Ο πλανήτης καίγεται - Πρωτοφανής έξαρση των καταστροφικών πυρκαγιών
Οι φωτιές δοκιμάζουν τις αντοχές των χωρών
Ο πλανήτης βρίσκεται αντιμέτωπος με ακραία ζέστη, παρατεταμένη ξηρασία και ολοένα πιο καταστροφικές πυρκαγιές. Από την Ευρώπη και τον Καναδά έως την Αφρική, την Ασία και τη Νότια Αμερική, οι μεγάλες φωτιές έχουν προκαλέσει τεράστιες καταστροφές, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι η εικόνα που καταγράφεται το φετινό καλοκαίρι γίνεται όλο και πιο ανησυχητική.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο Independent, οι πυρκαγιές έχουν μέχρι στιγμής κάψει περισσότερα από 370 εκατομμύρια στρέμματα σε 80 χώρες, έκταση μεγαλύτερη από τη συνολική επιφάνεια της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Γερμανίας μαζί.
Παράλληλα, το Copernicus επισημαίνει ότι ο Ιούλιος του 2026 χαρακτηρίστηκε από παρατεταμένες συνθήκες ζέστης και ξηρασίας στη δυτική Ευρώπη, οι οποίες ευνόησαν την εξάπλωση και την ενίσχυση των ακραίων δασικών πυρκαγιών.
Ευρώπη: Οι φωτιές δοκιμάζουν τις αντοχές των χωρών
Περισσότερα από 576.000 εκτάρια έχουν ήδη καεί στην Ευρώπη φέτος, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία που μεταδίδει το Reuters. Η έκταση αντιστοιχεί περίπου στο διπλάσιο του Λουξεμβούργου.
Η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα, η Κροατία, η Γερμανία και άλλες χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με μεγάλα πύρινα μέτωπα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις χρειάστηκε να απομακρυνθούν μαζικά κάτοικοι και τουρίστες.
Στην Ισπανία, μεγάλες πυρκαγιές έχουν καταστρέψει δεκάδες χιλιάδες εκτάρια, ενώ στη Γαλλία οι αρχές αντιμετώπισαν σοβαρές φωτιές σε τουριστικές περιοχές. Στην Κροατία, πυρκαγιά κοντά στο Όμις προκάλεσε έναν θάνατο, τραυματισμούς και την απομάκρυνση περίπου 1.200 ανθρώπων.
Στην Ελλάδα, η κατάσταση παραμένει επίσης δύσκολη. Στη Σαλαμίνα, δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 500 κάτοικοι και επισκέπτες χρειάστηκε να απομακρυνθούν από τις περιοχές που απειλήθηκαν από τις φλόγες.
Καίγεται και η Βόρεια Ευρώπη
Η φετινή εικόνα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι μεγάλες πυρκαγιές δεν περιορίζονται πλέον στις χώρες της Μεσογείου.
Στο Βέλγιο, πυρκαγιά στη φύση του High Fens έχει ήδη κάψει περίπου 3.000 εκτάρια, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες φωτιές στην ιστορία της χώρας. Εκατοντάδες άνθρωποι απομακρύνθηκαν από τις γύρω περιοχές, ενώ στις επιχειρήσεις συμμετείχαν και δυνάμεις από γειτονικές χώρες.
Στη Βρετανία, περισσότερες από 1.000 πυρκαγιές έχουν καταγραφεί μέσα στο φετινό καλοκαίρι, ξεπερνώντας ήδη το περσινό ρεκόρ. Μεγάλες φωτιές εκδηλώθηκαν μεταξύ άλλων στο Νιου Φόρεστ και στα West Midlands, με σπίτια να καταστρέφονται.
Καναδάς: Σοβαρά προβλήματα στην ποιότητα του αέρα από τις πυρκαγιές
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση και στον Καναδά, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις χειρότερες αντιπυρικές περιόδους των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Independent, έχουν καεί αρκετά εκατομμύρια εκτάρια σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ σε περιοχές όπως το Οντάριο καταγράφηκαν μέσα σε μόλις πέντε ημέρες οι υψηλότερες εκπομπές από πυρκαγιές από το 2003.
Ο καπνός από τις φωτιές έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην ποιότητα του αέρα, επηρεάζοντας ακόμη και περιοχές που δεν αντιμετωπίζουν άμεσα πύρινα μέτωπα.
