Ισραήλ - Τουρκία: Επικίνδυνη κλιμάκωση στη «ζώνη της φωτιάς»
Ο βομβαρδισμός της βάσης Abu al-Duhur στη Συρία και η σημασία του
Πόσο πιθανό είναι να βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας νέας επικίνδυνης κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή; Πόσο πιθανό είναι δύο ισχυρά κράτη, που αποτελούν θεμελιώδη μεγέθη της πολιτικής των ΗΠΑ στην περιοχή, να βρεθούν αντιμέτωπα σε μια σύγκρουση χωρίς όρια; Πόσο πιθανό είναι η Τουρκία και το Ισραήλ να εμπλακούν σε μια πολεμική αντιπαράθεση στη λογική του ζωτικού συμφέροντος;
Θεωρητικά, αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Δεν θα το επιτρέψει η Ουάσιγκτον, ενδεχομένως ούτε η λογική των ηγεσιών των δύο χωρών. Όμως, στη φάση που βρισκόμαστε, με όλα τα μέτωπα ανοιχτά στη «ζώνη της φωτιάς», πρέπει να είμαστε αρκετά επιφυλακτικοί.
Η Τουρκία εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης κατά του Νετανιάχου
Ο βομβαρδισμός της βάσης Abu al-Duhur στη Συρία, την περασμένη Τρίτη, δεν είναι μια απλή επίθεση σε μια εγκαταλειμμένη στρατιωτική εγκατάσταση στη χαοτική, έτσι κι αλλιώς, επικράτεια μιας χώρας που επιχειρεί να ξανασταθεί στα πόδια της. Είναι ένα χτύπημα-μήνυμα του Ισραήλ με στόχο την επεκτατική πολιτική του Ερντογάν. Δεν το λέμε εμείς. Το είπαν τόσο ο πρωθυπουργός του Ισραήλ όσο και ο υπουργός Άμυνας της χώρας.
Οι Ισραηλινοί εξασφάλισαν εγκαίρως, από το δικό τους κατασκοπευτικό δίκτυο, ότι την προηγουμένη επιθεώρησαν τη συγκεκριμένη βάση στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και των μυστικών υπηρεσιών της Τουρκίας, για να διαπιστώσουν κατά πόσο ήταν εφικτή η εγκατάσταση σε αυτήν στρατιωτικών δυνάμεων της Άγκυρας. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζονται τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, που έχουν έγκυρες πηγές, γιατί αυτού του είδους οι ειδήσεις προκύπτουν από επίσημα κανάλια πληροφόρησης.
Η Πολεμική Αεροπορία του Ισραήλ περίμενε να αποχωρήσουν τα τουρκικά στελέχη και, λίγες ώρες αργότερα, χτύπησε. Η ηγεσία του IDF ήθελε η όλη επιχείρηση να κρατηθεί χαμηλά. Να μην πάρει διαστάσεις. Να σταλεί μεν το μήνυμα, αλλά να μην υπάρξει ανάφλεξη από κάποια λάθος στόχευση.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα εστάλη: «Δεν έχετε καμία δουλειά εκεί. Η παρουσία σας στα εδάφη της Συρίας δεν είναι ανεκτή», είπαν με καθαρό και αποφασιστικό τρόπο στην Άγκυρα.
Το μήνυμα, όμως, φαίνεται πως απευθυνόταν και προς την Ουάσιγκτον. Η κυβέρνηση Τραμπ και ο εντολοδόχος της στην περιοχή, ο Αμερικανός πρέσβης Μπάρακ στην Άγκυρα, φαίνεται να προωθούν ένα σενάριο ενίσχυσης του ρόλου της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης στην περιοχή. Η ισραηλινή ενέργεια αιφνιδίασε την Τουρκία, αλλά και την Ουάσιγκτον. Ο κ. Μπάρακ, στις δηλώσεις του, μάλιστα, δεν έκρυψε τον φόβο του για μια ενδεχόμενη κλιμάκωση ή για μια σύγκρουση εκτός ορίων από μια λάθος κίνηση.
Πέρα από τον συμβολισμό και την αποστολή του μηνύματος, η κίνηση του Ισραήλ να βομβαρδίσει τη συγκεκριμένη βάση έχει και μεγάλη στρατιωτική αξία. Όσοι γνωρίζουν το πεδίο επισημαίνουν μια κρίσιμη διάσταση. Η βάση Abu al-Duhur βρίσκεται 60 χιλιόμετρα νότια των συνόρων της Τουρκίας και, αν η Άγκυρα εγκαταστήσει σε αυτήν ραντάρ, θα μπορεί να ελέγχει τον αεροδιάδρομο που χρησιμοποιούν τα πολεμικά αεροσκάφη του Ισραήλ στις επιθέσεις τους στο Ιράν.
Να σημειωθεί ότι η Τουρκία είναι χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και τα ραντάρ της έχουν δυνατότητες εντοπισμού των αεροσκαφών που χρησιμοποιούν οι Ισραηλινοί. Αυτονόητο ότι, στη λογική του Τελ Αβίβ, δεν μπορεί να υπάρχει έλεγχος των εναέριων δυνατοτήτων του και, μάλιστα, από μια χώρα που ο ηγέτης της φιλοξενεί στελέχη της Χαμάς, έχει επιτεθεί φραστικά πολλές φορές στην ηγεσία της και μόλις χθες εξέδωσε διεθνές ένταλμα σύλληψης της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας της.
Επιπλέον, το Ισραήλ δεν είδε με καλό μάτι τη συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας και αμοιβαίας άμυνας της Τουρκίας με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, το οποίο διαθέτει και πυρηνικό οπλοστάσιο.
Στους υπολογισμούς του και στις αποφάσεις της ηγεσίας του παίζει καθοριστικό ρόλο και το γεγονός ότι η Τουρκία ελέγχει πλήρως τη νέα ηγεσία της Συρίας. Για την ακρίβεια, οι Ισραηλινοί θεωρούν ότι η Άγκυρα, σε αντίθεση με το Ιράν, που λειτουργούσε στην περιοχή με πληρεξούσιες ομάδες, θεωρεί τη Συρία την «πίσω αυλή» της. Ένα κράτος που θα έχει υπόσταση μόνο για να υπηρετεί τα συμφέροντά της, τα οποία εμφορούνται από νεοοθωμανικές επιδιώξεις.
Νέα πρόκληση Άγκυρας: Oι Τούρκοι επαναφέρουν τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίo
Όλα αυτά αποτελούν κόκκινες γραμμές για την ηγεσία του Ισραήλ, που έχει αποδείξει πως η νομιμότητα των ενεργειών της δεν αποτελεί πρώτη προτεραιότητα όταν θίγονται ζωτικά της συμφέροντα.
Η Συρία πάντα ήταν ένα αγκάθι στα πλευρά του Ισραήλ. Όμως, την περίοδο του Άσαντ, όταν έκανε κουμάντο στη χώρα ο Πούτιν, υπήρχε σημείο επαφής και συνεννόησης. Οι Ισραηλινοί έκαναν τότε επιχειρήσεις στο έδαφος της Συρίας, αλλά λειτουργούσε κόκκινη γραμμή με τη Μόσχα και, συνεπώς, είχε προηγουμένως εξασφαλίσει το «πράσινο φως».
Τώρα που το «αφεντικό» της ηγεσίας της Δαμασκού είναι ο Ερντογάν, αυτή η επαφή δύσκολα θα υπάρξει. Εκτός αν η Ουάσιγκτον πει κάτι διαφορετικό από αυτό που κάνει σήμερα.