Τα λάθη στη φορολογική δήλωση που φουσκώνουν τον λογαριασμό της εφορίας

Η φορολογική δήλωση μπορεί να μοιάζει με μια διαδικασία απλή, στην πραγματικότητα όμως κρύβει παγίδες που συχνά κοστίζουν ακριβά στους φορολογουμένους.

Πίσω από τους κωδικούς του εντύπου βρίσκονται λεπτομέρειες που μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα της εκκαθάρισης, οδηγώντας ακόμη και σε πρόσθετους φόρους.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, ειδικά για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, αλλά και για όσους δηλώνουν κατοικίες, τα τεκμήρια διαβίωσης παραμένουν ένας από τους πιο κρίσιμους «πονοκεφάλους» της φορολογικής διαδικασίας, καθώς εντοπίζονται συχνά λάθη και δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναγκάζονται να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση.

Χωριστές φορολογικές δηλώσεις συζύγων: Tι πρέπει να προσέξετε

Η κύρια κατοικία, είτε είναι ιδιόκτητη, μισθωμένη είτε δωρεάν παραχωρούμενη, εξακολουθεί να αποτελεί βασικό τεκμήριο διαβίωσης και να επηρεάζει άμεσα το τεκμαρτό εισόδημα.

Παρά το γεγονός ότι το τεκμήριο για τις κατοικίες έχει μειωθεί έως και 35%, η επιβάρυνση δεν έχει πάψει να είναι αισθητή, ιδιαίτερα για χιλιάδες νοικοκυριά με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα που βλέπουν το φορολογικό τους βάρος να διογκώνεται.

Κι αυτό γιατί η κατοικία δεν εξετάζεται ποτέ μόνη της. Στον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος προστίθενται τα τεκμήρια των αυτοκινήτων, οι δόσεις στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων, αλλά και η ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη διαβίωσης των 3.000 ευρώ για άγαμους και 5.000 ευρώ για έγγαμους.

Ετσι, ακόμη και φορολογούμενοι με περιορισμένα πραγματικά εισοδήματα μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με μια δυσάρεστη έκπληξη στο εκκαθαριστικό τους, καθώς η εφορία υπολογίζει ότι το επίπεδο διαβίωσής τους είναι υψηλότερο από αυτό που δηλώνουν.

Κατά τη συμπλήρωση του πίνακα 5 της φορολογικής δήλωσης, που αφορά το τεκμήριο κατοικίας, απαιτείται αυξημένη προσοχή. Ιδίως στις περιπτώσεις που εντός του 2025 έχει υπάρξει αλλαγή κύριας κατοικίας ή πώληση ακινήτου που χρησιμοποιούνταν ως ιδιοκατοίκηση, τα λάθη μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένο υπολογισμό τεκμηρίων.

Σημειώνεται ότι η ιδιοκατοίκηση δηλώνεται αποκλειστικά στο έντυπο Ε1 και συγκεκριμένα στον πίνακα 5 των τεκμηρίων, και όχι στο Ε2, όπως συχνά λανθασμένα θεωρείται. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να εστιάσουν στα εξής κρίσιμα σημεία:

• Ιδιοκατοίκηση. Στον πίνακα 5.1 του Ε1, μέσω της επιλογής διεύθυνσης κατοικίας, εμφανίζεται υποπίνακας με δυνατότητα επιλογής είτε της περυσινής εικόνας ακινήτων είτε των στοιχείων από το Ε9. Ο φορολογούμενος καταχωρίζει τα ακίνητα που ιδιοκατοικεί, τα χαρακτηρίζει (κύρια, δευτερεύουσα, λοιπές κατοικίες, βοηθητικοί χώροι) και στη συνέχεια επιλέγει «Μεταφορά στη δήλωση». Για βοηθητικούς χώρους που δεν βρίσκονται στην ίδια οικοδομή, η επιφάνεια δηλώνεται στην αντίστοιχη κατοικία. Αν δεν εμφανίζεται κάποιο ακίνητο, απαιτείται «εισαγωγή νέου ακινήτου».

• Αλλαγή κύριας κατοικίας. Σε περίπτωση αλλαγής κύριας κατοικίας μέσα στο 2025, δηλώνονται και οι δύο κατοικίες με τα αντίστοιχα στοιχεία και χαρακτηρισμούς. Η τελευταία κύρια κατοικία μεταφέρεται στον πίνακα 5.1α, ενώ η αντικειμενική δαπάνη της προηγούμενης κατοικίας καταχωρίζεται στους σχετικούς κωδικούς (707-708). Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα μηνύματα του συστήματος κατά την καταχώριση.

• Πώληση ακινήτου. Σε περίπτωση μεταβίβασης, ο φορολογούμενος πρέπει να διαγράψει το ακίνητο από τη λίστα μέσω του αντίστοιχου πεδίου διαγραφής και στη συνέχεια να επιλέξει «Μεταφορά στη δήλωση».

• Διόρθωση στοιχείων. Εάν τα στοιχεία ενός ακινήτου δεν είναι σωστά, δεν γίνονται απλές διορθώσεις. Το ακίνητο διαγράφεται και επανεισάγεται με τα ορθά δεδομένα, αποκλειστικά για τις ανάγκες του Ε1, χωρίς να επηρεάζεται η συνολική περιουσιακή εικόνα.