Με την επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στις ΗΠΑ επιβεβαιώνεται ο άγραφος κανόνας που θέλει τη μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων πρωθυπουργών μεταπολεμικά να μεταβαίνει τουλάχιστον μία φορά  στον Λευκό Οίκο, για συνομιλία με τον εκάστοτε πρόεδρο της υπερατλαντικής χώρας. Κανόνας από τον οποίο δεν «ξέφυγε» ούτε ο Ανδρέας Παπανδρέου τελικά, κατά την τελευταία θητεία του, αλλά ούτε και ο νυν πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, παρά την αντιμερικανική ρητορεία τους στο παρελθόν.

Η εκάστοτε επίσκεψη όμως αποτυπώνει και τα ιστορικά δεδομένα της εκάστοτε συγκυρίας, καθώς από την ατζέντα της διαφαινόταν ποιο ήταν κάθε φορά το μεγάλο πρόβλημα της χώρας, στην εξωτερική πολιτική τουλάχιστον.

Η αρχή: Κωνσταντίνος Τσαλδάρης με Χάρι Τρούμαν  

Ο πρώτος πρωθυπουργός της Ελλάδας ο οποίος επισκέπτεται μεταπολεμικά  τον Λευκό Οίκο (και μάλιστα 1,5 χρόνο μόλις μετά την λήξη του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου) είναι ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης  ο οποίος έγινε  δεκτός από τον αμερικανό Πρόεδρο  Χάρι Τρούμαν, τον Δεκέμβριο του 1946 και  ενώ στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει την ίδια χρονιά ο εμφύλιος πόλεμος ο οποίος θα διαρκέσει μέχρι το 1949. Ο Κ. Τσαλδάρης ζητά ενίσχυση σε στρατιωτικό υλικό από τις ΗΠΑ που έχουν αναλάβει πλέον τον ρόλο της Μεγάλης Βρετανίας ως ηγέτιδα δύναμη της Δύσης και οικονομική βοήθεια. Η επίσκεψή του κρίνεται πετυχημένη εκ του αποτελέσματος καθώς στις 12 Μαρτίου 1947 ό τότε πρόεδρος των ΗΠΑ εξήγγειλε το  «Δόγμα Τρούμαν» σύμφωνα με το οποίο η υπερδύναμη θα στήριζε την Ελλάδα και την Τουρκία οικονομικά και στρατιωτικά για να αποτρέψει την σοβιετική διείσδυση στις δύο αυτές χώρες.

Κωνσταντίνος Καραμανλής: Ο πρώτος ξένος ηγέτης που συνάντησε ως πρόεδρος ο Κέννεντυ    

 Τον Απρίλιο του 1961 ο νεοεκλεγείς αμερικανός πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι  υποδέχεται για πρώτη φορά ξένο ηγέτη στον Λευκό Οίκο και αυτός είναι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Η Ελλάδα, «περικυκλωμένη»  από χώρες του Συμφώνου Βαρσοβίας αλλά και με τις σχέσεις με την Τουρκία να έχουν επιδεινωθεί λόγω της Κύπρου (αν και το 1959 υπεγράφη η Συνθήκη της Ζυρίχης για την ανεξαρτησία της Νήσου με την εγγύηση και των δύο χωρών) αναζητά αμυντική βοήθεια μέσω του ΝΑΤΟ και ευνοϊκό δανεισμού. 

Την παράσταση κλέβουν όμως οι δύο κομψότατες σύζυγοι, η Αμαλία Μεγαπάνου- Καραμανλή και η Τζάκι Κένεντυ (η οποία αργότερα και μετά την δολοφονία του αμερικανού προέδρου θα παντρευόταν τον Έλληνα μεγιαστάνα Αριστοτέλη Ωνάση.

Είχε προηγηθεί  μία ακόμη συνάντηση του Κ. Καραμανλή με πρόεδρο των ΗΠΑ, αλλά ανεπίσημη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το Νοέμβριο του 1956, όταν και είχε  γεύμα εργασίας με τον τότε Αμερικανό πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.

