Τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά οι πιο όμορφες γιορτές του χρόνου πλησιάζουν. Μαζί τους όμως πλησιάζουν κι ένα σωρό «διατροφικοί πειρασμοί».

Αν γνωρίζετε που να θέσετε τα όριά σας, ώστε να κρατήσετε μια διατροφική ισορροπία, είναι σίγουρο πως θα περάσετε ανώδυνα αυτές τις ημέρες, έτσι ώστε και να απολαύσετε τα διάφορα γλυκίσματα, να μην αυξήσετε το βάρος σας, αλλά και να μην ξενυχτίσετε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Νοσοκομείου.

Τι πρέπει να προσέξουμε ώστε να διατηρήσουμε μια ισορροπημένη διατροφή τις ημέρες των Χριστουγέννων;


1. Διασκεδάστε και απολαύστε το γιορτινό τραπέζι, γιατί αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των γιορτών. Η απόλαυση των παραδοσιακών γευμάτων με την οικογένεια και τους φίλους σας δεν σημαίνει ότι απαρνείστε τις υγιεινές διατροφικές συνήθειές σας. Απολαύστε τις γιορτές με «μέτρο» στο φαγητό και το ποτό. Η περίφημη Χριστουγεννιάτικη γεμιστή γαλοπούλα αποτελεί από μόνη της ένα πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία και βιταμίνες γεύμα. Η γαλοπούλα έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε λίπος και είναι πλούσια σε πρωτεΐνη. Η γέμισή της με ρύζι, λίγο συκώτι, κουκουνάρι, κάστανα, σταφίδες και ρόδι την κατατάσσει σε ένα άριστο γεύμα υψηλής διατροφικής αξίας. Συνοδέψτε την με πράσινη σαλάτα λαχανικών και θα έχετε το ιδανικό γεύμα.


2. Μειώστε το αίσθημα της πείνας πριν καθίσετε στο γιορτινό τραπέζι. Αυτό θα το καταφέρετε τρώγοντας ένα μικρό, χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και θερμίδες μικρογεύμα, όπως φρούτο ή σαλάτα. Να θυμάστε, το αίσθημα της πείνας μπορεί να υπονομεύσει ακόμη και την ισχυρότερη θέληση σας για εγκράτεια!


3. Σίγουρα είναι δύσκολο να αποφύγετε το αλκοόλ, ωστόσο μην κάνετε κατάχρηση. Για να ξεδιψάσετε προτιμήστε να πιείτε νερό ή σόδα ή αναψυκτικό χωρίς ζάχαρη αντί κρασιού, σαμπάνιας ή κοκτέιλ. Τα πρώτα δεν περιέχουν θερμίδες. Επιπλέον η υπερκατανάλωσή του δεν καταστρέφει την υγεία μόνο αυτού ��ου το καταναλώνει, αλλά και τους γύρω του. Η αλόγιστη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει ατυχήματα με το αυτοκίνητο αλλά και παρεξηγήσεις.


4. Ξεχάστε την νοοτροπία ότι η αφαγία ωφελεί! Η στέρηση από τα παραδοσιακά γιορτινά φαγητά και γλυκά ή το αίσθημα των ενοχών όταν τα απολαμβάνετε, δεν αποτελεί υγιεινή στρατηγική διατροφής. Μία ισορροπημένη διατροφή αποτελείται συνήθως από πέντε ημερήσια γεύματα. Καλό είναι να μην παραλείπουμε κανένα γεύμα μας γιατί σε αυτή την περίπτωση καταναλώνουμε ασυναίσθητα μεγαλύτερες ποσότητες και ειδικά το βράδυ, που τότε συνήθως έρχεται στην επιφάνεια όλη η κούραση της ημέρας και το στομάχι διαμαρτύρεται.


5. Στις γιορτές είναι σχεδόν αδύνατο να αποφύγουμε τα γλυκά. Αρκεί να θέσουμε ένα όριο στον εαυτό μας, ένα με δύο γλυκίσματα την ημέρα, κατά προτίμηση μελομακάρονα που είναι λιγότερο λιπαρά και δίνουν τις λιγότερες θερμίδες από άλλα γλυκά όπως ο κουραμπιές και η πάστα.
Μην παραλείπετε να πίνετε νερό κατά τη διάρκεια της ημέρας, η λήψη νερού πολλές φορές δημιουργεί και μία αίσθηση κορεσμού με αποτέλεσμα να λαμβάνουμε μικρότερες μερίδες γευμάτων.
Η αυξημένη σωματική δραστηριότητα τις γιορτινές μέρες είναι ένας καλός τρόπος να καούν οι θερμίδες πριν διασκεδάσετε έξω και μπορεί να σας προσδώσει μια λιγότερο ένοχη αίσθηση κατά την απόλαυση των διατροφικών εδεσμάτων.


