Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στο τραπεζικό σύστημα, με τις κάλπες να βρίσκονται προ των πυλών.

Η Alpha και η Eurobank υπέβαλαν αίτημα για χορήγηση ρευστότητας άνω των 5 δισ. ευρώ στον Έκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας (ELA) της Τράπεζας της Ελλάδος.

Αν και οι δύο τράπεζες, που επιβεβαίωσαν ότι αιτήθηκαν χρηματοδοτική γραμμή στήριξης από τον ELA, κάνουν λόγο για προληπτική στήριξη, εκτιμάται ότι η απόφαση τους δείχνει την επιδείνωση των συνθηκών ρευστότητας μέσα σε ένα κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας που δημιουργείται σε συνδυασμό με τη μείωση των καταθέσεων και την πτώση της ισοτιμίας του ευρώ με το ελβετικό φράγκο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο «χάθηκαν» καταθέσεις 6 δισ. ευρώ από τις τράπεζες (3 + 3), ενώ το σοκ με το ελβετικό φράγκο στοίχισε περίπου 2 δισ. ευρώ στη ρευστότητα. Παρά τις διαβεβαιώσεις από πολλές πλευρές ότι δεν υπάρχει κανένα θέμα με τις καταθέσεις και τη ρευστότητα, φαίνεται ότι πολλοί ανοίγουν και πάλι τα σεντούκια και σηκώνουν τα στρώματα…

Η απάντηση για την υπαγωγή των ελληνικών τραπεζών στον ELA θα δοθεί από την ΕΚΤ έως την ερχόμενη Τετάρτη, ενώ εκφράζεται η εκτίμηση ότι στο επόμενο σύντομο διάστημα (πριν τις εκλογές) θα προσφύγουν στον ELA όλες οι τράπεζες.

Η υπαγωγή στον μηχανισμό, ωστόσο, δεν είναι δίχως κόστος αφού το επιτόκιο είναι σημαντικά υψηλότερο από το σύνηθες: στη βασική χρηματοδότηση είναι μόλις στο 0,05% ενώ μέσω του ELA είναι στο 1,55%.

Υπενθυμίζεται πως από το Μάιο του 2014 έως και το Δεκέμβριο η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από την ρευστότητα που παρείχε η Τράπεζα της Ελλάδος μέσω του ELA είχε μηδενιστεί.

Η ανησυχία της αγοράς, πάντως, αποτυπώνεται έκδηλα στην πτώση του Χρηματιστηρίου, το οποίο αυτή τη στιγμή ��ρίσκεται στο -2,72% και τις 783,12 μονάδες με αρνητικούς πρωταγωνιστές τις τραπεζικές μετοχές...

Γιατί καταφεύγουν στον ELA οι τράπεζες

Οι ελληνικές τράπεζες είχαν καταφύγει στον έκτακτο μηχανισμό για ρευστότητα και το 2012 όταν η μαζική απόσυρση καταθέσεων είχε πιέσει το τραπεζικό σύστημα στα όρια του.

Η αίτηση για ποσά έως 500 εκ. ευρώ γίνεται δεκτή με μιά έγκριση από την ΤτΕ, για ποσά από 500 εκ. έως 2 δισ. ευρώ η ΤτΕ προχωρά σε απλή ενημέρωση της ΕΚΤ ενώ για ποσά από 2 δισ. ευρώ και ��νω πρέπει να συνεδριάσει το δ.σ. της ΕΚΤ. Υπο μία έννοια, πρόκειται για δάνειο, το οποίο όμως επιλέγεται σε έκτακτες περιπτώσεις καθότι το επιτόκιο -όπως αναφέραμε και πιο πάνω- είναι ασύμφορο.

Εν προκειμένω, η προσφυγή γίνεται προληπτικά και ο λόγος είναι τα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου. Οι ξένες τράπεζες δεν τα αγοράζουν λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας και έτσι τα έντοκα αγοράστηκαν από τις 4 συστημικές τράπεζες της Ελλάδας, πιέζοντας όμως την ρευστότητά τους.

Το αίτημα των τραπεζών στον ELA γίνεται για αυτόν ακριβώς το λόγο: για να καλυφθεί η «απώλεια» στη ρευστότητα και να μην υπάρξουν δυσλειτουργίες σε γκισέ και σε ΑΤΜ.

Σημειώνεται ότι η προσφυγή στον ELA είναι έκτακτη, δεν μπορεί να διαρκέσει πάνω από 6 μήνες και γίνεται υπό τον απόλυτο έλεγχο της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας που ανήκουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.