Πέντε καθημερινές συνήθειες που θα σας βοηθήσουν να ζήσετε περισσότερο

Είστε αφηρημένοι ή χάνετε συχνά τα κλειδιά σας; Δεν είστε οι μόνοι. Έρευνες έχουν δείξει ότι κάποιες απλές αλλαγές στην καθημερινότητά σας μπορούν να συμβάλλουν στο να παραμείνετε πιο υγιείς αργότερα στη ζωή.

6 συμπτώματα κατάθλιψης που μπορεί να οδηγήσουν σε άνοια - Τι έδειξε έρευνα

Η γήρανση είναι ένα βιολογικό φαινόμενο που δεν μπορούμε να αποφύγουμε. Όμως εάν υιοθετήσετε συγκεκριμένες συνήθειες, το σίγουρο είναι ότι θα μπορέσετε να βελτιώσετε την ποιότητα της ζωής σας, προστατεύοντας παράλληλα τον εγκέφαλό σας.

Στη βρεφική ηλικία, ο εγκέφαλός μας δημιουργεί συνεχώς νέες συνδέσεις μεταξύ των νευρώνων ή ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες. Ως παιδιά, περισσότερες από ένα εκατομμύριο νέες νευρωνικές συνδέσεις σχηματίζονται κάθε δευτερόλεπτο στα πρώτα μας χρόνια. Καθώς όμως μεγαλώνουμε, αυτή η διαδικασία αρχίζει να επιβραδύνεται, ιδιαίτερα όταν κάποιες από αυτές τις συνδέσεις δεν είναι πλέον απαραίτητες. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι ο εγκέφαλός μας περνά από πέντε βασικές «εποχές» κατά τη διάρκεια της ζωής μας, με καθοριστικά σημεία καμπής να συμβαίνουν κατά μέσο όρο στις ηλικίες των εννέα, 32, 66 και 83 ετών. Οι ειδικοί υγείας διαπίστωσαν ότι ο εγκέφαλός μας φτάνει ουσιαστικά στην «ενήλικη» φάση του μόνο μετά τα 30, καθώς οι εγκεφαλικές περιοχές γίνονται πιο εξειδικευμένες, ενώ η δομή του αρχίζει να εμφανίζει σημάδια γήρανσης στα μέσα της δεκαετίας των 60.

Μπορεί να υπάρχει η ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι οι γνωστικές μας ικανότητες μειώνονται όσο μεγαλώνουμε, όμως αυτό βάσει των επιστημόνων δεν ισχύει. Όπως ακριβώς γυμνάζουμε τους μύες για να τους διατηρούμε δυνατούς, έτσι και η διατήρηση των εγκεφαλικών συνδέσεων απαιτεί να κρατάμε το μυαλό μας ενεργό. Μια μεγάλη πρόσφατη έρευνα διαπίστωσε ότι ένας δραστήριος τρόπος ζωής μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά ή ακόμη και να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αποφύγουν την άνοια. Η ερευνητική ομάδα έδειξε ότι η εκπαίδευση, η κοινωνικοποίηση, η εργασία και οι ψυχαγογικές δραστηριότητες, συμβάλλουν στη διεύρυνση του «γνωστικού αποθέματος», δηλαδή την ικανότητα του εγκεφάλου να αντέχει τις φθορές της γήρανσης, καθιστώντας τον πιο ανθεκτικό στη γνωστική μείωση που σχετίζεται με την ηλικία.

Προκαλεί η μοναξιά στην παιδική ηλικία αργότερα άνοια; Τι έδειξε νέα μελέτη

Ποτέ δεν είναι αργά να μάθεις κάτι καινούργιο

Καταρχάς, είναι σημαντικό να βλέπουμε τη γνωστική μας υγεία ως ένα ευρύ σύνολο δεξιοτήτων που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ικανότητα συλλογισμού, η επίλυση προβλημάτων και η συγκέντρωση, καθώς και η ταχύτητα με την οποία επεξεργαζόμαστε τις πληροφορίες.

Αυτές οι δεξιότητες είναι ποικίλες και μπορούν να αναπτυχθούν και να αλλάξουν ανάλογα με τον τρόπο ζωής μας. Όπως υποστηρίζει ο ψυχολόγος Alan Gow από το Πανεπιστήμιο Heriot-Watt στο Εδιμβούργο της Σκωτίας, παρότι ορισμένες από αυτές τις διεργασίες επιβραδύνονται, η γνωστική μείωση δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της γήρανσης: «Έχουμε ευκαιρίες να προστατεύσουμε και να προάγουμε την υγεία του εγκεφάλου μας σε κάθε ηλικία και σε κάθε στάδιο της ζωής μας».

Ένας απλός τρόπος για να ενισχύσουμε τη γνωστική μας λειτουργία και να μειώσουμε τον κίνδυνο άνοιας είναι να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο. Για όσους αγαπούν τη φύση, η κηπουρική αποτελεί μια καλή επιλογή, καθώς η έρευνα δείχνει ότι διατηρεί τη γνωστική λειτουργία και μπορεί, συνεπώς, να συμβάλει σε μια πιο ποιοτική ζωή. Πρόκειται για μία δραστηριότητα, την οποία οι ειδικοί υγείας έχουν ξεκινήσει να την εντάσσουν και στην υγειονομική φροντίδα.

Μία άλλη ιδέα, είναι η εκμάθηση μιας νέας γλώσσας. Η συγκεκριμένη διαδικασία ενεργοποιεί διάφορα μέρη του εγκεφάλου και ενισχύει τις συνδέσεις μεταξύ τους. Έχει διαπιστωθεί ότι κάτι τέτοιο μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση συμπτωμάτων της νόσου Αλτσχάιμερ έως και πέντε χρόνια.

Χρειάζεστε το σωστό «καύσιμο» για τον εγκέφαλό σας

Δεκαετίες έρευνας έχουν δείξει ότι για μία υγιή ζωή είναι απαραίτητη η υιοθέτηση μίας ισορροπημένης διατροφής. Ένα από τα «μυστικά» που συνιστούν οι διατροφολόγοι, είναι να προσθέτουμε όσο το δυνατόν περισσότερα χρώματα από φρούτα και λαχανικά στη διατροφή μας. Έτσι διασφαλίζουμε ότι λαμβάνουμε τις απαραίτητες βιταμίνες, τα μέταλλα και τις φυτικές ίνες, ωφελώντας παράλληλα την υγεία του εγκεφάλου μας.

Επιπρόσθετα, είναι σημαντικό να δίνουμε έμφαση στα σωστά είδη λιπαρών, όπως τα πολυακόρεστα λιπαρά, που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια -όπως ο σολομός και η πέστροφα- καθώς και στα καρύδια, τροφές που είναι γνωστό ότι προστατεύουν από την άνοια. Παράλληλα, η μείωση της κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών, που συναντούνται κυρίως στα επεξεργασμένα κρέατα, μπορεί επίσης να αποδειχθεί ωφέλιμη, καθώς έχουν συνδεθεί τόσο με καρδιαγγειακές παθήσεις όσο και με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.

Τέλος, θα πρέπει να διασφαλίζουμε ότι λαμβάνουμε επαρκή ποσότητα χολίνης μέσω της διατροφής μας. Η χολίνη βρίσκεται συχνά στα αυγά, καθώς και σε πολλά άλλα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, ενώ έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της μνήμης και της διάθεσης.

Η άσκηση μας βοηθά να νιώθουμε γεμάτοι ενέργεια και ψυχικά υγιείς

Μπορεί λόγω του τρόπου ζωής μας να μην έχουμε τη δυνατότητα να γυμναζόμαστε συστηματικά, παρόλα αυτά, ακόμη και οι τακτικοί περίπατοι είναι πολύ ωφέλιμοι για την υγεία μας.