6. Είναι γνωστό, εδώ και πολλά χρόνια, ότι κατά τη διάρκεια των εορτών - από τα μέσα Δεκεμβρίου έως και τα μέσα Ιανουαρίου – αυξάνετα�� η προσέλευση των ασθενών στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων. Κατά προτεραιότητα παρατηρείται αύξηση των καρδιαγγειακών επεισοδίων (εγκεφαλικά επεισόδια, εμφράγματα, στηθαγχικά επεισόδια, επιδείνωση της πίεσης), εμφάνιση οξέων ή επιδείνωση γνωστών γαστρεντερικών προβλημάτων (γαστρίτιδα, πεπτικό έλκος, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, οξεία χολοκυστίτιδα, οξεία παγκρεατίτιδα, κολίτιδες), απορύθμιση μεταβολικών νόσων με κυρίαρχο των Σακχαρώδη Διαβήτη.


7. Τα Χριστούγεννα κρύβουν διατροφικές… παγίδες: γι αυτό και ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) ανακοινώνει ότι θα εντατικοποιήσει τους ελέγχους στην αγορά, παρόλα αυτά δίνει στους καταναλωτές «χρυσές» συμβουλές, έτσι ώστε να μην πέσουν θύματα.

Οι ειδικοί συνιστούν στους καταναλωτές:

1. Να αγοράζουν από επίσημα και ελεγχόμενα σημεία της αγοράς. Οι αγορές τροφίμων από πλανόδιους περιστασιακούς πωλητές θα πρέπει να αποφεύγονται συστηματικά, διότι αποτελούν πηγή διάθεσης μη ελεγχόμενων τροφίμων που μπορεί να παραπλανήσουν τον καταναλωτή και να προκαλέσουν μικρά ή μεγάλα προβλήματα στην υγεία του.

2. Να αγοράζουν πουλερικά και κρεατικά που είναι τοποθετημένα σε ψυγεία ή προθήκες – ψυγεία και όχι αυτά που βρίσκονται εκτός ψυγείου, κρέμονται από τσιγκέλια και είναι εκτεθειμένα σε σκόνη και μικρόβια.

3. Να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στους χειρισμούς των τροφίμων από το προσωπικό, στις συνθήκες καθαρ��ότητος του προσωπικού, του εξοπλισμού και του χώρου απ” όπου προμηθεύονται τα πουλερικά, τα κρεατικά και άλλα ευαλοίωτα προϊόντα (γαλακτοκομικά, αυγά κλπ).

4. Το κρέας πρέπει πάντα να διατίθεται υπό ψύξη 2º – 5º C για το νωπό και σε θερμοκρασία – 18º C ή και χαμηλότερη για το κατεψυγμένο κρέας. Το κρέας δεν πρέπει ποτέ να διατίθεται από ανοιχτούς μη ψυχόμενους χώρους.

5. Ο καταναλωτής πρέπει πάντα να συγκρίνει την τιμή με την ποιότητα του κρέατος και να αναζητεί τις σφραγίδες υγειονομικών ελέγχων που δείχνουν ότι οι αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες έχουν κάνει τον απαιτούμενο έλεγχο.

6. Για όλα τα σφάγια αμνοεριφίων εγχώριας παραγωγής, η σφραγίδα καταλληλότητας είναι χρώματος «τυρκουάζ» ( «λαμπρό κυανούν», χρωστική Ε 133 ) και έχει σχήμα ωοειδές ή στρογγυλό, όπου αναγράφεται ο αριθμός έγκρισης του σφαγείου. Σε σφραγίδα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου θα πρέπει να αναγράφεται η χώρα προέλευσης, «ELLAS» ή «ΕL».

