Ο βίος και η πολιτεία του πρώην δικτάτορα του Παναμά που πέθανε σε ηλικία 83 ετών

Σε ηλικία 83 ετών «έφυγε» από τη ζωή ο πρώην δικτάτορας του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα.

Την ανακοίνωση του θανάτου του έκανε μέσω Twitter ο πρόεδρος της χώρας Χουάν Κάρλος Βαρέλα, ενώ όπως έγινε γνωστό στις 7 Μαρτίου ο Νοριέγκα είχε εισαχθεί επειγόντως στο χειρουργείο για δεύτερη φορά μετά από επέμβαση για την αφαίρεση καλοήθους όγκου στον εγκέφαλο, καθώς παρουσίασε εγκεφαλική αιμορραγία.

Ο Μανουέλ Αντόνιο Νοριέγκα ήταν γιος ενός λογιστή και της υπηρέτριάς του και γεννήθηκε σε ένα φτωχό προάστιο του Παναμά το 1934.

Στη ηλικία των  5 ετών υιοθετήθηκε από έναν δάσκαλο. Φοίτησε στο Εθνικό Ινστιτούτο, ένα πολύ καλό γυμνάσιο και όνειρό του ήταν να σπουδάσει γιατρός, όμως η οικογένειά του δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει τα δίδακτρα στην ιατρική σχολή.

Έτσι ο Νοριέγκα έγινε δεκτός με υποτροφία στην Στρατιωτική Ακαδημία του Περού από την οποία αποφοίτησε το 1962 με πτυχίο μηχανικού. Επέστρεψε λοιπόν στον Παναμά κι έγινε ανθυπολοχαγός στην Εθνική Φρουρά.

Ο Συνταγματάρχης Ομάρ Τορίχος που συμπαθούσε αρκετά τον Νοριέγκα τον τοποθέτησε διοικητή στην επαρχία Τσιρίκουι. Το Οκτώβριο του 1968 οι δυο τους ηγήθηκαν στρατιωτικού πραξικοπήματος εναντίον του Προέδρου Αρνούλφο Αρίας. Οι δυνάμεις του Νοριέγκα κατέλαβαν ραδιοφωνικούς και τηλεφωνικούς σταθμούς στην πόλη Νταβίντ και διέκοψε όλες τις επικοινωνίες στην πρωτεύουσα.

Ο Τορίχος έγινε ο νέος δικτάτορας της χώρας και το Δεκέμβριο του 1969, όταν βρισκόταν εκτός Παναμά, τρεις αξιωματικοί επιχείρησαν να καταλάβουν την εξουσία. Ο Τορίχος επέστρεψε εσπευσμένα στον Παναμά και το αεροπλάνο στο οποίο επέβαινε προσγειώθηκε νύχτα χωρίς φώτα προσγείωσης, χάρη στον Μανουέλ Νοριέγκα ο οποίος είχε βάλει κατά μήκος του αεροδιαδρόμου αυτοκίνητα με αναμμένα τα φώτα ώστε να διευκολυνθεί στην προσγείωση ο πιλότος.

Με τη βοήθεια μάλιστα των στρατευμάτων του Νοριέγκα ο Τορίχος επανακατέλαβε την εξουσία και από τότε η στρατιωτική καριέρα του πρώτου άνθισε.

Ο Νοριέγκα έγινε πράκτορας της CIA και το 1971 μετέβη στην Αβάνα της Κούβας μετά από εντολή του Αμερικανού προέδρου Νίξον για να απελευθερώσει το πλήρωμα δύο αμερικανικών πλοίων που είχε καταλάβει η κυβέρνηση Κάστρο.

Παράλληλα ο Νοριέγκα είχε ήδη μπλεχτεί με το εμπόριο ναρκωτικών με αποτέλεσμα υψηλόβαθμοι πράκτορες να συμβουλεύουν τον Νίξον να διατάξει τη δολοφονία του, κάτι όμως που δεν έκανε.

