Λίντσεϊ Κλάνσι: Η υπόθεση της «Μήδειας» που σκότωσε τα παιδιά της

Η δίκη της Λίντσεϊ Κλάνσι, μιας μητέρας από τη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ, η οποία ομολόγησε ότι σκότωσε τα τρία μικρά παιδιά της, έχει εξελιχθεί σε ένα δικαστικό θρίλερ με αβέβαιο τέλος, αφού οι ένορκοι δήλωσαν δύο φορές ότι δεν μπόρεσαν να καταλήξουν σε ομόφωνη ετυμηγορία.

Μέχρι το βράδυ της Πέμπτης, η επιτροπή είχε συσκεφθεί για περισσότερες από 36 ώρες χωρίς να καταλήξει σε απόφαση.

Η υπόθεση έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον στις ΗΠΑ, όχι επειδή υπάρχει σοβαρή διαφωνία σχετικά με το ποιος σκότωσε τα παιδιά, αλλά λόγω του ερωτήματος που πρέπει να απαντήσουν οι ένορκοι σχετικά με την ψυχική κατάσταση της Κλάνσι.  Ήταν νομικά υπεύθυνη για εκούσιες δολοφονίες ή ήταν τόσο σοβαρά ψυχικά ασθενής που δεν μπορούσε να εκτιμήσει τις πράξεις της ή να ελέγξει τη συμπεριφορά της;

Αυτό το ερώτημα έχει διχάσει επίσης και την αμερικανική κοινή γνώμη που παρακολουθεί τη δίκη με κομμένη την ανάσα. 

Κάποιοι βλέπουν την υπόθεση ως ένα καταστροφικό παράδειγμα επιλόχειας ψύχωσης και αποτυχιών στη φροντίδα ψυχικής υγείας της μητέρας. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η δημόσια συμπάθεια που εκφράζεται προς την Κλάνσι κινδυνεύει να επισκιάσει τα τρία παιδιά και να μετατρέψει μια ψυχιατρική διάγνωση σε δικαιολογία για τον θάνατό τους.

Οι υποστηρικτές λένε ότι η Κλάνσι απογοητεύτηκε από ένα σύστημα που δεν αναγνώρισε τη σοβαρότητα της ασθένειάς της παρά τα επανειλημμένα αιτήματα για βοήθεια. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η ψυχική ασθένεια δε θα πρέπει να σβήνει την ευθύνη για τρεις εκούσιες πράξεις.

Τι απέγιναν τα παιδιά των Κλάνσι

Στις 24 Ιανουαρίου 2023, η Κλάνσι βρισκόταν στο σπίτι της στο Ντάξμπερι, περίπου 56 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Βοστώνης, με την κόρη της Κόρα, 5 ετών, τον γιο της Ντόσον, 3 ετών, και τον 8 μηνών γιο της Κάλαν.

Ο τότε σύζυγός της, Πάτρικ Κλάνσι, έφυγε από το σπίτι για να πάει στο φαρμακείο και να πάρει φάρμακα για το ένα από τα παιδιά και να πάρει και φαγητό απ' έξω για την οικογένειά του. Κατά την απουσία του, η Λίντσεϊ Κλάνσι, φέρεται να στραγγάλισε τα παιδιά της με λάστιχα γυμναστικής, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη δίκη.

Στη συνέχεια έκοψε τον λαιμό και τους καρπούς της και αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει, πηδώντας από ένα παράθυρο του δεύτερου ορόφου. Κατά την πτώση τραυματίστηκε στην σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα να μείνει παράλυτη από τη μέση και κάτω. Η Κόρα και ο Ντόσον ανακηρύχθηκαν νεκροί εκείνο το βράδυ, ενώ ο Κάλαν πέθανε στο νοσοκομείο τρεις ημέρες αργότερα.

Η Κλάνσι δήλωσε αθώα για τρεις κατηγορίες ανθρωποκτονίας πρώτου βαθμού. Οι δικηγόροι της δεν αμφισβητούν ότι σκότωσε τα παιδιά. Αντίθετα, υποστηρίζουν ότι δεν ήταν ποινικά υπεύθυνη επειδή βίωνε επιλόχεια ψύχωση.

Τι είπε ο σύζυγός της

Ο πρώην σύζυγος της Κλάνσι, Πάτρικ ήταν εκείνος που ανακάλυψε τα νεκρά παιδιά του και την τραυματισμένη σύζυγό του και η κατάθεσή του παρείχε σημαντικά στοιχεία στη δίκη.

Κληθείς ως πρώτος μάρτυρας της κατηγορίας, είπε ότι η Λίντσεϊ φαινόταν να περνάει «μία από τις καλύτερες μέρες της» στις 24 Ιανουαρίου.

Περιέγραψε επίσης την επιστροφή του σε ένα ήσυχο σπίτι, την τραυματισμένη σύζυγό του έξω και στη συνέχεια την ανακάλυψη των παιδιών στο υπόγειο, όπου προσπάθησε να τα επαναφέρει στη ζωή πριν φτάσουν οι διασώστες.

Ωστόσο, σε άλλα μέρη της κατάθεσής του περιέγραψε ότι η Λίντσεϊ κοιμόταν ελάχιστα, αλλά ήταν μια αφοσιωμένη μητέρα , της οποίας η κατάσταση είχε επιδεινωθεί προοδευτικά. Την περιέγραψε να εκφράζει αυτοκτονικές σκέψεις και να αποκαλύπτει σκέψεις της να προκαλέσει βλάβη στα παιδιά.

Τέσσερις ημέρες μετά τους θανάτους, ο Πάτρικ έγραψε σε μια σελίδα συγκέντρωσης χρημάτων ότι είχε συγχωρέσει τη σύζυγό του και περιέγραψε «την πραγματική Λίντσεϊ» ως στοργική και φροντιστική. Σε μια συνέντευξη του 2024 στο περιοδικό, είπε: «Δεν ήμουν παντρεμένος με ένα τέρας, ήμουν παντρεμένος με κάποιον που αρρώστησε».

Το ζευγάρι έχει έκτοτε χωρίσει και ο Πάτρικ έχει ξαναπαντρευτεί. Η θέση του σχετικά με το σύστημα ψυχικής υγείας, ωστόσο, παρέμεινε σαφής. Τον Ιανουάριο, υπέβαλε αγωγή για θάνατο εξ αμελείας εναντίον αρκετών πρώην γιατρών της Λίντσεϊ, ισχυριζόμενος ότι η αμέλεια και η κακώς συντονισμένη θεραπεία συνέβαλαν στους θανάτους των παιδιών του. 

Τι λέει η εισαγγελία

Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η Κλάνσι ήταν ψυχικά άρρωστη, αλλά παρέμενε ικανή να σχεδιάζει, να κάνει επιλογές και να κατανοεί ότι η δολοφονία των παιδιών της ήταν λάθος.

Κατά τη διάρκεια της δίκης επεσήμαναν τη «προφανώς συνεπή συμπεριφορά της την ημέρα των δολοφονιών».

«Πήγε την Κόρα σε παιδιατρικό ραντεβού, αντάλλαξε μηνύματα και φωτογραφίες με τον σύζυγό της, παρήγγειλε δείπνο και έψαξε οδηγίες για το εστιατόριο», ανέφερε ο εισαγγελέας. 

Η εισαγγελία υποστηρίζει ότι έστειλε τον Πάτρικ σε δύο δουλειές και έλεγξε τον χρόνο που θα απουσίαζε για να δημιουργήσει ένα παράθυρο στο οποίο θα ήταν μόνη με τα παιδιά.

Οι μάρτυρες κατηγορίας κατέθεσαν επίσης ότι οι κλινικοί γιατροί που αντιμετώπισαν την Κλάνσι πριν από τις δολοφονίες δεν είχαν παρατηρήσει ψύχωση.

Οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες που κλήθηκαν να αντικρούσουν την υπόθεση αμφισβήτησαν την μεταγενέστερη εκδοχή της ότι άκουσε μια ανδρική φωνή να της δίνει εντολή να σκοτώσει τα παιδιά και τον εαυτό της, περιγράφοντας στοιχεία της αναφερόμενης παραίσθησης ως ασυμβίβαστα με την κλινική τους εμπειρία.

Η θέση της εισαγγελίας είναι ότι η κατάθλιψη, το άγχος ή ακόμα και κάποια άλλη σοβαρή ψυχική διαταραχή δεν απαλλάσσουν αυτόματα από την ποινική ευθύνη. Υποστηρίζει ότι η Κλάνσι ενήργησε σκόπιμα και γνώριζε ότι οι πράξεις της ήταν λανθασμένες, ακόμα κι αν ήταν αυτοκτονική και βαθιά διαταραγμένη.