7. Για τα σφάγια αμνοεριφίων που προέρχονται από κοινοτικές χώρες, η σφραγίδα καταλληλότητας είναι χρώματος «τυρκουάζ» ( «λαμπρό κυανούν», χρωστική Ε 133) ή «ερυθρό» ( «ερυθρό Allura», χρωστική Ε 129 ) και έχει σχήμα ωοειδές ή στρογγυλό, όπου αναγράφεται ο αριθμός έγκρισης του σφαγείου. Σε σφραγίδα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου θα πρέπει να αναγράφονται τα αρχικά του ονόματος της κοινοτικής χώρας προέλευσης.

8. Τα σφάγια αμνοεριφίων εισαγωγής από τρίτες χώρες, ελληνικής ή όχι σφαγής, φέρουν υποχρεωτικά όλες τις σφραγίδες σε χρώμα «��αστανό» (χρωστική Ε 155), δηλαδή τη σφραγίδα καταλληλότητας (ωοειδή ή στρογγυλή) και σφραγίδα ορθογώνιου παραλληλόγραμμου στο εσωτερικό της οποίας αναγράφεται το όνομα της τρίτης χώρας.

9. Τα σφάγια βοοειδή θα πρέπει, πέραν της σφραγίδας καταλληλότητας, να συνοδεύονται από πρόσθετη επισήμανση με τη μορφή ειδικής αδιάβροχης ετικέτας η οποία να είναι σταθερά προσαρτημένη επί του σφάγιου. Η πρόσθετη αυτή επισήμανση των βοοειδών θα πρέπει να περιλαμβάνει τον κωδικό αναγνώρισης του ζώου, την ημερομηνία σφαγής, τη χώρα γέννησης, τη χώρα εκτροφής και τη χώρα σφαγής του ζώου. Στην περίπτωση δε κρέατος βοοειδών που προέρχεται από ζώα που γεννήθηκαν, εκτράφηκαν και σφάγηκαν στην Ελλάδα θα πρέπει να αναγράφεται στην ετικέτα «χώρα καταγ��γής Ελλάδα» και η ετικέτα να έχει πλαίσιο χρώματος «μπλε του ουρανού».

10. Οι γαλοπούλες διατίθενται προς πώληση είτε ως νωπές (συσκευασμένες ή μη) είτε ως καταψυγμένες.

11. Οι νωπές γαλοπούλες πρέπει να διατηρούνται υπό ψύξη 2º – 4º C και ποτέ σε ανοιχτούς μη ψυχόμενους χώρους. Οι κατεψυγμένες πρέπει να διατηρούνται σε κατάψυξη – 18º C ή και χαμηλότερη θερμοκρασία.

12. Οι νωπές εγχώριες μη συσκευασμένες γαλοπούλες πρέπει να είναι εκσπλαχνισμένες (απεντερωμένες), χωρίς πούπουλα και να φέρουν σήμανση καταλληλότητας (είτε με τη μορφή σφραγίδας είτε, συνηθέστερα, σε καρτελάκι μιας χρήσης, κατάλληλα τοποθετημένο επάνω στο κρέας).

13. Οι συσκευασμένες νωπές ή κατεψυγμένες γαλοπούλες πρέπει να φέρουν τη σήμανση καταλληλότητας της χώρας προέλευσης και την ημερομηνία ανάλωσης (τοποθετημένη επάνω ή κάτω από τη συσκευασία ή το περιτύλιγμα, κατά τρόπο ευανάγνωστο).

14. Τα κατεψυγμένα πουλερικά, τα οποία προέρχονται από ομαδική συσκευασία και πωλούνται ασυσκεύαστα, μπορούν να πωλούνται χωρίς ατομική ένδειξη, με την προϋπόθεση ότι οι ενδείξεις της δεύτερης συσκευασίας θα έχουν μεταφερθεί στην προθήκη του καταψύκτη πώλησης.

15. Η διάθεση στην αγορά πτηνοτροφικών προϊόντων (πουλερικά, αυγά κλπ) με ενδείξεις περί ειδικού τρόπου παραγωγής τους (π.χ. «ελευθέρας βοσκής», «βιολογικής εκτροφής» κλπ) πρέπει να συνοδεύεται και από το ειδικό, κατά περίπτωση, σήμα που χορηγεί ο Ο.Π.Ε.Γ.Ε.Π. – AGROCERT σε πιστοποιημένες εκτροφές ή εγκαταστάσεις.


Και τα θηράματα θέλουν προσοχή!