Ως επικεφαλής της στρατιωτικής κατασκοπείας του Παναμά, ο Νοριέγκα ήταν ο δεύτερος πιο ισχυρός άνδρας της χώρας. Το 1975 συνέλαβε επιχειρηματίες που ασκούσαν κριτική στον Τορίχος, δήμευσε την περιουσία τους και τους εξόρισε στο Εκουαδόρ.

Ο Τορίχος πεθαίνει το 1981 σε ένα περίεργο αεροπορικό δυστύχημα και ακολουθεί μια διετία σκληρού ανταγωνισμού για την εξουσία ανάμεσα σε πολιτικούς και στρατιωτικούς.

Ο Νοριέγκα μαζί με άλλους στρατιωτικούς παίρνει την εξουσία και το 1983 γίνεται διοικητής της Εθνικής Φρουράς, προχωρώντας στην ενοποίηση των ενόπλων δυνάμεων και προάγοντας τον εαυτό του στο βαθμό του Στρατηγού.

Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 άρχισαν να αναπτύσσονται οι πρώτες κατηγορίες εναντίον του για γεγονότα που συνδέονταν με τη βίαιη δολοφονία του Ούγκο Σπανταφόρα, πολιτικού του αντιπάλου.

Στη συνέχεια ήρθαν στο φως στοιχεία για εμπλοκή του στο ξέπλυμα μαύρου χρήματος από το εμπόριο ναρκωτικών και στην πώληση αμερικανικής τεχνολογίας και πληροφορίων που είχε σαν αποτέλεσμα να έρθει σε ρήξη με τις ΗΠΑ.

Το 1989 ο Νοριέγκα ακύρωσε τις προεδρικές εκλογές και επιχείρησε να ασκήσει την εξουσία μέσω μιας κυβέρνησης που ήλεγχε απόλυτα. Μετά από ένα αποτυχημένο στρατιωτικό πραξικόπημα εναντίον του οι ΗΠΑ εισέβαλαν στον Παναμά. Εκείνος ζήτησε και πήρε πολιτικό άσυλο στην πρεσβεία του Βατικανού στην πόλη του Παναμά, όπου και παρέμεινε για 10 μέρες.

Τελικά παραδόθηκε στις ΗΠΑ στις 3 Ιανουαρίου 1990 και μεταφέρθηκε στο Μαϊάμι. Το 1992 αμερικανικό δικαστήριο καταδίκασε τον Νοριέγκα για εμπόριο κοκαΐνης και ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Καταδικάστηκε σε 40 χρόνια φυλακή, ποινή που αργότερα μειώθηκε. Έμεινε στη φυλακή για 17 χρόνια και τελικά στις 9 Σεπτεμβρίου 2007 ολοκλήρωσε την ποινή του. Παρέμεινε όμως στη φυλακή καθώς άσκησε έφεση εναντίον της έκδοσής του στη Γαλλία, όπου το 1999 είχε καταδικαστεί ερήμην για ξέπλυμα μαύρου χρήματος και άλλα αδικήματα.

Το 2010 το Ανώτατο Αμερικανικό Δικαστήριο αρνήθηκε να εκδικάσει την έφεσή του και τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς εκδόθηκε στη Γαλλία, όπου πέρασε από δίκη τον Ιούνιο. Ο Νοριέγκα καταδικάστηκε σε επτά χρόνια φυλακή, όμως το 2011 η Γαλλία συμφώνησε να τον εκδώσει στον Παναμά, όπου είχε καταδικαστεί ερήμην του για τη δολοφονία πολιτικών του αντιπάλων, ανάμεσά τους και ο Σπανταφόρα.

Στις 11 Δεκεμβρίου 2011 επέστρεψε στην πατρίδα του και άρχισε να εκτίει την ποινή του.

Επιμέλεια: Ευαγγελία Ντούρου