Θανάσης Σαράντος: Αν είναι να δούμε παίκτες του Survivor στην Επίδαυρο, καλύτερα να γκρεμιστεί το θέατρο
O βραβευμένος ηθοποιός και σκηνοθέτης σε μια εκ βαθέων συνέντευξη λίγο πριν τη πρεμιέρα του στο "Από Μηχανής Θέατρο"
Ταλαντούχος, μορφωμένος, αντισυμβατικός, τελειομανής και αποστομωτικός είναι μερικά από τα επίθετα που τον χαρακτηρίζουν. Το θέατρο είναι το δεύτερο σπίτι του. Μέρα και νύχτα μελετά εδώ και χρόνια με ευλάβεια και προσήλωση ιστορικά κείμενα και λογοτεχνικά αριστουργήματα, τα μεταφέρει στη σκηνή και εντυπωσιάζει. Ανέβηκε στο σανίδι τυχαία, όμως στις φλέβες του έρεε πάντα αίμα καλλιτεχνικό. Δεν ξέρει τι θα πει lifestyle, ούτε και θέλει να μάθει. Στην τηλεόραση λίγοι τον έχουν δει, μπρος και πίσω από τις κουίντες όμως έχει καταξιωθεί. Από τις κορυφαίες στιγμές στην καριέρα του ήταν όταν σκηνοθέτησε και ερμήνευσε τον Αμερικάνο και το όνειρο στο κύμα του Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Αν ζούσε ο σπουδαίος Σκιαθίτης Λογοτέχνης σίγουρα θα ήθελε να γνωρίσει τον καλλιτέχνη, που δίνει ζωή -ξανά και ξανά- στα έργα του. Ο λόγος για τον Θανάση Σαράντο, ο οποίος ετοιμάζεται για μια ακόμη φορά να συγκινήσει το θεατρικό κοινό, δίνοντας σάρκα και οστά στα απομνημονεύματα του Στρατηγού Μακρυγιάννη.
Λίγα 24ωρα πριν τη μεγάλη πρεμιέρα του στο "Από Μηχανής Θέατρο" την Τετάρτη 1η Νοεμβρίου, ο καλλιτέχνης μίλησε στο star.gr για τη νέα του παράσταση και τη ζωή του.
-Πείτε μας δύο λόγια για τα παιδικά σας χρόνια. Που γεννηθήκατε; Πως μεγαλώσατε;
Γεννήθηκα στην Αθήνα από γονείς βιοπαλαιστές. Έχω άλλα δύο αδέλφια, αγόρια. Μέναμε μακριά από το κέντρο της πόλης, ήμουν κοντά στη φύση. Αυτό βοήθησε πολύ στο μεγάλωμα μου και στην διαμόρφωση του χαρακτήρα μου. Μου λείπει πολύ η επαφή με τα φύση, τα τελευταία χρόνια που ζω στο κέντρο της πρωτεύουσας.
-Και ενώ παίζατε με τα ζωάκια και τα χώματα και σκαρφαλώνατε στα δέντρα, κάνατε όνειρα να γίνετε ηθοποιός;
Όχι, όχι ... τυχαία ασχολήθηκα με την υποκριτική. Δεν ήταν παιδικό όνειρο. Έβλεπα ταινίες και παραστάσεις ως παιδί, υπήρχε βεβαίως σαν επιθυμία, αλλά υποσυνείδητα. Όλα έγιναν ξαφνικά, βασικά όλα τα μεγάλα πράγματα στη ζωή μου, συμβαίνουν ξαφνικά. Μια μέρα καθώς περνούσα από μια σχολή υποκριτικής στην Αμερική, γοητεύτηκα από αυτό που είδα και αμέσως ξεκίνησα μαθήματα...
