τραγούδι δε συγκαταλέγεται καν στις επιλογές μου. Είναι για το σπίτι μου και τους φίλους μου, αλλά και για τις στιγμές που η σκηνή του θεάτρου το έχει ανάγκη για να φωτίσει ένα έργο. Τώρα πια, θα προτιμούσα τη σκηνοθεσία.

Η τηλεόραση είναι κάτι που δε σε ενδιαφέρει τα τελευταία χρόνια; Έχω την εντύπωση ότι απέχεις συνειδητά, ισχύει;

Δεν είχα και κάποια ενδιαφέρουσα τηλεοπτική πρόταση που την αρνήθηκα… Ωστόσο, δεν υπάρχει τίποτε που να με συνδέει με την τηλεόραση, γενικότερα, αυτή τη στιγμή. Ούτε προοπτική, ούτε επιθυμία.

Είμαι σίγουρος ότι ακόμα και σήμερα, 20 χρόνια μετά, ο κόσμος σας λέει για την «Πενέλοπε Μαρκάτος». Πώς αντιδράς;

Το ακούω λίγο «εξωτικά». Δε με αφορά.

Αυτό που λέμε «δημοσιότητα» σε ενδιέφερε ποτέ;

Στα πλαίσια της ματαιοδοξίας μιας καλλιτέχνιδας, σχετικά με τη δουλειά της και μόνο, ναι, βέβαια.

Έχετε βρεθεί δίπλα σε σπουδαίους ηθοποιούς και δημιουργούς. Υπάρχει κάποια στιγμή ή κάποια συμβουλή που κρατάς ως φυλαχτό;

Όχι ιδιαίτερα, ίσως κάποια πράγματα που μας έλεγε ο Λευτέρης (σ.σ. Ο Λευτέρης Βογιατζής), π.χ: «Ο καλλιτέχνης πρέπει να είναι σαν το νερό, όταν κλείνει ένα πέρασμα, να κυλάει προς ένα άλλο».

Υπάρχει κάποιος ρόλος-απωθημένο που δεν έχεις αγγίξει ακόμα και θα θα ήθελες να αναμετρηθείς μαζί του;

Πολλοί ρόλοι, ασφαλώς. Κυρίως του κλασικού ρεπερτορίου. Κλεοπάτρα, π.χ. του Σαίξπηρ.

Η σχέση σου με τον χρόνο ποια είναι; Είσαι συμφιλιωμένη με την πάροδό του;

Είμαι τυχερή, γιατί νιώθω όλο και καλύτερα ως άνθρωπος μέσα κι έξω. Ο χρόνος, θα ήθελα να παραμείνει στάσιμος, πριν γίνω ανήμπορη, αυτό μόνο.

Μετά από αρκετά χρόνια στον χώρο, ποιο συμπέρασμα/συμπεράσματα έχεις βγάλει για το θεατρικό κοινό;

Ακολουθεί τους ίδιους κανόνες όπως και κάθε άλλο σύνολο. Επειδή όμως το θεατρόφιλο κοινό έχει αυξημένη ευαισθησία κι αντίληψη, ένα μέρος του αντιλαμβάνεται άμεσα τους κινδύνους κι αντιδρά. Προς απογοήτευση των καθοδηγητικών μέσων…

Μετά τον Επικίνδυνο οίκτο τι να περιμένουμε από εσένα;

Έχω κάποια πράγματα που θέλω να κάνω, όπως είναι ο Πελεκάνος του Στρίντμπεργκ, ο Ιππόλυτος του Ευριπίδη κι ένα καναδέζικο έργο, για τη ζωή μιας μεγάλης υπαρκτής ηθοποιού του προηγούμενου αιώνα… μακάρι να είμαστε γεροί και σε έναν ειρηνικό κόσμο κι όλα θα γίνουν.

Η Κερασία Σαμαρά διασκεύασε, σκηνοθέτησε κι έχει τον ρόλο του αφηγητή στην παράσταση Επικίνδυνος οίκτος του Stefan Zweig στο θέατρο Χώρος (Πραβίου 6-8, Βοτανικός). Μαζί της ο Κώστας Αρζόγλου, η Χίλντα Ηλιοπούλου, η Βίκυ Μαραγκάκη, ο Βασίλης Μήλιος, ο Χάρης Παπαδόπουλος κι η Μαρία Φραγγεδάκη. Επί σκηνής συνθέτει και παίζει, ο Τάκης Μπαρμπέρης.

Από Τετάρτη 11 Μαρτίου έως Κυριακή 15 Μαρτίου κι από Τρίτη 17 Μαρτίου έως Πέμπτη 26 Μαρτίου.

Μέρες & ώρες παραστάσεων: Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00, Τετάρτη και Κυριακή στις 20.00.

Διάρκεια: 2 ώρες (με διάλειμμα 10’)