Συνάντηση Γεωργίου Παπανδρέου με Λίντον Τζόνσον με τα «σύννεφα»  του Αττίλα να μαζεύονται ήδη  στην Κύπρο   

Τον Ιούνιο του 1964 ο  Γεώργιος Παπανδρέου συναντάται στον Λευκό Οίκο με τον πρόεδρο Λίντον Τζόνσον, με την απειλή της Τουρκίας για εισβολή στην Κύπρο (η οποία θα γινόταν τελικά πράξη 10 χρόνια αργότερα με τον Αττίλα) να επικρέμεται ήδη στις σχέσεις των δύο χωρών.  Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα των ελληνικών εφημερίδων ο πρόεδρος  των ΗΠΑ πρότεινε  συναντηθεί ο  Παπανδρέου με τον Τούρκο ομόλογό του Ινονού, αλλά ο  Έλληνας Πρωθυπουργός απέρριψε την πρόταση λέγοντας ότι αν οι συνομιλίες καταλήξουν ε αδιέξοδο το επόμενο βήμα θα είναι ο πόλεμος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με επιστολή του στον Ινονού στις 5 Ιουνίου 1964 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να απέτρεψε την τελευταία στιγμή μια τουρκική εισβολή στην Κύπρο, προειδοποιώντας τον Τούρκο πρωθυπουργό ότι μια τουρκική εισβολή θα ήταν διεθνώς παράνομη βάσει των Συνθηκών του 1960 και  ότι θα επέφερε αμερικανικές κυρώσεις.  

Στην Ουάσιγκτον τον Γ. Παπανδρέου συνόδευσαν ο υπουργός Εξωτερικών Σταύρος Κωστόπουλος και ο γιος του Ανδρέας Παπανδρέου που ήταν αναπληρωτής υπουργός Συντονισμού.  

Ο περίπατος Κωνσταντίνου Καραμανλή και Τζίμι Κάρτερ στον κήπο του Λευκού Οίκου   

Θα περάσουν αρκετά χρόνια για να διεξαχθεί επίσκεψη Έλληνα πρωθυπουργού στις ΗΠΑ, λόγω της επταετούς δικτατορίας αλλά και της βλάβης που είχαν υποστεί οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις από την «χλιαρή» αντίδραση στην εισβολή του Αττίλα στην Κύπρο, το 1974. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε ανεπίσημη συνάντηση με τον Τζίμι Κάρτερ,  με την αφορμή της συνόδου του ΝΑΤΟ, από το στρατιωτικό σκέλος του οποίου είχε αποχωρήσει η Ελλάδα με απόφαση του ίδιου του Καραμανλή.

Το περιεχόμενο της συνάντησης αφορούσε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την Κύπρο, ενώ ο Έλληνας πρωθυπουργός διαμαρτυρήθηκε στον πρόεδρο των ΗΠΑ γιατί παρά τη φήμη του «φιλέλληνα» που τον συνόδευε, προχώρησε στην άρση του εμπάργκο προς την Τουρκία για την προμήθεια αμερικανικού στρατιωτικού υλικού.

Ο αμερικανός πρόεδρος και ο ΄Ελληνας πρωθυπουργός έκαναν μάλιστα και περίπατο μαζί στον κήπο του Λευκού Οίκου, που ήταν το φωτογραφικό στιγμιότυπο που χαρακτήρισε τη συνάντηση.

Η  πρώτη επίσημη επίσκεψη μετά από 26 χρόνια και η φιλία που γεννήθηκε: Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με Τζορτζ Μπους (πρεσβύτερο)

Τον Ιούνιο του 1990  ο  Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, δύο μόλις μήνες μετά την ορκωμοσία του, έγινε ο πρώτος πρωθυπουργός της Ελλάδας που επισκεπτόταν επισήμως τον Λευκό Οίκο από το 1964 και τον Γεώργιο Παπανδρέου.

Τον Έλληνα Πρωθυπουργό συνόδευε και η  κόρη του Ντόρα Μπακογιάννη,  στην οποία ο αμερικανός πρόεδρος έκανε νεύμα για να πλησιάσει και να φωτογραφηθούν μαζί ενώ το Κυπριακό κυριάρχησε και πάλι στην ελληνοαμερικανική συζήτηση  σε επίπεδο κορυφής.  

Ο  Μπους  έπλεξε το εγκώμιο της χώρας μας πάντως στις δηλώσεις του  «Στα Βαλκάνια, στη νέα Ευρώπη, στην Κύπρο, η Ελλάδα παραμένει ένας παράγοντας σταθερότητας, ένας υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ένας εταίρος στην προσπάθεια να σφυρηλατηθεί μία νέα παγκόσμια τάξη: ειρηνική, ευημερούσα και ελεύθερη». Είχε επίσης χαιρετίσει «την πρόοδο που το έθνος σας έχει πετύχει στη μεταρρύθμιση της οικονομίας, στην απελευθέρωση του εμπορίου και των επενδύσεων».

