​Σημαντικά προβλήματα στη λειτουργία της Δικαιοσύνης καταγράφει η έκθεση του Παρατηρητηρίου για το Επιχειρηματικό Περιβάλλον του ΣΕΒ, η οποία περιλαμβάνει και προτάσεις για την επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης και της επίλυσης διαφορών.

Στην έκθεση του ΣΕΒ προτείνεται η εφαρμογή μια κατάλληλης στρατηγικής, καθώς και η δημιουργία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού μεταρρύθμισης για την υλοποίηση 90 μέτρων, θεσμικού και επιχειρησιακού χαρακτήρα με βασικούς άξονες τη ��ελτίωση των δυνατοτήτων προδικαστικής και εναλλακτικής επίλυσης διαφορών και τη μείωση της δημιουργίας διαφορών κατά την επαφή του διοικούμενοι με τη Διοίκηση.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, κ. Θ. Φέσσας, τόνισε ότι τώρα που η χώρα βγαίνει από το μνημόνιο θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστική μεταρρύθμιση του κράτους και της δημόσιας διακυβέρνησης για να είναι βιώσιμη η οικονομική ανάπτυξη.

Ο κ. Φέσσας, επεσήμανε ότι η ταχύτητα επίλυσης των διοικητικών διαφορών και διεκπεραίωσης όλων των δικαστικών διαδικασιών που τις αφορούν αποτελούν βασικούς παράγοντες επιβίωσης, ενώ οι υπέρμετρες καθυστερήσεις επιβαρύνουν το διοικητικό κόστος και το κόστος κεφαλαίου και ματαιώνουν επιχειρηματικές πρωτοβουλίες.

Σύμφωνα με την μελέτη του ΣΕΒ

• Σήμερα στα ελληνικά δικαστήρια υπάρχουν 3,5 εκκρεμείς, σε πρώτο βαθμό, διοικητικές υποθέσεις ανά 100 κατοίκους έναντι κάτω των 0,5 διοικητικών υποθέσεων ανά 100 κατοίκους στην πλειονότητα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εκκρεμούν, περισσότερες από 400.000 υποθέσεις, από τις οποίες περισσότερες από τις μισές δεν έχουν καν προσδιορισθεί : Από αυτές 24.118 υποθέσεις στο Συμβούλιο της Επικρατείας, 332.855 υποθέσεις σε Διοικητικά Πρωτοδικεία, εκ των οποίων 228.010 υποθέσεις δεν είχαν καν προσδιοριστεί και 51.620 υποθέσεις σε Διοικητικά Εφετεία, εκ των οποίων 26.277 δεν είχαν καν προσδιοριστεί.
• Η μεγαλύτερη μέση χρονική καθυστέρηση εμφανίζεται στις υποθέσεις ΦΠΑ και ανέρχεται σε 9,3 έτη. Συνολικά για όλες τις κατηγορ��ες φορολογικών υποθέσεων ο μέσος χρόνος καθυστέρησης υπολογίζεται σε 5,3 χρόνια. Η επιβάρυνση των επιχειρήσεων κυμαίνεται από 7% έως 52% επί της συνολικής αμφισβητούμενης διαφοράς.
• Στην περίπτωση επίλυσης διαφορών στο πλαίσιο ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων η μέση καθυστέρηση στην ανάθεση των συμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 8,5 μήνες για τους διαγωνισμούς, του δείγματος, με αντικείμενο συμβουλευτικές υπηρεσίες και 3,5 μήνες για δημόσιους διαγωνισμούς στον κατασκευαστικό κλάδο. ��ο μέσο κόστος ευκαιρίας που εκτιμήθηκε από την καθυστέρηση στην ανάθεση 73 διαγωνισμών (δείγμα) ανέρχεται σε περίπου 8,5 εκατ. ευρώ.
• Η μέση καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της εκτέλεσης αναθέσεων του κατασκευαστικού κλάδου από ��ην στιγμή της πρώτης ένστασης μέχρι την ημερομηνία εκδίκασης της προσφυγής είναι περίπου 3 έτη. Το αντίστοιχο κόστος ευκαιρίας ανέρχεται σε 660 εκατ. ευρώ.
• Η εξοικονόμηση παραγωγικού κεφαλαίου από την συντόμευση της διαδικασίας πτώχευσης κατά 2 έτη θα μπορούσε να ανέλθει σε 2 εκατ. ευρώ, για σύνολο 430 επιχειρήσεων -οι οποίες χαρακτηρίζονται από τον ΣΕΒ ως “zombies”- ενώ στην περίπτωση μείωσης και του χρόνου εξυγίανσης, το όφελος θα ανερχόταν σε περίπου 3 εκατ. ευρώ.

Προτάσεις μεταρρύθμισης του συστήματος

Από την έκθεση του Παρατηρητηρίου για το Επιχειρηματικό Περιβάλλον του ΣΕΒ προκύπτει πως η ουσιαστική μεταρρύθμιση του συστήματος λειτουργίας της διοικητικής δικαιοσύνης απαιτεί ένα ευ��ύτατο πεδίο παρεμβάσεων (η μελέτη καταθέτει 90 προτάσεις), θεσμικών και επιχειρησιακών. Ως παρεμβάσεις κομβικής σημασίας η μελέτη θεωρεί:

Την αποφασιστική ενδυνάμωση, ποιοτική και ποσοτική, του ανθρώπινου δυναμικού και της ικανότητας αποτελεσματικότερης και αποδοτικότερης λειτουργίας του συστήματος της διοικητικής δικαιοσύνης : εισαγωγή του ρόλου του διοικητικού διευθυντή, επιμόρφωση και εξειδίκευση δικαστών, χρήση εμπειρογνωμόνων, ευρεία εφαρμογή του θεσμού των δικαστικών βοηθών (με νομική παιδεία), δραστική ενίσχυση του διοικητικού προσωπικού, αποτελεσματική χρήση των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών.
• Τη διεύρ��νση του πεδίου εφαρμογής και πλήρη ενεργοποίηση (με την διάθεση της απαιτούμενης στελέχωσης όπου χρειάζεται) των μεθόδων εξωδικαστικής επίλυσης των διοικητικών διαφορών (διαιτησία, διαμεσολάβηση, δικαστική μεσολάβηση, επιτροπές επίλυσης διοικητικών αμφισβητήσεων).
• Την διεκπεραίωση των εκκρεμουσών υποθέσεων, παράλληλα με την τρέχουσα ροή, με ειδικές διαδικασίες «express», όταν αυτό είναι θεσμικά δυνατόν.