-Δεν μείνατε ωστόσο στις ΗΠΑ, γυρίσατε στην Ελλάδα. Σκεφτήκατε ποτέ να φτιάξετε βαλίτσες και να επιστρέψετε στη Νέα Υόρκη για δουλειά, δεδομένου ότι γνωρίζετε καλά Αγγλικά;
Είναι πολύ δύσκολο και ψυχοφθόρο για έναν Έλληνα ηθοποιό να φύγει στο εξωτερικό για να κάνει καριέρα. Συγκεκριμένα στην Αμερική, οι μόνοι ρόλοι που μπορεί να κάνει ένας Έλληνας, είναι αυτός του μετανάστη ή του κακού. Ο ανταγωνισμός είναι τόσο μεγάλος, ειδικά για όσους δεν είναι native speakers είναι σχεδόν ακατόρθωτο να ξεχωρίσουν. Πέρυσι δοκίμασα την τύχη μου, με δέχτηκαν τρία πρακτορεία στη Νέα Υόρκη, ωστόσο υπήρχαν εργασιακά ζητήματα που δεν μου επέτρεψαν να προχωρήσω. Έπειτα αν έμενα εκεί, δεν θα είχα τη δυνατότητα να εμβαθύνω στη γλώσσα μας που λατρεύω και που είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο για τη δουλειά μας. Αν ήμουν νεότερος, ίσως το σκεφτόμουν ξανά. Παίρνω μεγάλη ικανοποίηση εδώ, για πω ότι θα αλλάξω όλη τη ζωή μου...
- Είστε μεταξύ άλλων και ιδρυτής της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας θεάτρου "Ηθικόν Ακμαιότατον" και έχετε κάνει δουλειές πολύ ξεχωριστές. Πόσο εύκολο είναι αυτό στην Ελλάδα της κρίσης;
Είναι πολύ δύσκολο στην περίοδο της "φτιαχτής" κρίσης μια ομάδα, όπως είναι η δική μας να κερδίσει χρήματα για την επιβίωση. Είμαστε ουσιαστικά ένας άστεγος θίασος που προσπαθούμε με δικές μας δυνάμεις χωρίς βοήθεια, χωρίς στήριξη να δοκιμαστούμε με ελληνικά κείμενα. Η μάχη μπορεί να φαίνεται άνιση, αλλά το κέρδος είναι μεγάλο, όταν έρχεται ο κόσμος και βλέπει τις παραστάσεις μας. Έχουμε καταντήσει έργα με περιεχόμενο και ιστορία, αντί να απευθύνονται στο ευρύ κοινό, να παίζονται για μια μικρή ελίτ από δημόσιους οργανισμούς και ιδρύματα. Παίρνουν κείμενα και τα κάνουν "σαν τα μούτρα τους", τα "κόβουν", τα "ράβουν", δεν δίνουν ουσία στον συγγραφέα και χρησιμοποιούν το όνομα του. Αυτό δεν είναι τέχνη, είναι εξαπάτηση...
-Τα λέτε πάντως έξω από τα δόντια. Σας παρακολουθώ και στα social media, σε αντίθεση με πολλούς συναδέλφους σας που προτιμούν τη σιωπή, εσείς δεν διστάζετε να χρησιμοποιήσετε σκληρή γλώσσα, ειδικά όταν μιλάτε για τις πολιτικοοικονομικές εξελίξεις
Θεωρώ ότι ένας καλλιτέχνης από τη φύση του είναι πολιτικό ον. Τα τελευταία χρόνια έχει ξεχάσει αυτό το λειτούργημα του. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι ένας καλλιτέχνης δεν έχει πολιτική άποψη, όταν συμβαίνει κάτι. Πρέπει να αφουγκράζεται την κοινωνία, να προειδοποιεί, να σημαίνει συναγερμό, όταν υπάρχει ανάγκη, πρέπει να βρίσκεται συνεχώς στις επάλξεις, αλλιώς για παράδειγμα, δεν θα υπήρχε ο ΠΙΚΑΣΟ που θα έκανε την Γκουέρνικα. Δεν μπορεί να υπάρχει τέχνη, αν δεν υπάρχει πολιτικό φίλτρο από τον καλλιτέχνη. Συχνά οι καλλιτέχνες που δεν είναι αυλικοί της εξουσίας και μιλάνε πολύ, χαρακτηρίζονται ως "μαύρα πρόβατα" και "γραφικοί", τους απομονώνουν, έτσι πολλές φορές τα social media είναι διέξοδος...
- Γιατί δεν σας βλέπουμε στην τηλεόραση;
Μου είχαν κάνει πριν αρκετά χρόνια πρόταση για πρωταγωνιστικό ρόλο σε πολύ γνωστό καθημερινό σίριαλ και είχα πει όχι. Δεν το μετάνιωσα. Φυσικά και θα ήθελα να παίξω στην τηλεόραση, αλλά σε ένα σίριαλ που να μου ταιριάζει. Δεν μπορώ να υπηρετήσω το κακό σενάριο στο βωμό της δήθεν αναγνωσιμότητας. Ποτέ δεν ήθελα να λειτουργήσω ως κράχτης. Αν η οπτική του οποιουδήποτε διευθυντή είναι να έχουμε έναν θίασο με ηθοποιούς που παίζουν στην τηλεόραση για να τραβήξουμε κόσμο με οποιοδήποτε τίμημα, δεν με ενδιαφέρει. Και δεν εννοώ ότι όσοι παίζουν στην τηλεόραση είναι κακοί ηθοποιοί, υπάρχουν φυσικά λαμπρές εξαιρέσεις, όπως υπάρχουν και ξεχωριστές δουλειές (βλέπε το ΝΗΣΙ του Παπαδουλάκη και το 10 του Καραγάτση).
- Τώρα είναι μόδα τα realities... Θα πηγαίνατε;
Δυστυχώς τα σίριαλ έχουν γίνει κακά ποιοτικά και αντικαταστάθηκαν από τηλεπαιχνίδια και realities. Οι συνάδελφοι μου που πηγαίνουν στα realities το κάνουν για να είναι "ντε και καλά" μέσα στα πράγματα. Δεν με ενδιαφέρει εμένα αυτό. Εγώ επιθυμώ να είμαι καλά με τον εαυτό μου, δεν με ενδιαφέρει να αρέσω σε όλους. Αν είναι να δούμε παίκτες του Survivor στην Επίδαυρο, καλύτερα να γκρεμιστεί το θέατρο.
-Πάμε τώρα στο έργο σας. Γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε με τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη;
Για τον γνήσιο, ντόμπρο λόγο του Μακρυγιάννη, πράγμα σπάνιο σήμερα στις μέρες μας ν’ ακουστούν τέτοια λόγια τιμής και θάρρους, αφού ζούμε μια εποχή προδοσίας και υποτέλειας. Ο λόγος του Μακρυγιάννη μας βοηθά μήπως και ξαναβρούμε τον χαμένο μας εαυτό, ν’ αποκαταστήσουμε τις αξίες μας που χαρίστηκαν τόσο εύκολα για ένα κίβδηλο νόμισμα, σε μια ευρωπαϊκή ψευτοένωση της ελίτ, για να ξαναθυμηθούμε επιτέλους ότι η Δημοκρατία γεννήθηκε σε αυτόν το τόπο. Το «είμαστε στο εμείς και όχι στο εγώ» των Απομνημονευμάτων μας δίνει ελπίδα.
– Πώς πιστεύετε ότι τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη ταιριάζουν με την σημερινή κατάσταση της Ελλάδας;
Η σημερινή κατάσταση της χώρας μας είναι πανομοιότυπη αν όχι πιο σκληρή με την εποχή της Βαυαροκρατίας της εποχής του Μακρυγιάννη. Σκληροί καιροί αυταρχισμού, ξενοκρατίας, φαύλων δοσίλογων «Ελλήνων» πολιτικών και όλων των συνεργών τους, ανάλογη εποχή και σήμερα με τα πρώτα δάνεια που υποθήκευσαν τον μέλλον της πατρίδας για τις επόμενες γενιές. Υπάρχει κάτι όμως που δεν ήταν ανάλογο με την εποχή του Μακρυγιάννη. Η σημερινή παθητικότητα του Έλληνα πολίτη που προδόθηκε δεν αντιστοιχεί με την περήφανη γενιά του Μακρυγιάννη που έδωσε αιματηρούς αγώνες για να γραφτεί το πρώτο Σύνταγμα της Ελλάδας στις 3 Σεπτεμβρίου του 1843. Το Σύνταγμα που σήμερα καταπατάται με τόση βαναυσότητα από μια στυγνή, οικονομική δικτατορία ολίγων ντόπιων και ξένων υπανθρώπων. Ελπίζω αυτή η φαινομενική απάθεια να είναι απλά ο θυμός του Έλληνα πολίτη που σιγοβράζει και θα ξεχυθεί σύντομα στους δρόμους μήπως και αισθανθούμε ξανά ότι βρισκόμαστε όλοι μαζί και στα κακά και στα καλά.