Ο Κ. Μητσοτάκης μετέβη ξανά  στις ΗΠΑ και τον Νοέμβριο του 1992, με την ευκαιρία της ΓΣ του ΟΗΕ, αλλά στην ατζέντα είχε προστεθεί νέο ζήτημα που αφορούσε την Ελλάδα: Η αναταραχή στην πρώην Γιογκοσλαβία και η διεκδίκηση του ονόματος «Μακεδονία» από τα Σκόπια.

Από τις συναντήσεις αυτές και την επίσκεψη του Μπους στην Αθήνα γεννήθηκε μία φιλία που συνεχίσθηκε και μετά την αποχώρηση και των δύο από την πρωθυπουργία και την προεδρία αντίστοιχα, με τον πρώην πλανητάρχη και την σύζυγό του Μπάρμπαρα να επισκέπτεται την οικία Μητσοτάκη στη Χαλέπα και να απολαμβάνει την φιλοξενία του πρώην πρωθυπουργού και τους παραδοσιακούς μεζέδες της συζύγου του  Mαρίκας.

Χαρακτηριστικό της φιλίας που δημιουργήθηκε ανάμεσα στους δύο  άνδρες ήταν ότι ο Τζορτζ Μπους δήλωσε στις 4/6/2017 για τον θάνατο του πρώην πρωθυπουργού:   «Ο φίλος μου ο Κωνσταντίνος ήταν βράχος. Η Μπάρμπαρα κι εγώ χαιρετίζουμε τη διά βίου δημόσια προσφορά του στην πολυαγαπημένη του Ελλάδα και αποστέλλουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του» δήλωσε.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου στον Λευκό Οίκο 

Τον Απρίλιο του 1994 ο Ανδρέας Παπανδρέου επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο, 30 χρόνια από τότε που συνόδευε τον πατέρα του Γεώργιο στη συνάντηση με τον Λίντον Τζόνσον  και συναντάται με τον Μπιλ Κλίντον, συνοδευόμενος ο ίδιος από την σύζυγό του Δήμητρα.   

Λίγους μήνες πριν, τον Οκτώβριο του 1993  έχει επανεκλεγεί πρωθυπουργός και τα αντιαμερικανικά συνθήματα του  παρελθόντος μοιάζουν μακρινό παρελθόν για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, μετά την κυβερνητική θητεία του το 19 81-89. Μάλιστα ο αμερικανός πρόεδρος δηλώνει θαυμαστής του Ανδρέα Παπανδρέου! Σε μία ακόμη συνάντηση Έλληνα πρωθυπουργού και πρόεδρου των ΗΠΑ  κυριάρχησαν το Κυπριακό και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τα Σκόπια, που πλέον αποτελούν ανεξάρτητη κρατική οντότητα.   

Οι δύο συναντήσεις του  Κώστα  Σημίτη με δύο διαφορετικούς προέδρους

Τον Απρίλιο του 1996, ο Κώστας Σημίτης επισκέπτεται, 3 μήνες μετά την εκλογή του ως πρωθυπουργού από την κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ (λόγω της ασθένειας του Ανδρέα Παπανδρέου) τον Λευκό Οίκο     και συναντάται με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον. H  συνάντηση γίνεται στη σκιά του θερμού επεισοδίου στα Ίμια, στα τέλη Ιανουαρίου της ίδιας χρονιάς και της προσωπικής παρέμβασης του αμερικανού προέδρου ώστε να μην υπάρξει ελληνοτουρκική πολεμική σύρραξη.

O Κώστας Σημίτης θα είναι ο μοναδικός Έλληνας πρωθυπουργός, μετά τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, που έχει συναντήσει δύο διαφορετικούς πρόεδρους των ΗΠΑ στον Λευκό Οίκο. Θα επισκεφθεί την Ουάσιγκτον εκ νέου τον Ιανουάριο του 2002 και  θα δώσει στον  τότε πρόεδρο Τζορτζ Μπους  τον νεότερο ένα ευρώ! Ο λόγος, είναι ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που  επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο μετά την κυκλοφορία του ενιαίου νομίσματος. Θα χαρίσει επίσης στον πρόεδρο των ΗΠΑ...  μπλουζάκια των Ολυμπιακών αγώνων της Αθήνας.  Και σε αυτή την συνάντηση κυριάρχησε το ζήτημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων, αλλά και της ασφάλειας, μετά το κτύπημα της Αλ Κάιντα στους Δίδυμους Πύργους. 

Η επίσκεψη του Κώστα Καραμανλή και τα…  «χρόνια πολλά» από τον Μπους!    