Αφρική: Εκατοντάδες χιλιάδες πυρκαγιές
Τεράστιος είναι ο αριθμός των πυρκαγιών και στην Αφρική. Δεδομένα που αναλύθηκαν από το Our World in Data καταγράφουν περισσότερες από 191.000 πυρκαγιές στην ήπειρο, ενώ από τον Μάιο και μετά οι αφρικανικές φωτιές αντιστοιχούν σε σχεδόν 46% του παγκόσμιου συνόλου.
Παρότι πολλές από αυτές τις φωτιές έχουν μικρότερη ένταση σε σχέση με τις μεγάλες πυρκαγιές του Καναδά, η συνολική έκταση και ο αριθμός των περιστατικών είναι εντυπωσιακά.
Από την Αυστραλία μέχρι την Ιαπωνία και τη Χιλή
Η εικόνα δεν περιορίζεται στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική. Στην Αυστραλία έχουν καταγραφεί σχεδόν 21.000 πυρκαγιές από την αρχή του έτους, ενώ τουλάχιστον πέντε άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους.
Στην Ιαπωνία, η πυρκαγιά στην Ιουάτε ήταν μία από τις μεγαλύτερες των τελευταίων 40 ετών, με περίπου 8% της έκτασης της πόλης να έχει καεί και σημαντικό μέρος του πληθυσμού να απομακρύνεται.
Στη Χιλή, μεγάλες πυρκαγιές τον Ιανουάριο άφησαν πίσω τους 21 νεκρούς, ενώ οι φλόγες έκαψαν περίπου 45.000 εκτάρια και κατέστρεψαν εκατοντάδες σπίτια.
Η κλιματική αλλαγή κάνει τις φωτιές πιο επικίνδυνες
Οι ειδικοί που μιλούν στον Independent επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την έκταση των περιοχών που καίγονται. Οι πυρκαγιές γίνονται ταχύτερες, πιο έντονες και πιο απρόβλεπτες. Οι παρατεταμένες περίοδοι υψηλών θερμοκρασιών και η ξηρασία μετατρέπουν τη βλάστηση σε εύφλεκτη ύλη, ενώ οι ισχυροί άνεμοι μπορούν να μεταφέρουν τις φλόγες σε πολύ μεγάλες αποστάσεις μέσα σε λίγη ώρα.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός επισημαίνει ότι οι ακραίες θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι πυρκαγιές αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της φετινής περιόδου, με τις υψηλές θερμοκρασίες ξηράς και θάλασσας να καταγράφονται σε επίπεδα-ρεκόρ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, έχει ήδη αναγνωρίσει ότι ο κίνδυνος των δασικών πυρκαγιών δεν αποτελεί πλέον πρόβλημα μόνο για τις χώρες της Μεσογείου. Τον Ιούνιο υιοθέτησε νέες συστάσεις για ενίσχυση της πρόληψης, της προετοιμασίας και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών.
«Δεν είναι απλώς περισσότερες φωτιές – είναι πιο ακραίες φωτιές»
Το βασικό συμπέρασμα των επιστημόνων είναι ότι η νέα πραγματικότητα δεν αφορά μόνο το πόσες πυρκαγιές εκδηλώνονται, αλλά κυρίως το πόσο γρήγορα και καταστροφικά εξελίσσονται.
Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης σε πολλές χώρες καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα πολλαπλά μεγάλα μέτωπα, με τις διαθέσιμες δυνάμεις, τα πυροσβεστικά αεροσκάφη και τα εναέρια μέσα να μην επαρκούν πάντα για όλα τα περιστατικά.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η προσαρμογή στις νέες συνθήκες πρέπει να γίνει άμεσα, με καλύτερη διαχείριση των δασικών εκτάσεων, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, ενίσχυση των πυροσβεστικών υπηρεσιών και αποτελεσματικότερο συντονισμό.
Γιατί, όπως δείχνει το φετινό καλοκαίρι, οι μεγάλες πυρκαγιές δεν αποτελούν πλέον ένα πρόβλημα που αφορά μόνο συγκεκριμένες περιοχές του πλανήτη. Έχουν γίνει παγκόσμια απειλή.