Το Νόμπελ Ειρήνης 2026 απονεμήθηκε στη Ναβανέθεμ «Νάβι» Πιλάι, τη διακεκριμένη Νοτιοαφρικανή νομικό και πρώην Ύπατη Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, για τη συμβολή της στην προώθηση της ειρήνης, της διεθνούς δικαιοσύνης και του κράτους δικαίου.
Η απόφαση της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ αναδεικνύει τον ρόλο της στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην προσπάθεια να λογοδοτούν τα κράτη και οι ηγέτες για τις πράξεις τους. Η βράβευση έρχεται σε μια περίοδο έντονων διεθνών αναταράξεων, με πολέμους και συγκρούσεις να δοκιμάζουν τις αρχές του διεθνούς δικαίου.
«Η Νάβι Πιλάι έχει καταστήσει τα κράτη και τους εθνικούς ηγέτες υπεύθυνους για τις πράξεις τους και έχει προσφέρει ελπίδα στα θύματα της βίας και των συγκρούσεων», αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής.
Η διαδρομή της αποτελεί υπενθύμιση της ανάγκης να ενισχυθεί η διεθνής έννομη τάξη και να προστατευθούν οι θεμελιώδεις ελευθερίες.
Νάβι Πιλάι: Από το Απαρτχάιντ στη διεθνή Δικαιοσύνη
Η Ναβανέθεμ «Νάβι» Πιλάι γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1941 στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, σε οικογένεια ινδικής καταγωγής, κατά την περίοδο του Απαρτχάιντ.
Η επαγγελματική της πορεία ξεκίνησε σε ένα περιβάλλον διακρίσεων. Κανένα δικηγορικό γραφείο δεν την προσλάμβανε, με αποτέλεσμα να αποφασίσει να ανοίξει το δικό της. Μέσα από τη νομική της δράση, ασχολήθηκε με υποθέσεις παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υπερασπίστηκε τον Νέλσον Μαντέλα και άλλους αγωνιστές κατά του Απαρτχάιντ.
Στη συνέχεια, ακολούθησε μια μακρά διαδρομή στη Δικαιοσύνη, με σημαντικούς σταθμούς τη θητεία της στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα και στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Από το 2003 έως το 2008 υπηρέτησε ως δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στη Χάγη. Αργότερα ανέλαβε καθήκοντα Ύπατης Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ενώ μέχρι πρόσφατα προήδρευε της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη.
«Η Ναβανέθεμ "Νάβι" Πιλάι διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο σε ιστορικές αποφάσεις της διεθνούς Δικαιοσύνης», σημειώνεται στην ανακοίνωση.
Η βράβευσή της αναδεικνύει, επομένως, όχι μόνο τη δράση της στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά και τη σημασία των διεθνών θεσμών για την αντιμετώπιση παραβιάσεων και την προστασία των θυμάτων.