–Ποιο απόσπασμα από τα απομνημονεύματα ξεχωρίζετε και γιατί;
«…καϊμένη πατρίδα, δὲν θὰ σωθοῦνε τὰ δεινά σου, ὅτι σιδερώνουν τὴν ἀρετὴ ἐκεῖνοι ὁποῦ σὲ κυβερνοῦσαν καὶ σὲ κυβερνοῦν…». Ο Μακρυγιάννης τα λέει όλα σε μια πρόταση.
– Παρακολουθείτε τις κριτικές που γράφονται για εσάς ή εστιάζετε κυρίως στις αντιδράσεις του κόσμου;
Νομίζω ότι με ενδιαφέρει πρωτίστως η υγιής αντίδραση του κοινού που μπαίνει στον κόπο να παρακολουθήσει με θέρμη και ενδιαφέρον όπου και αν παίζουμε εδώ και αρκετά χρονιά την δουλειά της ομάδας μας. Αυτή η απήχηση είναι και το καύσιμο μας για να συνεχίζουμε να υπάρχουμε. Είναι μεγάλη κουβέντα για το ποιος γράφει κριτική σήμερα στην εποχή του ίντερνετ. Στην εποχή μας που κάποιος έχει μια ιστοσελίδα ή είναι συντάκτης μιας free press εφημερίδα αυτοχρίζεται αυτόματα και σε κριτικό θεάτρου. Η γνώμη λοιπόν των κριτικών ή και των καλλιτεχνικών συντακτών που τολμούν να γράψουν θεατρική κριτική φυσικά και είναι θεμιτές αλλά διαπιστώνω με ανάμικτα συναισθήματα ότι δυστυχώς τα τελευταία χρόνια αυτής της κατασκευασμένης «κρίσης» έχουν απωλέσει κάθε κριτήριο αντικειμενικότητας και μου φαίνεται πως έχουν καταντήσει φερέφωνα της κάθε εξουσίας αφού και η τέχνη στις μέρες μας έχει μετατραπεί σε εργαλείο υπόταξης της συνείδησης του θεατρόφιλου θεατή και κατά προέκταση του πολίτη. Πώς να σχολιάσει κανείς, για παράδειγμα, κατάπτυστα άρθρα από διαφορετικά δημοσιογραφικά ΜΜΕ με την λεγομένη λίστα που αναπαράγεται επί 10ημερο για τις «40 καλύτερες παραστάσεις της σαιζόν» πριν καν ξεκινήσει η σαιζόν, πριν καν δουν τις παραστάσεις που προτείνουν ανάμεσα στις 1000 και βάλε που θ’ ανέβουν; Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν και λαμπρές εξαιρέσεις αυτού του κανόνα -και από την θεατρική κριτική και από την δημοσιογραφία- που συνεχίζουν με το παράδειγμά τους να δείχνουν ένα λαμπρό παράδειγμα αντίστασης σε όλο αυτό το ξεπεσμό που βιώνουμε.
– Διασκευάζετε, παίζετε και ...σκηνοθετείτε πως τα καταφέρνετε;
Είναι εξαιρετικά δύσκολο και ίσως και μαρτυρικό κάποιες στιγμές.
– Αν έπρεπε να διαλέξετε ανάμεσα σε υποκριτική και σκηνοθεσία, τι θα επιλέγατε;
Δεν θα ήθελα να επιλέξω. Ξεκίνησα ως ηθοποιός και με εκφράζει εκατό τα εκατό και φυσικά είμαι πάντα ανοιχτός να συμμετάσχω και σε δουλειές που δεν έχω την σκηνοθετική ευθύνη, όπως και σε δουλειές που είμαι μόνο σκηνοθέτης.