Ο Κώστας Καραμανλής, o οποίος έχει εκλεγεί πρωθυπουργός μία χρονιά πριν,   επισκέπτεται επισήμως στις 20 Μάιο του  2015 τον Λευκό Οίκο και συναντάται με τον Τζωρτζ Μπους junior.  Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ευχήθηκε στον κ. Καραμανλή για την ονομαστική του εορτή την επόμενη ημέρα ενώ  αναφέρθηκε στην έναρξη μιας ”στρατηγικής συνεργασίας” ανάμεσα στην Ελλάδα και τις ΗΠΑ, υποδεχόμενος τον Έλληνα πρωθυπουργό, στο οβάλ γραφείο. 

 

Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε για στενή συνεργασία των δύο χωρών για την προώθηση της ελευθερίας στη Μέση Ανατολή, αλλά και στα Βαλκάνια, ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην επιτυχή διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων.

”Ήμουν βέβαιος ότι θα τα καταφέρνατε και γι’ αυτό έστειλα την οικογένειά μου”, δήλωσε χαρακτηριστικά ο αμερικανός πρόεδρος απευθυνόμενος προς τον κ. Καραμανλή και πρόσθεσε: ”Τηρήσατε την υπόσχεσή σας”.

Το Κυπριακό  είναι το  θέμα που κυριαρχεί στη συνάντηση, λόγω της πρόσφατης απόρριψης του σχεδίου Ανάν από τους ελληνοκυπρίους, με δημοψήφισμα.  

Η επίσημη και ανεπίσημη συνάντηση Γ. Παπανδρέου με Μπαράκ Ομπάμα   

Στις 9 Μαρτίου 2010 και ενώ η Ελλάδα βρίσκεται ήδη εν μέσω  μεγάλης οικονομικής κρίσης  ο  πρωθυπουργός  από τον Σεπτέμβριο του 2009  Γιώργος Παπανδρέου επισκέπτεται τον Λευκό  Οίκο. Αυτή τη φορά δεν απασχόλησαν  τα θέματα εξωτερικής πολιτικής και οι σχέσεις με την Τουρκία κυρίως τη συνάντηση, αλλά στο προσκήνιο ήταν και το θέμα της οικονομίας.

Παπανδρέου  και Ομπάμα θα έχουν μια σύντομη ανεπίσημη συνάντηση και τον Σεπτέμβριο του 2010,  κατά τη διάρκεια της δεξίωσης του Αμερικανού ηγέτη προς τιμή αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας, στο Μανχάταν.

Μάλιστα ο πρόεδρος Ομπάμα είπε στον κ. Παπανδρέου: «Έχεις ένα δύσκολο έργο, αλλά πηγαίνεις καλά», ενώ πρόσθεσε ότι «και εγώ έχω ένα δύσκολο έργο στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Ο κ. Παπανδρέου, μεταξύ άλλων, τον συνεχάρη για την ομιλία του στην έναρξη της 65ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και ειδικότερα για την παρέμβασή του στο Μεσανατολικό, συμφωνώντας ότι όλοι πρέπει να συμβάλλουμε για να βρεθεί λύση.

Ο πρωθυπουργός μετέφερε τους χαιρετισμούς της συζύγου του Άντας προς τη Μισέλ Ομπάμα και σε φιλικό κλίμα τον κάλεσε, όποτε θέλει, να επισκεφθεί την Ελλάδα με την οικογένειά του.

Συνάντηση Σαμαρά με Ομπάμα  

Ο πρωθυπουργός της κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ Αντώνης Σαμαράς  επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο στις 8 Αυγούστου  2013 όπου συναντήθηκε με  τον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα  για 55 λεπτά.

Όπως ανακοινώθηκε  από την προεδρία των ΗΠΑ ο Ομπάμα εξέφρασε την αλληλεγγύη του στον ελληνικό λαό και τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης για την επίλυση των δύσκολων προβλημάτων τα οποία αντιμετωπίζει, ενώ ανέφερε πως οι δύο άνδρες συζήτησαν θέματα κοινού ενδιαφέροντος της Ελλάδας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Από την πλευρά του, ο Έλληνας πρωθυπουργός δήλωσε πως Ελλάδα και ΗΠΑ είναι κάτι παραπάνω από σύμμαχοι, καθώς διέπονται από τις ίδιες αξίες, και τόνισε πως η Ελλάδα θα πετύχει και οι θυσίες των πολιτών δε θα πρέπει να είναι μάταιες ενώ ειδική αναφορά έκανε στα ενεργειακά θέματα  και στη συνέργεια με την Κύπρο και το Ισραήλ. 

 

Του  Αλέξη Διακόπουλου 

 

Tags: