Δημογραφικό: Η Ελλάδα θα χάσει σχεδόν 3.000.000 κατοίκους έως το 2080
Τι προβλέπει έκθεση της Κομισιόν
Ανησυχητική εικόνα για τη δημογραφική εξέλιξη της Ελλάδας αποτυπώνει η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ageing Report 2027, που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα αναμένεται να ενταθεί τις επόμενες δεκαετίες.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο πληθυσμός της Ελλάδας από 10.400.000 το 2025 αναμένεται να περιοριστεί σε μόλις 7.600.000 εκατομμύρια το 2080. Η πτωτική πορεία εκτιμάται ότι θα είναι συνεχής:
- 10.200.000 το 2030
- 9.700.000 το 2040
- 9.200.000 το 2050
- 8.600.000 εκατομμύρια το 2060
- 8.000.000 το 2070
Η μείωση του πληθυσμού προβλέπεται παρά την αναμενόμενη μικρή βελτίωση στον δείκτη γονιμότητας. Συγκεκριμένα, ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 1,2 σήμερα σε 1,45 έως το 2080.
Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού θα εντείνεται, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στην ηλικιακή ομάδα των 80 ετών και άνω, όπου ο μέσος ρυθμός αύξησης εκτιμάται στο 13%.
Η εικόνα στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι το 2080
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο πληθυσμός αναμένεται να αυξηθεί προσωρινά από 452.000.000 το 2025 σε 453.000.000 το 2029. Στη συνέχεια, όμως, προβλέπεται να ακολουθήσει πτωτική πορεία, φτάνοντας τα 414.000.000 το 2080, δηλαδή 8% λιγότεροι κάτοικοι σε σύγκριση με το 2025.
Η συνολική εικόνα διαφοροποιείται μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς σε 10 χώρες εκτιμάται ότι ο πληθυσμός το 2080 θα είναι μεγαλύτερος από τον σημερινό. Ωστόσο, όλες οι χώρες αναμένεται να αντιμετωπίσουν μετατόπιση της ηλικιακής σύνθεσης προς τις μεγαλύτερες ηλικίες.
Ειδικότερα, το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί από 22% σήμερα σε 33% το 2080. Ακόμη μεγαλύτερη θα είναι η μεταβολή στους άνω των 80 ετών, το ποσοστό των οποίων αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, από 6% σε 14%.
Αντίθετα, ο πληθυσμός ηλικίας 20 έως 64 ετών θα συρρικνωθεί από το 58% στο 51% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ. Παράλληλα, η διάμεση ηλικία των Ευρωπαίων αναμένεται να αυξηθεί από τα 45 στα 51 έτη.
Αυξάνεται η επιβάρυνση των ασφαλιστικών συστημάτων
Η γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά και την ισορροπία των ασφαλιστικών συστημάτων, όπως αποτυπώνεται στον δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων. Ο συγκεκριμένος δείκτης καταγράφει την αναλογία των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 20 έως 64 ετών, δηλαδή τη σχέση μεταξύ των μεγαλύτερων σε ηλικία πολιτών και των ηλικιών που βρίσκονται κυρίως στην παραγωγική και ασφαλιστικά ενεργή περίοδο.
Στην ΕΕ, ο δείκτης προβλέπεται να αυξηθεί από 38% το 2025 σε 65% το 2080, σημειώνοντας άνοδο 27 ποσοστιαίων μονάδων. Η μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται να έχει καταγραφεί έως το 2050. Με άλλα λόγια, από τα 26 άτομα παραγωγικής ηλικίας που αντιστοιχούν σήμερα σε κάθε 10 άτομα άνω των 65 ετών, η αναλογία θα υποχωρήσει σε λιγότερα από 16 έως το 2080.
Τι προβλέπεται για τη γονιμότητα και το προσδόκιμο ζωής
Ο δείκτης γονιμότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από το ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 1,3 γεννήσεων ανά γυναίκα το 2024 σε 1,5 έως το 2080. Ωστόσο, θα εξακολουθήσει να βρίσκεται αρκετά κάτω από το όριο φυσικής αναπλήρωσης του πληθυσμού, που υπολογίζεται σε 2,1 παιδιά ανά γυναίκα.
Την ίδια περίοδο, ανοδική πορεία αναμένεται να ακολουθήσει και το προσδόκιμο ζωής. Για τους άνδρες προβλέπεται να αυξηθεί από τα 79 έτη το 2025 στα 86 έτη το 2080, ενώ για τις γυναίκες από τα 84 στα 90 έτη, περιορίζοντας περαιτέρω τη διαφορά μεταξύ των δύο φύλων.