-Στον ελεύθερο χρόνο σας τι κάνετε;
Kολυμπάω, τρέχω, ταξιδεύω. Έχω μεγάλη αδυναμία στην Ασία, οι πολιτισμοί της με συγκινούν. Το μεγαλύτερο ταξίδι όμως που κάνω είναι στον εαυτό μου, μέσα από βιβλία, ταινίες και τη μουσική.
-Φίλους στον καλλιτεχνικό χώρο έχετε;
Έχω έναν φίλο, εξαίρετο, που εκτιμώ πολύ το πνεύμα του και τον θεωρώ δάσκαλο. Έχουμε την ίδια φιλοσοφία για τη ζωή και την τέχνη. Είναι "φάρος" για μένα και αυτός είναι ο Ηλίας Λογοθέτης.
– Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Ξεκινούμε από 1η Νοέμβρη έναν μικρό κύκλο παραστάσεων με τα "Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη" στο Από Μηχανής. Αργότερα συνεχίζουμε στον ίδιο χώρο και για 8η χρονιά τον "Αμερικάνο" του Παπαδιαμάντη για 8 συλλεκτικές παραστάσεις. Τον Μάιο το 2018 θα ξεκινήσει η νέα μας παραγωγή της «Ηθικόν Ακμαιότατον» με το αγαπημένο μου έργο "Χειμωνιάτικο Παραμύθι" από τον Σαίξπηρ και θ’ ανέβει στο Σύγχρονο Θέατρο. Φιλοδοξώ ότι σε αυτό το βαρύ πρόγραμμα θα χωρέσει και η αναβίωση της παράστασης "Ένας Αριθμός της Κάριλ Τσέρτσιλ" στη μνήμη του σπουδαίου Τάσου Μπαντή πριν από 10 χρόνια. Πριν κλείσουμε θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα την Παρασκευή Κουτούμπα, τον Γιώργο Τζιαφέττα και την Σύλβια Κουτρουλή για την πολύτιμη βοήθεια τους και το star.gr για την φιλοξενία και να σας προσκαλέσω όλους στο Από Μηχανής Θέατρο!
Της Άννας Σταματιάδου (astamatiadou@star.gr)
Facebook/Instagram: Anna Stamatiadou
Πληροφορίες θεατρικής παράστασης "Τα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη"
Που: Θέατρο «AΠΟ ΜΗΧΑΝΗΣ», Ακαδήμου 14, Μεταξουργείο (μετρό Μεταξουργείο)
Πότε: Πρεμιέρα: Τετάρτη 1 Νοεμβρίου 2017 Παραστάσεις: 1, 8, 15, 22, 29 Νοεμβρίου, 6, 13, 20, 27 Δεκεμβρίου 2017, 3, 10 & 17 Ιανουαρίου 2018
Τιμές εισιτηρίων: 13€ κανονικό,10€ μειωμένο (άνεργοι, άνω των 65, φοιτητικό, ΑμεΑ), 10€ ομαδικό (πάνω από 20 άτομα).
Προπώληση εισιτηρίων: 10€ από την VIVA και στο ταμείο του θεάτρου. Ειδική προσφορά εισιτηρίων 8€ μέχρι την πρεμιέρα της παράστασης 1/11
Εταιρεία Θεάτρου «Ηθικόν Ακμαιότατον» | Κοραή 18, Γέρακας, Αθήνα, 15344 e-mail: ithikonakmeotaton@gmail.com . www.ithikon-akmeotaton.blogspot.com. fb page: Ithikon Akmeotaton theater and film company
Συντελεστές
Σκηνοθεσία – Διασκευή – Ερμηνεία - Φωτισμοί: Θανάσης Σαράντος. Μουσική επιμέλεια- συνοδεία επί σκηνής: Σύλβια Κουτρούλη (παίζει Νέυ, ταμπουρά και πολίτικο λαούτο). Σκηνική επιμέλεια: Σάββας Σουρμελίδης. Επεξεργασία video με τις εικόνες μαχών του Παναγιώτη Ζωγράφου: Γιώργος Φουκαράκης. Φωτογραφίες: Ορφέας Εμιρζάς, Τάσος Θώμογλου