Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) φαίνεται να καταγράφει καθαρή πρωτιά στις κρατικές εκλογές της Σαξονίας- Άνχαλτ, καθώς τα exit polls μετά το κλείσιμο της κάλπης της δίνουν 44,5%. Η αναμέτρηση στο ανατολικογερμανικό κρατίδιο εξελίσσεται σε σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και το CDU, το οποίο περιορίζεται στο 18,5%, ενώ παραμένει ανοιχτό αν το AfD θα μπορέσει τελικά να κυβερνήσει.
Πανηγυρισμοί για το AfD/ AP Photo/Matthias Schrader
Το αποτέλεσμα αφορά στις εκλογές για την κυβέρνηση του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ, όπου το CDU κυβερνά από το 2002. Τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται τη Δευτέρα, όμως η εικόνα των exit polls αποτυπώνει ήδη μεγάλη ανατροπή στους πολιτικούς συσχετισμούς.
Το exit poll του δημόσιου καναλιού ARD δείχνει επίσης ότι το SPD και οι Πράσινοι ξεπέρασαν το όριο εισόδου στο κοινοβούλιο. Στην ίδια εκτίμηση, η Αριστερά λαμβάνει 9,5%, το SPD 8,0%, οι Πράσινοι 9,0%, το FDP 2,0% και το BSW 5,0%. Η προσέλευση των ψηφοφόρων εκτιμάται στο 76,5%, ποσοστό που περιγράφεται ως ρεκόρ για τη Σαξονία-Άνχαλτ.
Τα ποσοστά των exit polls και η πτώση του CDU
Η σύγκριση με τις προηγούμενες εκλογές δείχνει το εύρος της μεταβολής. Το AfD ανεβαίνει στο 44,5% από 20,8% το 2021, καταγράφοντας άνοδο 23,7 μονάδων. Το CDU του Μερτς πέφτει στο 18,5% από 37,1%, με απώλειες 18,6 μονάδων. Πρόκειται για μια ανατροπή που αλλάζει πλήρως το τοπίο σε ένα κρατίδιο όπου οι Χριστιανοδημοκράτες διατηρούσαν την εξουσία επί 24 χρόνια.
Πανηγυρισμοί για το AfD/ AP Photo/Matthias Schrader
Αν τα τελικά αποτελέσματα επιβεβαιώσουν ότι το AfD εξασφαλίζει απόλυτη πλειοψηφία, θα μπορούσε να σχηματίσει για πρώτη φορά περιφερειακή κυβέρνηση. Η προοπτική αυτή περιγράφεται ως εξέλιξη με ιδιαίτερο βάρος για τη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας.
Παρά τη σαφή εκλογική επικράτηση, το βασικό ερώτημα είναι αν το κόμμα θα καταφέρει να μετατρέψει το ποσοστό του σε κυβερνητική εξουσία. Τα περισσότερα κόμματα έχουν αποκλείσει τη συμμετοχή σε συνασπισμό υπό την ηγεσία του AfD, ενώ στο γερμανικό πολιτικό σύστημα παραμένει ενεργή η λογική του «τείχους προστασίας» (firewall), με στόχο να μείνει το κόμμα εκτός εξουσίας.
Γιατί παραμένει αβέβαιος ο σχηματισμός κυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ
Αν το AfD δεν μπορέσει να κυβερνήσει μόνο του, μπορεί να ακολουθήσει μακρά διαδικασία διαβουλεύσεων ανάμεσα στα παραδοσιακά κόμματα, τα οποία επιδιώκουν να αποτρέψουν την ανάληψη της εξουσίας από το κόμμα. Στην εξίσωση μπαίνει και η τελική κοινοβουλευτική εικόνα, δηλαδή ποια κόμματα θα περάσουν το όριο του 5% και αν το CDU θα μπορέσει να οικοδομήσει πλειοψηφικό συνασπισμό χωρίς το AfD.
Το αριστερό λαϊκιστικό κόμμα Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), που εμφανίζεται ως πιθανός εταίρος του AfD, βρίσκεται επίσης στο όριο εισόδου στη βουλή με 5,0%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις.
Η συνεργασία των παραδοσιακών κομμάτων με το AfD παραμένει πολιτικά δυσχερής και λόγω του ιστορικού βάρους της Γερμανίας μετά τον ναζισμό. Στο σημερινό πολιτικό τοπίο, όπου η ακροδεξιά ενισχύεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αυτή η παράμετρος εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τις αποφάσεις για κυβερνητικές συμμαχίες.
Οι θέσεις του AfD στις κατηγορίες για εξτρεμισμό
Το AfD βρίσκεται υπό έρευνα για ακροδεξιό εξτρεμισμό από τις υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας της Γερμανίας. Το AfD, υπό την ηγεσία στη Σαξονία-Άνχαλτ του 35χρονου Ούλριχ Ζίγκμουντ, θεωρεί τις κατηγορίες περί εξτρεμισμού κινδυνολογία και προσβολή για τα εκατομμύρια των υποστηρικτών του.
Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ με τη σύζυγό του, Τζούλια/ AP Photo/Matthias Schrader
Το πλήγμα για τον Μερτς και η εθνική εικόνα στη Γερμανία
Η έκβαση της αναμέτρησης συνιστά ακόμη ένα πλήγμα για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς. Η δημοτικότητά του έχει υποχωρήσει, ενώ ο κυβερνητικός συνασπισμός δυσκολεύεται να επανεκκινήσει την οικονομική ανάπτυξη της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
Οι εξελίξεις στη Σαξονία-Άνχαλτ παρουσιάζεται και ως συμβολικό πλήγμα για τον Μερτς, καθώς το κόμμα του χάνει έδαφος σε μια περιοχή που έλεγχε επί δεκαετίες.
Το αποτέλεσμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή το πολιτικό σκηνικό στη Γερμανία είναι πλέον κατακερματισμένο και το AfD έχει εξελιχθεί στο δημοφιλέστερο κόμμα σε εθνικό επίπεδο, παρότι τα υπόλοιπα κόμματα εξακολουθούν να απορρίπτουν κάθε συνεργασία μαζί του.