25η Μαρτίου: Πότε ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση του 1821
Πώς επιλέχθηκε η 25η Μαρτίου
Πότε ξεκίνησε η Ελληνική Επανάσταση του 1821 και πώς επιλέχθηκε η 25η Μαρτίου του 1821 για τον εορτασμό της εθνικής εξέγερσης; Όπως γνωρίζουμε, η Φιλική Εταιρία είχε επιλέξει τη συγκεκριμένη ημέρα για την έναρξη της επανάστασης, παρόλα αυτά, μία σειρά από απρόοπτα γεγονότα, έφερε την έναρξη της ελληνικής επανάστασης λίγο νωρίτερα
Έτσι, λοιπόν, η έναρξή της έλαβε χώρα στις 22 Φεβρουαρίου του 1821, όταν ένοπλες δυνάμεις Ελλήνων από την Οδησσό, τη Μακεδονία, την Πελοπόννησο και άλλες περιοχές, ξεκίνησαν τον αγώνα απελευθέρωσης των ελληνικών εδαφών στη Μολδοβλαχία, με επικεφαλής τον αρχηγό της Φιλικής Εταιρίας, Αλέξανδρο Υψηλάντη. Δυστυχώς, όμως, αυτή η προσπάθεια δε στέφθηκε με επιτυχία και δεν είχε ευτυχή κατάληξη.
Επιπρόσθετα, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, η έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, δεν ήταν μια «έκρηξη», αλλά λειτούργησε ως μία αλυσιδωτή αντίδραση, δημιουργώντας δεκάδες εστίες εξέγερσης στον ελλαδικό χώρο, που ήταν επί 400 χρόνια κάτω από τον τουρκικό ζυγό.
Ήταν 21 Μαρτίου όταν έπεσε η πρώτη τουφεκιά στα Καλάβρυτα, στις 22 Μαρτίου ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί τα άρματα των αγωνιστών στην πλατεία Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα και στις 23 Μαρτίου οι Μανιάτες επαναστάτες, μαζί με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, απελευθερώνουν την Καλαμάτα.
Το κομβικό σημείο της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
Αξίζει να σημειωθεί, ότι ένα από τα πιο κομβικά σημεία της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 ήταν η 17η Μαρτίου στη Μάνη. Σύμφωνα με δημοσίευση από το «Ελεύθερον Βήμα», που χρονολογείται την 28η Οκτωβρίου του 1930: «Ο Κολοκοτρώνης με τον Μούρτζινο και τους άλλους δικούς του αρχίζει, από τη Σκαρδαμούλα, την κίνησι για μια σύσκεψι των προεστών της Μάνης, στις Κιτριές με το Μαυρομιχάλη. Γνωρίζει σ’ όλους τα γραφόμενα του Υψηλάντη. Τονίζει το μεγάλο κίνδυνο να χαθεί ο αγώνας. Θέλει να φέρη τον Πετρόμπεη αντιμέτωπο της κοινής βοής, να τον φιλοτιμήση, να τον παρασύρη. Μερικά περιστατικά έρχονται να τον βοηθήσουν».
Το πιο σημαντικό και καθοριστικό για την εξέλιξη της εξέγερσης ήταν η άφιξη του Παπαφλέσσα (Γρηγόριος ο Δίκαιος) στις Κιτριές. Όπως αναφέρεται στο ίδιο δημοσίευμα: «Ενώνοντας την προσπάθειά του με τον Κολοκοτρώνη, ενεργεί τη σύσκεψι των Κιτριών. Χρειάστηκαν πολλές συνεδριάσεις για να καταφέρουν τον Πετρόμπεη. Ούτε ο Κολοκοτρώνης, ούτε ο Αναγνωσταράς, ούτε ο Νικηταράς ήτανε σ’ αυτές της συνεδριάσεις. Ήταν ξένοι, είχαν καμία θέσι. Ο Δικαίος μόνο παρουσιάστηκε σαν «προσωρινός αντιπρόσωπος του επιτρόπου της Αρχής».
1821: Η επίσημη έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης
Ο Παπαφλέσσας, ο οποίος είχε σταλεί από τον επικεφαλής της Φιλικής Εταιρίας, Αλέξανδρο Υψηλάντη, προσπάθησε να πείσει με όλα τα μέσα που διέθετε τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, γνωρίζοντας ποια «κουμπιά» του να «πατήσει», να εγκρίνει την έναρξη της επανάστασης. Όπως έχει διηγηθεί ο Αμβρόσιος Φραντζής: «Καθώς ο ίδιος έλεγεν ύστερον, αυτός τον ηπάτησεν, υπισχνούμενος αυτώ ενόρκως πολλάς επισήμους ωφελείας και επί πάσαις αυταίς ότι ο αντιπρόσωπος της Ρωσικής Αυτοκρατορίας Αλέξανδρος Υψηλάντης θέλει αποκαταστήση τον Μαυρομιχάλην κύριον της Πελοποννήσου».