Τι υποστηρίζει η υπεράσπιση

Η υπεράσπιση από την πλευρά της έχει παρουσιάσει τις δολοφονίες ως το τέλος μιας πολύμηνης ψυχιατρικής κατάρρευσης της Κλάνσι μετά τη γέννηση του Κάλλαν τον Μάιο του 2022.

Οι μαρτυρίες περιέγραφαν σοβαρή αϋπνία, άγχος, απώλεια βάρους, κατάθλιψη, αυτοκτονικές σκέψεις και ενοχλητικές σκέψεις για βλάβη που θα επρόκειτο να προκληθεί στα παιδιά. 

Η Κλάνσι ζήτησε βοήθεια επανειλημμένα, επισκέφθηκε αρκετούς παρόχους υγείας, νοσηλεύτηκε για λίγο και έλαβε πολυάριθμες ψυχιατρικές συνταγές. Μια ανασκόπηση των δικαστικών αρχείων από την Boston Globe διαπίστωσε ότι της είχαν συνταγογραφηθεί 13 διαφορετικά ψυχιατρικά φάρμακα τους τέσσερις μήνες πριν από τους θανάτους.

Οι δικηγόροι της υποστηρίζουν ότι η αποσπασματική θεραπεία και οι συχνές αλλαγές φαρμάκων δεν κατάφεραν να εντοπίσουν μια υποκείμενη διπολική διαταραχή και επιδείνωσαν την κατάστασή της. Λένε ότι εισήλθε σε ψυχωτική κατάσταση στις 24 Ιανουαρίου και βίωσε μια παραίσθηση που της έλεγε να σκοτώσει τα παιδιά και μετά τον εαυτό της.

Οι συνήγοροί της κατέθεσαν ότι η Κλάνσι ήταν ψυχωσική και δεν είχε την ικανότητα που απαιτείται για ποινική ευθύνη. Τόνισαν επίσης ότι δεν είχε ποινικό μητρώο και θεωρούνταν από συγγενείς, φίλους και συναδέλφους ως μια στοργική και προσεκτική μητέρα.

Τι είναι η επιλόχειος ψύχωση - Καθορίζει η διάγνωση την υπόθεση;

Η επιλόχεια ψύχωση είναι μια σπάνια ψυχιατρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από συμπτώματα που μπορεί να περιλαμβάνουν παραληρητικές ιδέες, ψευδαισθήσεις, σοβαρή σύγχυση, παράνοια, αϋπνία και ταχείες αλλαγές στη διάθεση.

Μια ιατρική ανασκόπηση που έχει αξιολογηθεί από ειδικούς και είναι διαθέσιμη μέσω των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ εκτιμά ότι εμφανίζεται μετά από περίπου μία ή δύο στις 1.000 γεννήσεις και συχνά σχετίζεται με διπολική διαταραχή.

Αλλά τα ιατρικά και νομικά ερωτήματα δεν είναι πανομοιότυπα. Οι ένορκοι δεν χρειάζεται απλώς να αποφασίσουν εάν ο Κλάνσι έπασχε από επιλόχειο ψύχωση, διπολική διαταραχή ή άλλη ψυχική ασθένεια.

Σύμφωνα με τις οδηγίες του Δικαστηρίου της Μασαχουσέτης για το σώμα ενόρκων, ένα άτομο δεν είναι ποινικά υπεύθυνο εάν, λόγω ψυχικής ασθένειας ή ελαττώματος, δεν είχε την ουσιαστική ικανότητα είτε να εκτιμήσει το παράνομο της συμπεριφοράς είτε να τη συμμορφώσει με τις απαιτήσεις του νόμου.

Μόλις το ζήτημα τεθεί δεόντως, η εισαγγελία φέρει το βάρος της απόδειξης της ποινικής ευθύνης πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Αυτό σημαίνει ότι οι ένορκοι θα μπορούσαν να πιστέψουν ότι η Κλάνσι ήταν σοβαρά άρρωστη και παρόλα αυτά να την καταδικάσουν, αν καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι η ασθένεια δεν πληρούσε το νόμιμο όριο.

