Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Ποια τρόφιμα να προτιμάτε και ποια όχι

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) είναι μια χρόνια λειτουργική διαταραχή του γαστρεντερικού συστήματος, η οποία χαρακτηρίζεται από κοιλιακό άλγος, φούσκωμα, μετεωρισμό και διαταραχές των κενώσεων. Η παθογένεια του ΣΕΕ είναι πολυπαραγοντική και περιλαμβάνει διαταραχή της κινητικότητας του εντέρου, σπλαχνική υπερευαισθησία, αλλαγές στο εντερικό μικροβίωμα και ψυχολογικούς παράγοντες (Ford et al., 2020).

Κατά την περίοδο έξαρσης των συμπτωμάτων, η διατροφική παρέμβαση αποτελεί βασικό πυλώνα αντιμετώπισης, με στόχο τη μείωση του ερεθισμού του εντέρου και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Η κλινική διαιτολόγος- διατροφολόγος Ηλιαλένα Λυσικάτου αναφέρει στους αναγνώστες του star.gr ποια τρόφιμα συστήνονται και ποια πρέπει να αποφεύγονται καθώς και ποιοι είναι οι στόχοι της διατροφής κατά την έξαρση του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου. 

Στόχοι της διατροφής κατά την περίοδο έξαρσης

Οι βασικοί στόχοι της διατροφής κατά την έξαρση του ΣΕΕ είναι:

• η ελάττωση της παραγωγής αερίων και του φουσκώματος,
• η ανακούφιση του κοιλιακού πόνο
• η ρύθμιση της εντερικής λειτουργίας
• η διασφάλιση επαρκούς πρόσληψης θρεπτικών συστατικών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο περιορισμός των τροφίμων υψηλών σε FODMAPs (ζυμώσιμων ολιγο-, δι- και μονοσακχαριτών και πολυολών), καθώς έχει αποδειχθεί ότι επιδεινώνουν τα συμπτώματα σε σημαντικό ποσοστό ασθενών με ΣΕΕ (Halmos et al., 2014).

Τρόφιμα που συστήνονται

Κατά την έξαρση προτείνονται τρόφιμα χαμηλά σε FODMAPs. Στην ομάδα των υδατανθράκων περιλαμβάνονται το λευκό ρύζι, τα λευκά ζυμαρικά, η πατάτα βραστή ή σε πουρέ, το λευκό ψωμί και οι φρυγανιές. Οι τροφές αυτές έχουν χαμηλό υπολειμματικό φορτίο και είναι καλά ανεκτές από το ευερέθιστο έντερο.

Ως πηγές πρωτεΐνης συνιστώνται το κοτόπουλο και η γαλοπούλα χωρίς πέτσα, τα άπαχα ψάρια, το αυγό και το άπαχο μοσχάρι σε μικρές ποσότητες. Τα λαχανικά καλό είναι να καταναλώνονται καλά μαγειρεμένα, όπως καρότο, κολοκύθι, πατάτα και σπανάκι, ώστε να μειώνεται η περιεκτικότητα σε αδιάλυτες φυτικές ίνες.

Από φρούτα, είναι πιο ανεκτά τα ώριμα και χωρίς φλούδα, όπως η μπανάνα, το ακτινίδιο, οι φράουλες και το μανταρίνι. Το ελαιόλαδο μπορεί να χρησιμοποιείται ως βασική πηγή λίπους, καθώς είναι καλά ανεκτό και δεν επηρεάζει αρνητικά την κινητικότητα του εντέρου.

Τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγονται

Κατά την έξαρση του ΣΕΕ συνιστάται ο περιορισμός ή η αποφυγή τροφίμων όπως τα όσπρια, τα κρεμμύδια, το σκόρδο, τα σταυρανθή λαχανικά(μπρόκολο, κουνουπίδι, ρόκα κ.α.), τα γαλακτοκομικά με λακτόζη, τα τηγανητά και πολύ λιπαρά τρόφιμα, τα πικάντικα, το αλκοόλ και ο καφές. Επίσης, γλυκαντικά όπως η σορβιτόλη και η μαννιτόλη έχουν συσχετιστεί με επιδείνωση των συμπτωμάτων (Staudacher et al., 2017).

Ενδεικτικό πρόγραμμα μίας εβδομάδας, βασισμένο αποκλειστικά σε τρόφιμα χαμηλά σε FODMAPs, κατάλληλο για Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου στην περίοδο έξαρσης.

Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα

Πέρα από την επιλογή τροφίμων, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι διατροφικές συνήθειες. Μικρά και συχνά γεύματα, αργό φαγητό και καλή μάσηση μπορούν να μειώσουν το φούσκωμα και τη δυσφορία. Η επαρκής ενυδάτωση και η διαχείριση του στρες αποτελούν επίσης σημαντικούς παράγοντες στη συνολική αντιμετώπιση του ΣΕΕ.

Βότανα και φυσικές επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν το ευερέθιστο έντερο

· Χαμομήλι: Έχει ήπιες σπασμολυτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες, μειώνει το φούσκωμα και τον κοιλιακό πόνο.

· Μέντα (peppermint): Το έλαιο μέντας μπορεί να χαλαρώσει τους εντερικούς μύες και να μειώσει τους σπασμούς. Προσοχή: αποφύγετε αν υπάρχει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

· Τζίντζερ: Διευκολύνει την πέψη και μπορεί να μειώσει τη ναυτία και το φούσκωμα.

· Λεβάντα: Έχει ηρεμιστική δράση και μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του στρες.

Τα βότανα καταναλώνονται συνήθως ως τσάι ή αφέψημα. Ξεκινήστε με μικρές ποσότητες και παρακολουθήστε την ανοχή σας. Συμβουλευτείτε διαιτολόγο ή γιατρό πριν χρησιμοποιήσετε συμπληρώματα ή αιθέρια έλαια.

Ηλιαλένα Λυσικάτου

Κλινική Διαιτολόγος- Διατροφολόγος, MSc 

Θες να δεις κι άλλα tips της Ηλιαλένας Λυσικάτου; 

Μπες στο instagram:

https://www.instagram.com/the_nh_project/

το site της: 

https://thenhproject.gr/

ή το tik tok: 

https://www.tiktok.com/@thenhproject.gr