Οι ΗΠΑ «στραγγαλίζουν» το Ιράν με τις κυρώσεις σε εμπορικούς εταίρους του

Νέα φάση πίεσης κατά του Ιράν ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι οι αμερικανικές κυρώσεις θα αγγίξουν και χώρες ή οντότητες που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη. Η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να εντείνει την οικονομική απομόνωση του Ιράν, την ώρα που το Πακιστάν αναφέρει πρόοδο σε συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η Κίνα δηλώνει ότι δεν προτίθεται να διακόψει το εμπόριό της με το ιρανικό καθεστώς.

Η αμερικανική θέση διατυπώθηκε από τον Υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος έστειλε σαφές μήνυμα προς τις χώρες και τις επιχειρηματικές οντότητες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Όπως δήλωσε: «Κανείς δεν είναι υπεράνω των κυρώσεων των ΗΠΑ...Κάθε χώρα, κάθε οντότητα θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει τις κυρώσεις των ΗΠΑ». 

Οι ανακοινώσεις εντάσσονται στην αμερικανική προσπάθεια να περιορίσει τα οικονομικά περιθώρια της Τεχεράνης, επηρεάζοντας όχι μόνο το ίδιο το Ιράν αλλά και το δίκτυο των εμπορικών του εταίρων.

Κυρώσεις ΗΠΑ κατά Ιράν και αβεβαιότητα για την εφαρμογή

Παρά τη σκληρή ρητορική, η Ουάσιγκτον δεν διευκρίνισε πότε θα τεθούν σε εφαρμογή οι νέες κυρώσεις, ούτε ποιες χώρες θα βρεθούν άμεσα στο στόχαστρο. Το στοιχείο αυτό αφήνει ανοιχτό το εύρος της εφαρμογής τους, σε μια συγκυρία αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.

Πριν ακόμη από τις ανακοινώσεις του Αμερικανού υπουργού, το ιρανικό νόμισμα είχε ήδη υποχωρήσει σε επίπεδα ρεκόρ, εξέλιξη που αποτυπώνει την πίεση που δέχεται η οικονομία του Ιράν.

Η επιχείρηση οικονομικής πίεσης της Ουάσιγκτον αφορά και την Κίνα, η οποία συγκαταλέγεται στους μεγάλους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου.

Η αντίδραση του Πεκίνου ήταν άμεση.

Κίνα και Ιράν απορρίπτουν τις αμερικανικές πιέσεις

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Λιν Τζιαν, ξεκαθάρισε τη θέση του Πεκίνου απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις. Όπως είπε: «Η συνεργασία της Κίνας με το Ιράν διεξάγεται πάντα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και δεν πρέπει να δέχεται παρεμβάσεις και να διαταράσσεται». 

Από την Τεχεράνη, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαέλ Μπαγαΐ, κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για εξαναγκασμό άλλων χωρών. Η δήλωσή του ήταν η εξής: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς καμία δικαιολογία και καμία βάση σε κανένα διεθνές δίκαιο ή κανονισμό, χρησιμοποιούν εξαναγκασμό και εκφοβισμό για να αναγκάσουν άλλες χώρες να διακόψουν τους εμπορικούς δεσμούς με άλλα έθνη.»

Οι τοποθετήσεις αυτές αναδεικνύουν ότι η νέα αμερικανική πίεση προς το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει διπλωματική αντίδραση τόσο από την Τεχεράνη όσο και από το Πεκίνο.

Απειλές από τις ΗΠΑ και για στρατιωτικά πλήγματα

Παράλληλα με τις οικονομικές κυρώσεις, η Ουάσιγκτον δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης κατά της Τεχεράνης. Ο Υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, προχώρησε σε ευθεία προειδοποίηση, δηλώνοντας: «Αν χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε στρατιωτικά πλήγματα, θα τα χρησιμοποιήσουμε. Αν το Ιράν είναι αρκετά ανόητο ώστε να το παρακάνει ή να τα βάλει με τον αμερικανικό στρατό, θα κάνουμε ό,τι χρειάζεται.»

Η δήλωση αυτή προσθέτει στρατιωτική διάσταση στην ήδη επιβαρυμένη αντιπαράθεση, καθώς οι ΗΠΑ εμφανίζονται έτοιμες να διατηρήσουν ανοιχτές όλες τις επιλογές απέναντι στο Ιράν.

Πακιστάν: πρόοδος σε συνομιλίες για τερματισμό του πολέμου

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πακιστανός υπουργός Εσωτερικών έκανε λόγο για σημαντική πρόοδο στις συνομιλίες μεταξύ Πακιστάν και Ιράν με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το υλικό δεν παραθέτει το ακριβές περιεχόμενο της δήλωσής του, ωστόσο καταγράφει την ύπαρξη διπλωματικής κινητικότητας σε μια περίοδο που η ένταση παραμένει υψηλή.

Η αναφορά αυτή δείχνει ότι, παρά την κλιμάκωση σε επίπεδο κυρώσεων και απειλών, εξελίσσονται παράλληλα και επαφές που παρουσιάζονται ως προσπάθεια αποκλιμάκωσης.

Νετανιάχου: καταγγέλλει ότι το Ιράν στόχευσε τον γιο του

Η ένταση επεκτάθηκε και σε προσωπικό επίπεδο, με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπεντζαμιν Νετανιάχου, να υποστηρίζει σε τηλεφωνική παρέμβασή του σε τηλεοπτική εκπομπή ότι το Ιράν επιχείρησε να σκοτώσει έναν από τους γιους του.

Ο ίδιος δήλωσε: «Να κάτι απίστευτο, ναι. Το Ιράν στοχοποίησε έναν από τους γιους μου. Το Ιράν προσπάθησε να δολοφονήσει έναν από τους γιους μου. Προσπάθησε να τον σκοτώσει». 

Σύμφωνα με όσα είπε ο ισραηλινός πρωθυπουργός, η απόπειρα απέτυχε χάρη στην ασφάλεια του γιου του. Το περιστατικό, όπως παρουσιάστηκε από τον Νετανιάχου, προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην αντιπαράθεση που ήδη εξελίσσεται στο στρατιωτικό, διπλωματικό και οικονομικό πεδίο.