Διχασμένοι οι ένορκοι

Η δίκη ξεκίνησε στα τέλη Ιουλίου στο Ανώτατο Δικαστήριο του Πλύμουθ και περιελάμβανε 22 ημέρες διαδικασίας, περισσότερους από 80 μάρτυρες και εκατοντάδες αποδεικτικά στοιχεία, σύμφωνα με το CBS Boston. Δεκαοκτώ ένορκοι άκουσαν την υπόθεση, εκ των οποίων 12, εννέα γυναίκες και τρεις άνδρες, επιλέχθηκαν τυχαία για να συνεδριάσουν.

Για κάθε παιδί, οι ένορκοι έχουν πέντε πιθανές ετυμηγορίες: ένοχος για φόνο πρώτου βαθμού, ένοχος για φόνο δευτέρου βαθμού, ένοχος για ανθρωποκτονία εξ αμελείας, αθώος ή αθώος λόγω έλλειψης ποινικής ευθύνης.

Η καταδίκη για φόνο πρώτου βαθμού επιφέρει υποχρεωτική ισόβια κάθειρξη χωρίς αναστολή.

Η δολοφονία δευτέρου βαθμού επιφέρει ισόβια κάθειρξη με δυνατότητα αναστολής, ενώ η ανθρωποκτονία εξ αμελείας επιφέρει ποινή φυλάκισης ετών.

Η διαπίστωση μη ποινικής ευθύνης δε σημαίνει ότι η Κλάνσι απλώς θα αφεθεί ελεύθερη. Το άρθρο 16 του Κεφαλαίου 123 των Γενικών Νόμων της Μασαχουσέτης επιτρέπει την νοσηλεία για αξιολόγηση, ακολουθούμενη από αρχική εξάμηνη αστική κράτηση και πρόσθετες δεσμεύσεις ενός έτους, εάν εξακολουθούν να πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις.

Το δικαστήριο ξεκίνησε τη συνεδρίαση στις 27 Αυγούστου και ζήτησε από τους ενόρκους να εξετάσουν αποδεικτικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων των μπουκαλιών με συνταγές της Κλάνσι και του μαχαιριού που χρησιμοποίησε για να αυτοτραυματιστεί. Αφού ανέφερε δύο φορές ότι ήταν σε αδιέξοδο, ο δικαστής William Sullivan εξέδωσε μια ειδική οδηγία γνωστή ως κατηγορία Tuey-Rodriguez, ζητώντας από τους ενόρκους να επανεξετάσουν ο ένας τις απόψεις του άλλου χωρίς να παραιτηθούν από τις ειλικρινείς πεποιθήσεις τους απλώς και μόνο για να καταλήξουν σε ένα αποτέλεσμα.

Την Πέμπτη (3 Σεπτεμβρίου), η υπεράσπιση κατηγόρησε ανοιχτά ότι ένας μόνο ένορκος αρνείται να ακολουθήσει τις οδηγίες του δικαστή για την «εύλογη αμφιβολία» (reasonable doubt) και εμποδίζει την ετυμηγορία.

Ο δικηγόρος της υπεράσπισης, Kevin Reddington, ζήτησε την απομάκρυνση αυτού του ενόρκου, αλλά ο δικαστής Sullivan αρνήθηκε, λέγοντας στους ενόρκους να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις.

Μετά από περισσότερες από 36 ώρες διαβουλεύσεων σε διάστημα πέντε ημερών, η επιτροπή των ενόρκων επρόκειτο να επιστρέψει σήμερα για έβδομή ημέρα. Εάν δεν καταφέρει να συμφωνήσει, ο δικαστής θα μπορούσε να κηρύξει κακοδικεία, αφήνοντας τους εισαγγελείς να αποφασίσουν εάν θα δικάσουν ξανά την Κλάνσι.

Διχασμένη και η κοινή γνώμη

Η υπόθεση της Κλάνσι έχει προκαλέσει έντονη δημόσια συζήτηση, με χιλιάδες ανθρώπους — κυρίως γυναίκες — να εκφράζουν την υποστήριξή τους στην πρώην νοσηλεύτρια, θεωρώντας ότι η επιλόχεια ψύχωση δεν αναγνωρίζεται επαρκώς από το νομικό σύστημα. 

Ο δικηγόρος της ανέφερε ότι η Κλάνσι έχει λάβει τόσες πολλές επιστολές συμπαράστασης που γέμισαν τρία κουτιά.