Τις ημέρες αυτές συνηθίζεται η πώληση σφάγιων άγριων ή εκτρεφόμενων θηραμάτων. Κατά την αγορά τους θα πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα τα θηράματα που διατίθενται ολόκληρα να είναι γδαρμένα και εκσπλαχνισμένα και να φέρουν σφραγίδα καταλληλότητας. Τυποποιημένα εισαγόμενα ή εγχώρια θηράματα πρέπει να φέρουν, επίσης, σήμανση καταλληλότητας και αναγραφή ημερομηνίας συσκευασίας και ανάλωσης.



Τα «μυστικά» των γαλακτοκομικών προϊόντων & του καλού αβγού

Τα συσκευασμένα τυριά θα πρέπει να φέρουν σήμανση αναγνώρισης (οβάλ σφραγίδα) με τα αρχικά της χώρας παραγωγής και τον αριθμό έγκρισης του παρασκευαστή. Επίσης, η ημερομηνία ανάλωσης (λήξης) θα πρέπει να αναγράφετε επάνω στη συσκευασία.

• Η κοπή των τυριών (σε φέτες, κομμάτι κλπ) θα πρέπει να γίνεται παρουσία του πελάτη.

• Τα τυριά πρέπει να συντηρούνται στο ψυγείο.

• Τα προϊόντα που περιέχουν φυτικά λιπαρά (αντί ζωικού λίπους) είναι μη γαλακτοκομικά προϊόντα και πρέπει να διατίθενται προς πώληση σε διακριτούς χώρους από αυτούς των γαλακτοκομικών.

• Η καταλληλότητα του αβγού διαπιστώνεται από την ορθότητα των παραμέτρων που αναγράφονται στη συσκευασία. Στην περίπτωση των αβγών που πωλούνται χύμα πρέπει να ελέγχουμε : (α) την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας, (β) την κατηγορία ποιότητας, (γ) την κατηγορία βάρους και (δ) τη μέθοδο εκτροφής. Τα αβγά, επίσης, σημαίνονται με τον κωδικό του παραγωγού.

• Το χρώμα του κελύφους συνδέεται με τη ράτσα της κότας και δεν έχει σχέση με την ποιότητά του.

• Ο χρωματισμός του κρόκου εξαρτάται από τη διατροφή και δεν επηρεάζει τη θρεπτική και βιολογική αξία του αβγού.

• Αποφεύγετε να αγοράζετε αβγά με ακάθαρτο, ραγισμένο και μη φυσιολογικό κέλυφος.

• Αποφεύγετε να καταναλώνετε αβγά με κηλίδες αίματος, με ασπράδι θρομβώδες, χρωματισμένο, ανακατεμένο με τον κρόκο και με δυσάρεστη οσμή.

• Για τη καλή συντήρηση των αβγών που αγοράζετε μην τα πλένετε αλλά διατηρήστε τα σε δροσερό χώρο.

• Μετά το βρασμό τους τα αβγά διατηρούνται υποχρεωτικά στο ψυγείο.


Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την αγορά των γλυκών και της σοκολάτας!

• Για την ασφάλεια και την υγιεινή των προϊόντων ζαχαροπλαστικής θα πρέπει τα προϊόντα αυτά να διατηρούνται στο ψυγείο, με τις σωστές θερμοκρασίες συντήρησης, λόγω του ευαλοίωτου χαρακτήρα αυτών των προϊόντων.

• Εξετάζετε προσεχτικά την επισήμανση στα προϊόντα ζαχαροπλαστικής και ιδιαίτερα σε εκείνα που περιέχουν σοκολάτα για να διαπιστώσετε εάν πρόκειται για πραγματική ή για «απομίμηση σοκολάτας», κυρίως για αποφυγή παραπλάνησης και κερδοσκοπίας και όχι για λόγους υγιεινής.


«Επειδή τις ημέρες αυτές παρασκευάζονται και μαγειρεύονται περισσότερα τρόφιμα από αυτά που άμεσα καταναλώνονται, συνιστάται τα μαγειρεμένα φαγητά να μην μένουν εκτός ψυγείου περισσότερο από 2 ώρες. Η δε αποθήκευσή τους να γίνεται πάντοτε σε κλειστούς περιέκτες μακριά από νωπά τρόφιμα», προειδοποιεί ο Ε.Φ.Ε.Τ.