Έκλειψη Ηλίου: Από πού θα είναι καλύτερα ορατή στην Ελλάδα

Η μεγάλη ημέρα για τους φίλους της αστρονομίας έφτασε, με την ολική έκλειψη Ηλίου να μετατρέπει σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, τη βόρεια Ισπανία σε ένα τεράστιο «παρατηρητήριο» του ουρανού. Στην Ελλάδα, ωστόσο, το φαινόμενο θα είναι πολύ πιο περιορισμένο, αφού μόνο τμήματα της Δυτικής Ελλάδας θα έχουν τη δυνατότητα να δουν μια μικρή μερική έκλειψη, ενώ στην Αθήνα δε θα είναι ορατή.

Ολική έκλειψη Ηλίου: Πότε θα γίνει - Τι θα δούμε στην Ελλάδα;

Όπως εξήγησε στην ΕΡΤ ο Μανόλης Ξυλούρης, διευθυντής του Ινστιτούτου Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η σημερινή έκλειψη ηλίου «είναι γενικά σπάνιο φαινόμενο».

Για την Ελλάδα, το κρίσιμο χρονικό παράθυρο είναι εξαιρετικά μικρό. Η μερική έκλειψη αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 20:30 και να ολοκληρωθεί γύρω στις 20:40, με μικρές αποκλίσεις ανάλογα με την ακριβή γεωγραφική θέση. Η Σελήνη, όμως, θα καλύψει ελάχιστο τμήμα του ηλιακού δίσκου.

«Θα είναι γύρω στις 20:30 τοπική ώρα Ελλάδος, ίσως λίγο πιο μετά,  20:35 και θα είναι ορατή από μερικά σημεία της Δυτικής Ελλάδας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ξυλούρης.

Έκλειψη Ηλίου: Πού θα φανεί στην Ελλάδα

Η Κέρκυρα αποτελεί το καλύτερο σημείο της χώρας για την παρατήρηση του φαινομένου, καθώς στην κορύφωσή του αναμένεται να καλυφθεί περίπου το 2% του ηλιακού δίσκου. Μικρότερη κάλυψη θα έχουν τα Ιωάννινα και η Ηγουμενίτσα, όπου το ποσοστό θα είναι λίγο πάνω από το 1%.

«Ειδικότερα όταν είναι μερική έκλειψη από την Ελλάδα θα δούμε πολύ λίγο δυστυχώς από μερικές περιοχές μόνο στην Δυτική Ελλάδα, όπως τα Ιωάννινα, η Κέρκυρα. Θα δούμε ένα πολύ μικρό μέρος της έκλειψης γύρω στο 1% με 2% του ηλιακού δίσκου», είπε ο διευθυντής του ΙΑΑΔΕΤ.

Το γεγονός ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται πολύ χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα κάνει την παρατήρηση ακόμη δυσκολότερη. Απαραίτητος είναι ένας καθαρός ουρανός και ανεμπόδιστη θέα προς τη δύση, χωρίς βουνά, κτίρια ή άλλα εμπόδια.

Αντίθετα, στην Αθήνα η έκλειψη δε θα είναι ορατή. Όπως σημείωσε ο Μανόλης Ξυλούρης, «από την Αθήνα δυστυχώς δε θα έχουμε καθόλου ορατότητα, δε θα δούμε καθόλου την έκλειψη ηλίου».

Τα δεδομένα για την Ελλάδα επιβεβαιώνονται και από το διεθνές αστρονομικό ημερολόγιο Time and date, σύμφωνα με το οποίο η μερική έκλειψη στη χώρα ξεκινά στις 20:30 και ολοκληρώνεται στις 20:40, ενώ η φάση της ολικότητας δε θα είναι ορατή από την Ελλάδα.

Έκλειψη Ηλίου: Γιατί η Ισπανία περιμένει την έκλειψη από το 1905

Η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική στη βόρεια Ισπανία, όπου η Σελήνη θα περάσει ακριβώς μπροστά από τον Ήλιο, προκαλώντας προσωρινό σκοτάδι.

Η 12η Αυγούστου έχει ιστορική σημασία για την ηπειρωτική Ισπανία, καθώς πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική χώρα από το 1905. 

Η ζώνη της ολικότητας θα περάσει από τη βόρεια Ισπανία και θα συνεχίσει προς τις Βαλεαρίδες, ενώ ολικότητα θα παρατηρηθεί επίσης από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και μια μικρή περιοχή της βορειοανατολικής Πορτογαλίας.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) χαρακτηρίζει το φαινόμενο εξαιρετικό, καθώς είναι η πρώτη ολική έκλειψη που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 2006. 

Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία για ολική έκλειψη στην Ευρώπη θα έρθει στις 2 Αυγούστου 2027, όταν η ζώνη ολικότητας θα περάσει από τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή.

Έκλειψη Ηλίου: Τι συμβαίνει στον ουρανό κατά την ολικότητα

Κατά την ολική έκλειψη, η Σελήνη ευθυγραμμίζεται ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και καλύπτει πλήρως τον ηλιακό δίσκο. Για λίγες στιγμές ο ουρανός σκοτεινιάζει και γίνεται ορατό το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου.

Το φαινόμενο έχει και σημαντική επιστημονική αξία. Ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών θα βρίσκεται στη βόρεια Ισπανία με ειδικό εξοπλισμό, τηλεσκόπια και φασματογράφους, ώστε να μελετήσει τον Ήλιο και την ατμόσφαιρά του.

Έκλειψη Ηλίου: Προσοχή στα μάτια – Τα γυαλιά ηλίου δεν αρκούν

Η παρατήρηση της έκλειψης απαιτεί ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά ηλιακής παρατήρησης. Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προστατεύουν τα μάτια.

Ο Μανόλης Ξυλούρης ήταν κατηγορηματικός.«Τα γυαλιά ηλίου δεν κάνουν για αυτή τη χρήση», είπε και πρόσθεσε: 

«Ακριβώς σε όλες τις φάσεις, είτε είναι ολική έκλειψη είτε μερική έκλειψη πρέπει να φοράμε ειδικά γυαλιά».

Μόνο κατά τη σύντομη φάση της ολικότητας, όταν ο Ήλιος έχει καλυφθεί πλήρως από τη Σελήνη, μπορεί κάποιος να κοιτάξει χωρίς προστασία. Μόλις εμφανιστεί ξανά έστω και μικρό τμήμα του ηλιακού δίσκου, τα ειδικά γυαλιά πρέπει να φορεθούν αμέσως. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και με τηλεσκόπια, κιάλια και φωτογραφικές μηχανές, τα οποία χρειάζονται κατάλληλα ηλιακά φίλτρα.