Όποια μορφή άσκησης κι αν επιλέξετε, η τακτική κίνηση έχει τεράστια οφέλη για τη σωματική και την ψυχική μας υγεία. Ενισχύει επίσης περιοχές του εγκεφάλου που είναι ευάλωτες στη νόσο Αλτσχάιμερ, καθιστώντας τον εγκέφαλο πιο ανθεκτικό στις επιπτώσεις της γήρανσης και ενδεχομένως επιβραδύνοντας τη γνωστική μείωση. Μια πρόσφατη έκθεση διαπίστωσε ότι όσοι ασκούνταν περισσότερο στη μέση ηλικία είχαν έως και 45% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με εκείνους που ασκούνταν λιγότερο.

Η άσκηση βελτιώνει τη διάθεση και μπορεί να μειώσει την κατάθλιψη. Όπως υποστηρίζει η Melanie Burke, καθηγήτρια γνωστικής γήρανσης και νευροαπεικόνισης στο Πανεπιστήμιο του Leeds στο Ηνωμένο Βασίλειο: «Οι εσωτερικοί παράγοντες είναι πολύ πιο σημαντικοί, γιατί αν νιώθεις καλά, δείχνεις και καλά. Και το να νιώθουμε καλά είναι καθοριστικό για να παραμένουμε δραστήριοι και να έχουμε καλύτερη ποιότητα ζωής».

Δώστε προτεραιότητα στους φίλους σας για να ζήσετε περισσότερο

Στοιχεία από διάφορες έρευνες δείχνουν ότι η μοναξιά αυξάνεται παγκοσμίως. Παρόλα αυτά, οι ειδικοί υγείας επισημαίνουν ότι οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με άλλους ανθρώπους βελτιώνουν τη μακροζωία μας και όσοι είναι κοινωνικοί τείνουν να είναι πιο υγιείς από εκείνους που είναι πιο απομονωμένοι. Όπως έχει αναφέρει ο ψυχολόγος, David Robson: «Οι φιλίες μας μπορούν να επηρεάσουν τα πάντα - από τη δύναμη του ανοσοποιητικού μας συστήματος έως τις πιθανότητες να πεθάνουμε από καρδιακή νόσο». Μπορούν επίσης να συ,βάλλουν στο να ζήσουμε περισσότερο.

Αλλαγή νοοτροπίας

Όπως αναφέρουν έρευνες, οι μικρές, σταθερές αλλαγές είναι το «κλειδί» για μεγαλύτερη σωματική και ψυχική ευεξία. Το πρώτο βήμα είναι να κατανοήσουμε ότι μπορούμε οι ίδιοι να επιφέρουμε ουσιαστικές αλλαγές και ότι μπορούμε να το κάνουμε άμεσα.

Όπως αναφέρει ο ψυχολόγος Alan Gow: «Εάν οι άνθρωποι δεν πιστεύουν ότι η αλλαγή είναι δυνατή, είναι πολύ απίθανο να είναι ανοιχτοί σε κάποια παρέμβαση… Η αύξηση της γνώσης σχετικά με το τι μπορούμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε και να προάγουμε την υγεία του εγκεφάλου, σε οποιαδήποτε ηλικία, είναι θεμελιώδης». Για παράδειγμα, απλές ενέργειες μπορεί να είναι να δοκιμάσετε μια νέα μορφή άσκησης, να βρείτε ένα νέο χόμπι ή να συμμετάσχετε σε μια ομάδα ανάγνωσης.

Και για όποιον είναι έτοιμος να κάνει αυτά τα βήματα, έχει αποδειχθεί ότι ο συνδυασμός αλλαγών στη διατροφή, την άσκηση και την εκπαίδευση της γνωστικής λειτουργίας, μπορεί να παρέχει σημαντική βελτίωση στην υγεία του εγκεφάλου για τους περισσότερους ενήλικες που διατρέχουν κίνδυνο άνοιας.