Στο βίντεο βλέπετε απόσπασμα από το επίσημο δείπνο στο Προεδρικό Μέγαρο και την ομιλία του Προκόπη Παυλόπουλου

«Ευελπιστούμε στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα» είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απευθυνόμενος στον Πρίγκιπα Κάρολο, κατά την πρώτη επίσκεψη του διαδόχου του βρετανικού θρόνου στην Ελλάδα και κάπως έτσι… το κεφάλαιο «Γλυπτά του Παρθενώνα» και μεγάλο αγκάθι του ελληνικού πολιτισμού ξανάνοιξε.

Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα αφαιρέθηκαν κατά την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από την Ακρόπολη και το 1806 μεταφέρθηκαν στη Βρετανία. Από το 1816 κοσμούν το Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου. Έχουν περάσει 35 χρόνια, από όταν η Μελίνα Μερκούρη ως υπουργός τότε Πολιτισμού ξεκίνησε έναν αγώνα για την επιστροφή των Γλυπτών στον φυσικό τους χώρο. Μέχρι σήμερα όμως, τα Μάρμαρα βρίσκονται στο ακόμη στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου.

Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα

Πρόκειται για συλλογή γλυπτών που προέρχονται από την Ακρόπολη των Αθηνών και αφαιρέθηκε από τον Τόμας Μπρους, τον 7ο κόμη του Έλγιν, πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1799 μέχρι το 1803.

Ο Μπρους εκμεταλλευόμενος την Οθωμανική ηγεμονία στην Ελληνική επικράτεια, κατάφερε να εξασφαλίσει είσοδο - φιρμάνι από τον Οθωμανό Σουλτάνο και να μπει στην Ακρόπολη. Η ιδέα ξεκινά με τη μέτρηση των γλυπτών και την αποτύπωσή τους σε σχέδια, με σκοπό να χρησιμοποιηθούν αντίγραφά τους σε έπαυλη του Μπρους, ωστόσο ο Έλγιν συναινεί και στη συνέχεια προχωρά στην αφαίρεση και στη φυγάδευσή τους με πλοία στη Βρετανία.

Μάλιστα, κατά την πρώτη αποστολή το προσωπικό πλοίο του Έλγιν, ο «Μέντορας» ναυαγεί στα ανοιχτά των Κυθήρων. Τα γλυπτά του Παρθενώνα, με τα οποία ήταν φορτωμένο, βυθίστηκαν στον πυθμένα της θάλασσας και οι Έλληνες δύτες με εντολή του Έλγιν, χρειάστηκαν δυο χρόνια για να τα διασώσουν.

Αντιμετωπίζοντας οικονομικές δυσχέρειες ο Έλγιν, τελικά πουλά δέχεται την πρόταση της Βρετανικής κυβέρνησης να τα αγοράσει αντί του ποσού των ₤35.000. Στη συνέχεια η Βρετανική Κυβέρνηση μετέφερε τα Μάρμαρα στο Βρετανικό Μουσείο με δαπάνη του Sir Jozeph Duveen.

Η ύπαρξη φιρμανιού -αν υπήρχε- και το ακριβές πνεύμα της άδειας, αμφισβητείται. 

Ο αγώνας για την επιστροφή τους από το 1983 μέχρι σήμερα… - Aπό τη Μελίνα μέχρι την Αμάλ

Από το 1983, με πρωτοβουλία της τότε Υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη, η Ελλάδα καταβάλλει προσπάθειες να φέρει τα μάρμαρα πίσω στην Αθήνα. «Ελπίζω να δω τα Μάρμαρα πίσω στην Αθήνα προτού πεθάνω. Αν όμως έρθουν αργότερα, εγώ θα ξαναγεννηθώ…» έλεγε και συνόψιζε σε αυτή τη φράση όλο της το πάθος για την επιστροφή των Γλυπτών στον τόπο τους.

Η προσπάθεια των ελληνικών αρχών για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στον τόπο καταγωγής και δημιουργίας τους υποστηρίζεται ενεργά από διεθνή ομότιτλη επιτροπή.

Η αναγκαιότητα της επιστροφής τους στην Ελλάδα επιβεβαιώνεται και από την επίσημη θέση της εκπροσώπου της Unesco, με βάση την αρχή της διατήρησης της ακεραιότητας των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομίας.

Το επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου είναι ότι η Ελλάδα δεν είναι ικανή να συντηρήσει τα εκθέματα... μέχρι το 2009 όταν και ξεκίνησε η λειτουργία του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Σε ανακοίνωσή του τότε, το Βρετανικό Μουσείο ανέφερε πως «με την ευκαιρία των εγκαινίων του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης είμαστε διατεθειμένοι να δανείσει τα Γλυπτά, αρκεί η ελληνική κυβέρνηση να αναγνωρίσει το δικαίωμα ιδιοκτησίας τους στο Μουσείο». Η ελληνική κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση.

Το 2014, η Unesco πρότεινε να διαμεσολαβήσει για την επίλυση του θέματος, αλλά η πρόταση αυτή απορρίφθηκε αργότερα από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Κατά καιρούς έχουν δει τη δημοσιότητα διάφορες προτάσεις από έγκριτους, ουδέτερους παρατηρητές, με σκοπό την εξεύρεση μιας λύσης στη διαφωνία Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου επί του ζητήματος της επιστροφής των κλεμμένων γλυπτών.

Από τότε οι φωνές όλο και πληθαίνουν για τη μη παραμονή τους στο Βρετανικό Μουσείο. Ταυτόχρονα, σε όλο τον κόσμο συστήνονται επιτροπές για την επιστροφή των Μαρμάρων στην Ελλάδα, ενώ συγχρόνως πολλά είναι και τα ονόματα προσωπικοτήτων του διεθνούς καλλιτεχνικού στερεώματος που μετείχαν στην εκστρατεία για την επιστροφή των Μαρμάρων.

Το 2014 γεννά προσδοκίες η άφιξη τριών δικηγόρων από το Λονδίνο, επίσημων προσκεκλημένων της κυβέρνησης. Στο επίκεντρο των συναντήσεων τους η καλύτερη δυνατή νομική φόρμουλα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Ανάμεσα στους δικηγόρους, η 36χρονη Αμάλ Αλαμουντίν, η οποία μόλις δύο εβδομάδες νωρίτερα είχε γίνει σύζυγος του Τζορτζ Κλούνεϊ. Λίγο πριν το ταξίδι της είχε ο διάσημος ηθοποιός είχε κάνει μια δήλωση ότι «η επιστροφή των Μαρμάρων είναι μια καλή ιδέα». Ωστόσο,  η ανάμειξη της Αλαμουντίν με το θέμα είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, από το 2011.