Αφού ο Μαυρομιχάλης πείσθηκε, τότε: «Ως της δεκαεπτά Μαρτίου έπρεπε σύμφωνα με της αποφάσεις που επήραν, να ετοιμασθούν και να σηκώσουν τ’ άρματα στη Μάνη. (…) Ο Αναστάσης Μαυρομιχάλης κι ο Πικουλάκης παρουσιάζονται στον καϊμακάμη (σ.σ. της Τριπολιτσάς). Δίνουν υπόσχεση ότι, αν τους αφήση να κατέβουν στη Μάνη, θα μπορέσουν μαζί με τον πατέρα τους να σβύσουν οποιοδήποτε κίνημα παρουσιαζότανε».
Στη συνέχεια, ο καϊμακάμης επιτρέπει μόνο στον Πικουλάκη να φύγει από την Τριπολιτσά, δίνει, όμως, την άδεια στον Αναστάση Μαυρομιχάλη, γιο του Πετρόμπεη «να πάρη όλα τα γεννήματα και τα λάδια, που ήταν στης δημόσιες αποθήκες, να στρατολογήση και να χτυπήση κάθε αντάρτη». Έτσι, ο Αναστάσης Μαυρομιχάλης όχι μόνο κατάφερε να συγκροτήσει στρατό, αλλά είχε και την άδεια των Οθωμανών.
Παράλληλα, την ίδια χρονική στιγμή στην Τσίμοβα, στην πλατεία του χωριού, οι Μανιάτες ορθώνουν το λάβαρο της επανάστασης και ο ιερέας του ναού των Ταξιαρχών ευλογεί τα όπλα των επαναστατών.
«Ορκίζομαι,
εις το όνομα του Παντοδύναμού μας Θεού,
εις το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού
και της Αγίας Τριάδος,
να χύσω και την υστέραν ρανίδα του αίματός μου,
υπέρ πίστεως και Πατρίδος.
Ορκίζομαι,
να μη βλέψω εις τα όπισθεν
εάν δεν αποδιώξω τον εχθρόν της Πατρίδος
και της Θρησκείας μου.
Ορκίζομαι, “Ή Ταν ή επί Τας” και “Νίκη ή Θάνατος”
υπέρ Πίστεως και Πατρίδος».
Γιατί επιλέχθηκε ως ημέρα τιμής της Επανάστασης η 25η Μαρτίου
Γιατί, όμως επιλέχθηκε η 25η Μαρτίου ως εθνική εορτή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821; Η απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα έχει δημιουργήσει αρκετές διαφωνίες στο παρελθόν.
Όπως αναφέρουν τα «Νέα» σε δημοσίευμα της 24ης Μαρτίου 1951: «Ως ημέρα εορτασμού της εθνικής εορτής ωρίσθη η πρώτη του έτους, γιατί κατά την ημέρα εκείνη του 1822 έγινε η επίσημη ανακήρυξη της ανεξαρτησίας από τους πληρεξούσιους του λαού».
Δηλαδή, από το 1823 έως το 1837, δεν υπήρχε για τους Έλληνες η εθνική εορτή της 25ης Μαρτίου, αλλά αυτή της 1ης Ιανουαρίου.
Αυτό άλλαξε, όμως το 1838, αφού στις 15 Μαρτίου του ιδίου έτους, εκδόθηκε Βασιλικό Διάταγμα σύμφωνα με το οποίο: «Επί τη προτάσει της ημετέρας επί των εκκλησιαστικών κ.λπ. Γραμματείας, θεωρήσαντες ότι η ημέρα της 25 Μαρτίου, λαμπρά καθ’ εαυτήν εις πάντα Έλληνα δια την κατ’ αυτήν την ημέραν τελουμένην εορτήν του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, είναι προσέτι λαμπρά και χαρμόσυνος διά την κατ’ αυτήν την ημέραν έναρξιν του υπερ της ανεξαρτησίας αγώνος του ελληνικού έθνους, καθιερούμεν την ημέραν αυτήν εις το διηνεκές ως ημέραν εθνικής εορτής και διατάσσομεν την ημετέραν γραμματείαν να δημοσιεύση και ενεργήση το παρόν Διάταγμα».