Μάχη της Κρήτης: Γιατί ονομάστηκε «νεκροταφείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών»

Σαν σήμερα, πριν από 85 χρόνια, στις 20 Μαΐου του 1941, έλαβε χώρα η Μάχη της Κρήτης, κατά την οποία η Ναζιστική Γερμανία προχώρησε σε αεραποβατική επιχείρηση στο ελληνικό νησί, η οποία έληξε 12 μέρες μετά και είχε ως αποτέλεσμα την κατάληψη της μεγαλονήσου (1 Ιουνίου 1941).

Αδόλφος Χίτλερ: Σαν σήμερα αυτοκτόνησε με τη σύζυγό του, Εύα Μπράουν

Πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές μάχες που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ενώ η απόφαση για την «Επιχείρηση Ερμής» (όπως ήταν η κωδική της ονομασία) πάρθηκε στις 25 Απριλίου του 1941 από τον Αδόλφο Χίτλερ. Να σημειώσουμε ότι η συγκεκριμένη επιχείρηση ήταν αμυντική και όχι επιθετική, αφού οι Γερμανοί επιθυμούσαν να εξασφαλίσουν τα νοτιοανατολικά τους νώτα, ενόψει της Εκστρατείας στη Ρωσία (Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα) και να μετακινηθούν προς τη Βόρεια Αφρική, με εφαλτήριο την Κρήτη.

Ο Χίτλερ πήρε την απόφαση να διεξάγει την επίθεση από αέρος, καθώς οι Σύμμαχοι υπερτερούσαν και είχαν πλεονέκτημα σε ξηρά και θάλασσα. Έτσι, για πρώτη φορά στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία, το γερμανικό επιτελείο χρησιμοποίησε δυνάμεις αλεξιπτωτιστών για τη συγκεκριμένη επιχείρηση. Επικεφαλής των γερμανικών δυνάμεων ήταν ο πτέραρχος Κουρτ Στούντεντ, βετεράνος πιλότος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος είχε στη διάθεσή του 1.190 αεροπλάνα (πολεμικά και μεταγωγικά) και 29.000 άνδρες (αλεξιπτωτιστές και πεζικάριους), ενώ οι Ιταλοί θα συνεισέφεραν 3.000 στρατιώτες.

Έτσι, το πρωί της 20ης Μαΐου του 1941 πραγματοποιήθηκε ρίψη αλεξιπτωτιστών σε δύο μέτωπα: στο αεροδρόμιο του Μάλεμε και στην ευρύτερη περιοχή των Χανίων. Τα πρώτα κύματα των αλεξιπτωτιστών αντιμετωπίστηκαν εύκολα από τους Νεοζηλανδούς και τους Έλληνες που υπερασπιζόντουσαν την περιοχή. Επιπρόσθετα, στις μάχες έλαβε μέρος και μεγάλος αριθμός αμάχων με ό,τι όπλο είχε στη διάθεσή του, ενώ η συμμετοχή των χιλιάδων αμάχων στις επιχειρήσεις ήταν κάτι που δεν είχαν υπολογίσει οι Γερμανοί, αφού πίστευαν ότι θα είχαν να αντιμετωπίσουν συνολικά μόνο 5.000 άνδρες.

Ο διοικητής των γερμανικών δυνάμεων, πτέραρχος Κουρτ Στούτεντ, απογοητευμένος από την εξέλιξη των επιχειρήσεων, σκέφθηκε ακόμη και την αυτοκτονία, αναλογιζόμενος την υπόσχεση που είχε δώσει στον Χίτλερ για μια εύκολη νίκη. Το βράδυ της ίδιας μέρας, ο βασιλιάς Γεώργιος Β', ο οποίος είχε εγκατασταθεί στα Χανιά, καθώς και η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση μεταφέρθηκαν με βρετανικό πολεμικό στην Αίγυπτο.

Από τα ξημερώματα της 21ης Μαΐου οι μάχες συνεχίστηκαν με ιδιαίτερη σφοδρότητα: Οι Γερμανοί επικεντρώθηκαν στην κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε, όπως ήταν ο πρωταρχικός τους στόχος, κάτι που εν τέλει κατάφεραν προς το τέλος της ημέρας, μετρώντας, όμως, ξανά μεγάλες απώλειες.

Η κατάληψη του αεροδρομίου είχε μεγάλη στρατηγική σημασία για την επιχείρηση των Γερμανών, οι οποίοι άρχισαν να μεταφέρουν μεγάλες δυνάμεις από την Ελλάδα και με τον σύγχρονο οπλισμό που διέθεταν ήταν θέμα χρόνου η κυριαρχία τους στη Μεγαλόνησο. Στις 28 Μαΐου οι Γερμανοί είχαν απωθήσει τις συμμαχικές δυνάμεις προς τα νότια, ενώ οι Βρετανοί αποφάσισαν να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την Κρήτη και να τις μεταφέρουν στην Αίγυπτο. Όσες μονάδες δεν τα κατάφεραν, παραδόθηκαν στους Γερμανούς. Πολλοί Έλληνες μαχητές και μαζί τους 500 Βρετανοί ανέβηκαν στα άγρια βουνά της Κρήτης για να συνεχίσουν από εκεί τον αγώνα τους. Την 1η Ιουνίου, όμως, με την παράδοση 5.000 μαχητών στα Σφακιά, έπεσε η αυλαία της Μάχης της Κρήτης.

Οι απώλειες για τους Συμμάχους ήταν: 3.500 νεκροί, 1.900 τραυματίες και 17.500 αιχμάλωτοι. Οι Γερμανοί, σύμφωνα με δικά τους στοιχεία, είχαν 3.986 νεκρούς και αγνοούμενους, 2.594 τραυματίες, ενώ έχασαν 370 αεροπλάνα. Σύμφωνα, όμως, με συμμαχικούς υπολογισμούς, οι γερμανικές απώλειες ξεπέρασαν τις 16.000.

Η Μάχη στην Κρήτη ονομάστηκε και «Νεκροταφείο των Γερμανών αλεξιπτωτιστών», εξαιτίας των μεγάλων απωλειών τους, γεγονός που ανάγκασε τον Χίτλερ να διατάξει τον τερματισμό κάθε μελλοντική αεραποβατική επιχείρηση.