H τελετή αφής του Αγίου Φωτός, κατά την οποία οι πιστοί λαμβάνουν το Άγιο Φως που προέρχεται από τον Πανάγιο Τάφο, έχει τις ρίζες της στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες.

Το Ιερό Ευαγγέλιο μαρτυρά ότι, κατά τον καιρό της ανάστασης του Κυρίου, ο άγγελος που παρουσιάστηκε στις Μυροφόρες και έσπρωξε την πέτρα από την είσοδο του Τάφου καθόταν πάνω σε αυτήν και έλαμπε ολόκληρος: «Ην δέ η ιδέα αυτού ως αστραπή» (Ματθ. κη’ 3.) (Η εξωτερική του εμφάνιση ήταν σαν αστραπή).

Έπειτα, όταν ο Πέτρος και ο Ιωάννης επισκέφτηκαν τον τάφο, ενώ υπήρχε ακόμα σκοτάδι και δεν ήταν παρών κανένας άγγελος, είδαν τις λωρίδες από τα σεντόνια που είχαν χρησιμοποιηθεί ως σάβανο και την πετσέτα με την οποία είχαν σκεπάσει το κεφάλι του Κυρίου και πίστεψαν (Ιωάν. κ’.). Σημειώνεται ότι όλα αυτά τα είδαν, παρά το σκοτάδι που υπήρχε παντού, διότι όλος ο Τάφος του Κυρίου ήταν τότε διάχυτος από ουράνιο φως.

Τα λεγόμενα αυτά ενέπνευσαν στην τελετουργία της Εκκλησίας μας, από τους πρώτους κιόλας αιώνες, το έθιμο να κρατάμε λαμπάδες κατά τη γιορτή του Πάσχα.

Από το πρωί του Αγίου και Μεγάλου Σαββάτου μέσα στον θεοσέβαστο Ναό της Αναστάσεως, όπως και στον άγιο Τάφο σβήνουν όλες οι λυχνίες, Ορθοδόξων, Λατίνων, Αρμενίων και Κοπτών, από τους διακονητές από το κάθε δόγμα που βρίσκονται στον ναό. Απ’ έξω, όλοι οι κάτοικοι και οι προσκυνητές της αγίας Πόλης, όλων των χριστιανικών φύλων, εκτός από τους Λατίνους, αλλά και οι θεατές συρρέουν όλοι μαζί και γεμίζουν τον χώρο της αγίας Αυλής του Ναού, περιμένοντας το άνοιγμα της κλειστής πόρτας του, ώστε να μπουν μέσα.

Στον Μοναστηριακό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, τελείται ο εσπερινός και η λειτουργία του Μ. Σαββάτου, στις 8:30-9:30 το πρωί. Τότε, οι θυρωροί ανοίγουν την πύλη του Παναγιότατου Ναού, παρουσία Αρχιεπισκόπων και μελών της Ιεράς Αδελφότητας.

Φυσικά, υπάρχει στρατιωτική δύναμη για την τήρηση της τάξης. Η καμπάνα του Ναού χτυπάει πένθιμα, ενώ ο Πατριάρχης μπαίνει στο Άγιο Βήμα.

Μετά από λίγη ώρα έρχονται προς τον Πατριάρχη και ασπάζονται το δεξί του χέρι 4 Αρμένιοι κληρικοί, δύο Κόπτες και δύο Σύροι, παίρνοντας ευλογία για να συμμετέχουν στην τελετή. Αυτή η εθιμοτυπία βασίζεται σε ρητές διατάξεις που ορίζουν για μας οι Σουλτάνοι, ως ένδειξη ότι έχουμε τα πρωτεία στον Παναγιότατο Τάφο, σύμφωνα με τα προνόμια που χορήγησε ο Ομάρ Χαττάπ και οι διάδοχοί του στο Γένος των Ορθοδόξων Ρωμαίων.

Μόλις οι υπόλοιποι κληρικοί αποχωρήσουν, οι Ορθόδοξοι Ιερείς που θα συμμετάσχουν στη λιτανεία ντύνονται στα λευκά, ενώ ο Πατριάρχης στο σκευοφυλάκειο φοράει όλη την αρχιερατική του στολή.

Μόλις ο Πατριάρχης μπει στον Πανάγιο Τάφο, η πόρτα του αγίου Κουβουκλίου κλείνει κι εκείνος διαβάζει γονατιστός, με φόβο και κατάνυξη, μια προσευχή. Όση ώρα διαβάζει, επικρατεί βαθιά σιγή.

Μετά το τέλος της ευχής, ο Πατριάρχης με κάθε ευλάβεια ασπάζεται τον Άγιο Τάφο και παίρνει το Άγιο Φως.

Μόλις βγει έξω για να το μοιράσει στους κληρικούς, η εμφάνιση του Αγίου Φωτός συνοδεύεται από τις βαρύγδουπες καμπάνες του Ναού.

Η τελετή επισφραγίζεται με την τέλεση της θείας λειτουργίας του Μ. Σαββάτου, στον Ναό της Αναστάσεως.

 

Με πληροφορίες από dogma.gr, Ιερά Μονή Παντοκράτορος Μελισσοχωρίου

Tags: